Кіріспе
MS Scandinavian Star, бастапқыда MS Massalia деп аталған, 1971 жылы Францияда салынған автокөлік және жолаушылар паром. 1990 жылдың 7 сәуірінде кемеге өрт қойылды, нәтижесінде 159 адам қаза тапты. Ресми тергеу өртті өртқосуға сотталған адамның салғанын анықтады, ол өртте қаза болды. Бұл қорытынды кейіннен күмәндану тудырды. 1988 жылдың 15 наурызында, алғашқы өрттен кейін бірнеше күн өткен соң, Scandinavian Star Канкунның солтүстік-шығысында болғанда, қозғалтқыш бөлімінде екінші өрт шықты. Кемеде 439 жолаушы мен 268 экипаж мүшесі болды, олар электр қуатын және төтенше жағдайға арналған оттегі жүйесін жоғалтып, өрт сөндірушілердің жұмысын қиындатты. Экипаж мүшелерінің бір-бірімен және жолаушылармен тиімді байланыс орната алмауы маңызды мәселе болды және өрт сөндіру мен эвакуациялау шараларында жағдайды ушықтырды.
MS Scandinavian Star, originally named MS Massalia, was a car and passenger ferry built in France in 1971. The ship was set on fire on 7 April 1990, killing 159 people. The official investigation determined the fire had been caused by a convicted arsonist who died in the blaze. This finding has since been disputed. On 15 March 1988, just a few days after the first fire, Scandinavian Star was about northeast of Cancún when a second fire started in the engine room. The ship, which was then carrying 439 passengers and 268 crew members, lost its power supply and emergency oxygen system, hampering the fire crew's efforts. The inability of the crewmembers to communicate effectively with each other and with passengers was a serious concern and created confusion during the firefighting and evacuation procedures.
Құрбандар
Кеме капитаны өрт болған күні паромда 395 жолаушы мен 97 экипаж мүшесі болғанын айтты. Кейіннен кемедегі 158 адам, яғни барлық жолаушылардың шамамен үштен бірі қаза тапқаны анықталды. Тағы бір адам екі аптадан кейін алған жарақатынан көз жұмды. Қаза тапқандардың 136-сы норвегиялықтар еді. Құрбандардың көптеген денелері өрттен зақымданғандықтан, 100-ден астам маман, соның ішінде полиция техникалық мамандары, сот-медициналық патологтар және сот-медициналық стоматологтар табылған денелерді анықтау үшін жұмыс істеді. Бастапқыда табылған денелердің көптегені балалар екені хабарланды, бірақ Швеция полициясы 7 жасқа дейінгі балалар жолаушылар тізіміне енбегенін мәлімдеді, бұл нақты санды есептеуде шатасу тудырды. 2013 жылы "Stiftelsen Etterforskning Av Mordbrannen Scandinavian Star" ("Скандинавиялық жұлдызды өртеуді зерттеу қоры") деп аталатын норвегиялық топ дайындаған есеп Андерсенді кінәлі деп тануға болмайтынын, керісінше бірнеше өрт әдейіленіп қосылғанын және жүк көлігінің жүргізушісі алғашқы екі өрттің бірінен (соңғы өрт басталар алдында тоғыз сағатқа дейін) қаза тапқанын мәлімдеді. Сол 2013 жылғы есепте кемеге бұрын Тампада келген тоғыз тәжірибелі экипаж мүшесі "Скандинавиялық жұлдызда" болған алты жеке өртке және кемеге, сондай-ақ өрт сөндірушілердің отты сөндіру әрекеттеріне жасалған бірнеше саботажға жауапты болуы мүмкін екені айтылды. Есепте қылмыстың себебі сақтандыру алаяқтығы деп көрсетілді, себебі өрттен бірқалыпты бұрын кеме өзінің құнынан екі есеге сақтандырылған. Оқиғаның осылай дамуы үшін кеме туралы ішкі ақпаратқа ие бірнеше адамның қатысуы қажет болды делінген. Бұл даулы және дәлелденбеген есеп полицияның қызығушылығын қайта оятып, 2014 жылы тергеу ресми түрде қайта басталды және қайтыс болған күдікті Андерсенге қарсы айыптар алынып тасталды. 2016 жылдың ақпан айында 1990 жылы өрттен кейінгі тергеуға жетекшілік еткен зейнеткер даниялық тергеуші Флеминг Тью Дженсен өрт саботаж болғанын және оны кеме экипажының мүшелері жасағанын, өрттен қорғау есіктері оттың таралуына мүмкіндік беру үшін ашық қалғанын, ал кеме жолаушылардан эвакуацияланғаннан кейін болған үшінші жалынды экипаж мүшелерінің дизель отынымен матрастарды сіңіруі тудырғанын мәлімдеді.
Өрт қауіпсіздігі жүйелерінің халықаралық кодексіне өзгерістер
Оқиға жолаушылар кемелерінде өрттен қорғау және эвакуацияға қатысты бірқатар мәселені көтерді. Халықаралық теңіз ұйымының Теңіздегі адам өмірінің қауіпсіздігі жөніндегі халықаралық конвенциясының Өрт қауіпсіздігі жүйелері жөніндегі кодексі 1992 жылы осы апаттан кейін толыққанды түрде жаңартылды.
Құтқару және кейіннен қызмет көрсету
Жанып кеткен кеме 1990 жылғы 18 сәуірде Данияның Копенгаген қаласына сүйретіліп әкелінді, екі күннен кейін жетіп, бірнеше ай бойы сол жерде тұрды. 1990 жылғы 11 тамызда ол Ұлыбританияға сүйретілді, алдымен Халлға жетіп, 10 қыркүйекте Саутгемптонға көшірілді, онда кеме бастапқы атын жартылай сызып, Candi деп қайта аталды. 1994 жылғы ақпанда ол аукционда International Shipping Partners компаниясына сатылды. Ол Regal Voyager деп аталды және қайта құру үшін Италияға жіберілді, содан кейін Comarit Ferries компаниясына жалға беріліп, Марокконың Танжер және Францияның Порт-Вендр қалалары арасындағы бағытқа жіберілді. 1997 жылы ол St. Thomas Cruises компаниясына тіркеліп, Техас штатының Порт-Изабел және Гондурас Республикасының Пуэрто-Кортес қалалары арасындағы Isabel Cortes Ferry Service бағытына жіберілді. 1999 жылы Ferries del Caribe компаниясына жалға беріліп, Санто-Доминго – Сан-Хуан, Пуэрто-Рико бағытына қойылды. Кеме 2003 жылы Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласында тоқтатылды, содан кейін 2004 жылы үнді кеме бұзушыларға сатылды және Regal V деп қайта аталды. Ол 2004 жылғы 14 мамырда Үндістанның Гуджарат штатындағы Аланг қаласына жетті, ал оны бөлшектеу жұмыстары бес күннен кейін басталды.
Ескерткіштер
Өрттен кейін бірнеше ай өткен соң, аман қалғандарды қолдау тобы, дін қызметкерлері мен психологтар құрбандарды еске алу және аман қалғандар мен отбасы мүшелеріне жазылуға көмектесу мақсатында екі күндік ескерткіш сапар ұйымдастырды. Саяхатқа шамамен 300 адам қатысты, олар күн бату кезінде Солтүстік теңізге гүлдер тастады. 2006 жылдың 7 сәуірінде Ослода, Акершюс бекінісіне жақын жерде мемориал ашылды. Онда баласын қолына ұстап, тағы бір баланы жетелеп бара жатқан анасы, ал құлаған ойыншық аюын алуға тырысып жатқан кішкентай ұлы бейнеленген. Сондай-ақ, өрт құрбандарының барлық есімдері жазылған үлкен еске алу тақтасы орнатылды. 2015 жылы, өрттің 25 жылдығына арналған шарада Норвегия королевасы Соня, Норвегия премьер-министрі Эрна Солберг, Осло мэрі Фабиан Стэнг және Данияның Норвегиядағы елшісі Торбен Брилле құрбандар мен аман қалғандарға құрмет көрсетті. 2021 жылдың 13 мамырында Лысекилде «Скандинавия жұлдызы» өртінің тұрақты мемориалы ашылды.