Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Планума темпоральді – бұл Сильвий жарығының ішіндегі есту қабығының (Heschl's gyrus) арт жағында орналасқан қабықтық аймақ. Бұл үшбұрышты аймақ Верник аймағының орталық бөлігін құрайды, ол тіл үшін маңызды функционалдық аймақтардың бірі. Осы аймаққа жасалған алғашқы зерттеулер планума темпоральдінің мидағы ең асимметриялық аймақтардың бірі екенін көрсетті, бұл аймақ сол ми жартышарында оң жартышардан он есе үлкен болуы мүмкін.
The planum temporale is the cortical area just posterior to the auditory cortex (Heschl's gyrus) within the Sylvian fissure. It is a triangular region which forms the heart of Wernicke's area, one of the most important functional areas for language. Original studies on this area found that the planum temporale was one of the most asymmetric regions in the brain, with this area being up to ten times larger in the left cerebral hemisphere than the right.
Орналасқан жері
Уақытша жазықтық - жоғарғы уақытша жиырының жоғарғы бетін, парниеталдық бөлікке дейін құрайды. Уақытша жазықтықтың артқы шегі әртүрлі анықталған, бұл оның мөлшері мен асимметрия дәрежесін бағалауда дау тудырды. Оң жаққа қарағанда сол жақ уақытша жазықтықтың үлкенірек болуы ұрықта-ақ байқалады, оны жүктіліктің 31-ші аптасынан бастап көруге болады. Бұл байқау ми асимметриясына қатысты генетикалық бейімділік гипотезасын күшейтеді, алайда ұрықтың тәжірибесінің әсері жоққа шығарылмаған. Дегенмен, сол жаққа қарай асимметрия барлық адамдарда тілдік өңдеудің асимметриясымен тікелей байланысты емес.
The planum temporale makes up the superior surface of the superior temporal gyrus to the parietal lobe. The posterior extent of the planum temporale has been variably defined, which has led to disputes to estimates of size and degree of asymmetry. This greater size of the left planum temporale compared with the right is already present in the fetus, where it can be observed starting from the 31st week of gestation. This observation strengthens the hypothesis of a genetic predisposition for brain asymmetry, however the effect of fetal experience has not been ruled out. Leftward asymmetry, however, does not directly relate to asymmetry of language processing in all individuals.
Жыныстық асимметрия
Бейнелеу әдістері уақытша бөлігінің (planum temporale) беттік асимметриясындағы жыныстық айырмашылықтарды көп рет көрсетті. Ер адамдарда сол жаққа қарай беттік асимметрияның жоғары екенін көрсететін бірнеше зерттеу бар, ал уақытша бөлігінің оң жағында жынысқа байланысты маңызды айырмашылықтар байқалған жоқ. Жақында алынған мәліметтер ерлер мен әйелдер арасындағы уақытша бөлігінің асимметриясындағы айырмашылықтар дамудың ерте кезеңдерінде, тіпті туа біткен кезеңде қалыптаса бастайтынын қолдайды. Жыныстық асимметрияның пайда болуы ана жатырында болатын қоршаған орта факторларының, мысалы, тестостерон деңгейінің нәтижесі болуы мүмкін. Кейбір зерттеулер уақытша бөлігіндегі микроскопиялық деңгейдегі айырмашылықтарды анықтады, әйелдерде жасушалардың тығыздығы жоғары екені және микроқұрылымдық асимметрияның төмендегені байқалды. Сондай-ақ, әйелдерде сұр зат көлемінде асимметрия бар екені анықталды.
Imaging has repeatedly suggested gender marked differences in planum temporale surface area asymmetry. There have been multiple findings suggesting a greater leftward surface area asymmetry in male subjects, with no significant difference as mediated by gender of the right part of the planum temporale. Recent evidence can be used to support the idea that differences between males and females in planum temporale asymmetry begin to develop and show early in development, potentially during prenatal stages. Gender based asymmetry may be the result of environmental factors occurring in utero, such as levels of testosterone. Certain studies have found differences within the planum temporale on a microscopic level, finding greater cell packing density in females, as well as a reduction of micro structural asymmetry. Females have also been found to display asymmetry in grey matter volume.
Функциялар
Планум темпораль – тіл және музыкамен байланысты жоғары дәрежеде жақтауланған ми құрылымы. Қалыпты популяцияда планум темпоральда асимметрия кездеседі, онда оң қолды адамдарда сол жаққа қарай бейімділік байқалады. Алайда, абсолютті питчқа ие адамдарда планум темпоральдың сол жаққа қарай асимметриясы күшейеді. Бұл оң жақ планум темпоральдың орташа көлемнен кіші болуымен байланысты, ал сол жақ планум темпоральдің орташа көлемнен үлкен болуымен емес. Планум темпораль есту процесінде де маңызды рөл атқарады, соңғы зерттеулер бұл аймақтың кеңістікте дыбыстардың орналасуын бейнелеуге жауапты екенін көрсетеді. Сондай-ақ, көптеген зерттеулер планум темпоральдың асимметриясының субъектінің қолдануымен байланысты екенін көрсетіп тұр. Сол қолды адамдарда планум темпоральдың сол жағында асимметрияның төмендеуі туралы мәліметтер бар. Бұл төмендеген жақталу PANSS шкаласы бойынша өлшенгендей, галлюцинациялар сияқты ауыр позитивті симптомдармен байланысты.
The planum temporale is a highly lateralized brain structure involved with language and with music. Although the planum temporale is found to have an asymmetry in the normal population, having a leftward bias in right handed individuals, people who possess absolute pitch have an increased leftward asymmetry of the planum temporale. This is due to a smaller than average volume of the right planum temporale and not a larger than average volume of the left. The planum temporale may also play an important role in auditory processing with recent research suggesting that the region is responsible for representing the location of sounds in space. There have also been many studies that show the asymmetry of the planum temporale to be related to handedness of subjects. There have been reports of decreased asymmetry displayed on the left side of the planum temporale in those that are dominantly left handed. This reduced lateralization correlates with more severe positive symptoms, such as hallucinations, as measured by the PANSS.