Кіріспе

Роушемдегі ауылдық үй Оксфордшир, Англия

Роушем үйі (сондай-ақ Рушем паркі деп те аталады) – Англияның Оксфордширдегі Роушемде орналасқан ауылдық үй. Үй бір отбасының меншігінде үздірілмей келе жатыр, ол шамамен 1635 жылы салынған және 18 ғасырда Уильям Кенттің еркін готикалық стилінде қайта жаңартылған. 19 ғасырда қосымша өзгерістер енгізілді. Танымал бақтар күнделікті жұртшылыққа ашық, ал үй жазбаша келісім бойынша ашылады.

Тарих

1630 жылдары сэр Роберт Дормер Роушем қожалығын сатып алды. Ол дереу қазіргі үйдің құрылысын бастады, бірақ жұмыс Англия азамат соғысының басталуымен тоқтатылды. Дормерлер роялист әулет болғандықтан, үйге парламенттік әскерлер шабуыл жасады. 1649 жылы мүлікті Роберт Дормердің ұлы, сондай-ақ Роберт мұраға алды. Ол үйді әкесі салған күйінде қалдырып, тек азамат соғысының салдарынан келген зақымды қалпына келтірді. Алайда, ол отбасының байлығын қалпына келтіру үшін екі рет үйленді, әр жолы мұрагер қызға. Оның екінші әйелі – король Карл II-нің жоғары лауазымды сарай адамы сэр Чарльз Коттреллдің қызы болды. 1719 жылы үйді салғанның немересі, полковник Роберт Дормер Коттрелл Роушемді мұраға алды және бақты қазіргі түріне келтіру жұмысын бастады. Алғашқыда ол Чарльз Бриджменді бақты жаңа және табиғи стильде жоспарлауға шақырды, ол сол кезде танымал бола бастады. Бриджменнің бақ жоспары шамамен 1737 жылы аяқталды. Содан кейін Роушемге полковниктің ағасы, генерал Джеймс Дормер (1679–1741) мұрагерлік етті және Бриджмен жасаған бақты одан әрі жетілдіру және дамыту үшін Уильям Кентті шақырды. Кент келесі төрт жылда бұл жұмысты табысты аяқтады. 1741 жылы Джеймс Дормер үйленбеген және баласы болмағандықтан, мүлігі оның туысы сэр Клемент Коттрелл Дормерге (анасы Энн Коттреллдің ұлы) өтті, ол әкесінің тегін өз тегіне қосты. Осы кезде Кент үйді де сәндеді, оған тік бұрышты қабырғалар мен екі қанатты бөлмелер қосты, олардың бірі қонақ бөлмесі, екіншісі – «әдемі» кітапхана болды. Гораций Уолпол 1760 жылы Роушем туралы былай деді: «Кентті мен үшін қайта жаңғыртты; оның басқа жерде осындай талғамдылығы жоқ». Ішкі бөлмелер бір ғасырдан кейін өзгертілді, бірақ үйдің басты бөлмесі – зал, кейінгі ұрпақтардың өзгертпеуінен сақталып, 17 ғасырда аяқталған күйінде қалды. Кенттің сыртқы жұмысы бүгінде салынған күйінде, бірақ 1876 жылы бастапқы сегізбұрышты әйнектер үлкен жаңадан шығарылған шынымен ауыстырылды, бұл үйді архитектор Джеймс Пирс Сент-Обин ауыр қалпына келтіру кезінде жасады. Үйде Якоб және 18 ғасырлық жиһаздың, картиналар мен мүсіндердің құнды коллекциялары бар, олардың барлығы тұрмыстық ортада көрсетілген. Бриджмен және кейін Кент жасаған бақтар Червелл өзенінің иілісіне қарайды. Бриджмен бақты орман арқылы серуендеуге арналған жолдармен және әртүрлі деңгейдегі формалдылықтағы көлдермен жоспарлады. Кенттің мақсаты – Бриджмен жасаған табиғи ландшафтыны ежелгі Римнің даңқы мен атмосферасын еске түсіретін «Август» элементтерін қосу арқылы құру және өзгерту болды. Осылайша Рим форумы Англияның жасыл даласында қайта жандандырылды. «Бұл бақ – кішкентай Дафна», - деді Уолпол Джордж Монтагюға: «ең тәтті кішкентай тоғайлар, ағындар, жазықтықтар, галереялар, сарқырамалар және өзендер, көзге көрінетін нәрселердің бәрі классикалық стильде». Ақымақтардың арасындағы ең ашық және ойландыратын нысандарының бірі – «Бұл тастың алдында Рингвудтың қалдықтары жатыр, ерекше сезімталдыққа ие болған иттің денесі» деген жазуы бар кішкентай сарқырамасы бар үңгір. Бұл бақты құрған ағылшынның Аркадияға қол жеткізуге тырысқанын, бірақ оның қызығушылықтары мен сүйіспеншілігі аң ауру және иттің күтіміне байланысты болғанын көрсетеді. Бақтың ең ірі құрылысы – Праенесте. Италияның Палестрина қаласындағы Фортуна Примигения ғибадатханасының үлгісі бойынша римдік стильдегі колоннада Червелл өзеніне көрініс ашады. Үйге жақын орналасқан бөлек бақ Англия бағбандығының Тюдор және Стюарт дәуірлерінің рухын еске түсіреді. Жинақталған гүлзарлар мен ескі гүлдер мен шөптесін өсімдіктердің шекаралары ежелгі қызыл кірпіштен жасалған қабырғалармен қоршалған; мұнда тарихи дөңгелек көгершін әлі де көгершіндерін сақтайды және жақын жердегі кішкентай қақпа арқылы Коттреллдердің ұрпақтары жерленген приход шіркеуі орналасқан. Шіркеудегі бір ескерткіш Бірінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқан отбасының үш ұлының құрметіне орнатылған. Үй мен жерлер ITV-нің «Льюис» ( «Қыстың өлімі» атты эпизод) және BBC-нің 2021 жылғы «Сүйіспеншіліктің ізденуі» мини-сериалы сияқты фильмдерді түсіру үшін пайдаланылды. Ағылшын бағбан Монти Дон Роушемді Англиядағы сүйікті бағы деп санайды. Роушем үйі әлі де Коттрелл Дормер әулетінің мекені болып табылады.