Кіріспе

Кубаның басты барлау агенттігі

Ақпараттық басқарма (lang es), көбінесе G2 деп танылады және 1989 жылға дейін Dirección General de Inteligencia (DGI) деп аталды, Куба үкіметінің басты мемлекеттік барлау агенттігі болып табылады. DI 1961 жылдың соңында Куба революциясынан кейін көп ұзамай Кубаның Ішкі істер министрлігі тарапынан құрылды. DI барлық шетелдік ақпаратты жинауға жауапты және екі санатқа бөлінген алты бөлімнен тұрады: Оперативтік бөлімдер және Қолдау бөлімдері. Мануэль "Қызыл сақал" Пинейро 1961 жылы DI-нің алғашқы директоры болды, оның қызметі 1964 жылға дейін жалғасты. Ведадодағы Линея және А көшелерінде орналасқан осы танымал кеңсеге басшылық еткен тағы бір жетекші – қазір зейнеткерліктегі Дивизия генералы Хесус Бермудес Кутиньо. 1989 жылы Арнальдо Очоа мен Хосе Абрантес Фернандестің сыбайлас жемқорлық істері бойынша сотталып, атылуынан кейін ол Армия барлау басқармасының (DIM) басшысынан Ішкі істер министрлігіне ауыстырылды. Қазіргі уақытта DI басшысы – Бригада генералы Эдуардо Дельгадо Родригес. DI-де жұмыс істейтін адамдардың жалпы саны шамамен 15 000 адамды құрайды. "Экономист" журналының мәліметінше, Кубаның кішкентай аумағын ескере отырып, DI барлау операцияларында "күшіне сай келетінінен артық әрекет ететін" өте тиімді агенттік саналады.

Жұмысқа қабылдау әдістері

Жаңадан қабылданып келгендер министрлікте зерттеу жұмыстарын жүргізеді, көбінесе қарсы барлау салаларында (оның жеке бес жылдық мансап академиясы бар), сондай-ақ, бағдарламаларының екінші курсында ізделіп алынатын студенттердің арасында. Бұл студенттер көбінесе тілдерді, тарихты, коммуникацияны және әлеуметтануды оқиды. Диплом алғаннан кейін олар бірнеше ай бойы ресми барлау оқуынан өтеді, содан кейін шамамен бір жыл өткен соң лейтенант шеніне ие болады.

КГБ мен ШТБ арасындағы байланыс

КСРО-ның КГБ-сы мен Кубаның DI-і өте тығыз ынтымақтастық және өте қатысушылық кезеңдермен сипатталатын күрделі қарым-қатынаста болды. Кеңес Одағы Кубадағы жаңа революциялық үкіметті әлемнің осы аймақтарында, жергілікті деңгейде халықтың қолдауы жеткіліксіз болған жерлерде, өте тиімді өкіл ретінде қарастырды. Мексика қаласындағы КГБ басшысы Николай Леонов, Фидель Кастроның революционерлік потенциалын бірінші болып мойындаған кеңес шенеунігінің бірі, Кеңес басшылығын Кубаның жаңа басшысымен байланысты нығайтуға шақырды. Мәскеу Кубаның жаңа революциялық қозғалыстарға, батыс интеллектуалдарына және Жаңа Солшылдарға АҚШ империализміне қарсы Дәуіт пен Ғолият күресінде көбірек әсер ететінін көрді. Алайда, 1960 жылдардың басында Чехословакияның барлау қызметі (StB) КГБ-дан гөрі Кубаның жаңадан пайда болған DI-імен жақын байланыста болды. Чехословакиялықтар кубалықтарға барлау мәліметтерін, тыңшылық құрал-жабдықтарын және оқытуды ұсынды. Мануэль Пинейро Кубадағы StB станциясының бастығымен үнемі байланыста болды және Куба революциясының алғашқы жылдарында оны қолдау үшін маңызды болған чехословакиялық барлау мәліметтерінің сапасын жоғары бағалады. Кубалықтар DI және Ішкі істер министрлігін құруда StB-ға сенегісі келді. Алайда, кеңестіктер бұл бастамаларды көп ұзамай тоқтатты. Чехословакиялық барлау қызметі 1962 жылдан 1969 жылға дейін жалғасқан, Прага арқылы Латын Америкасына 1179 латын американдық революционерді қайтаруды қамтамасыз еткен, құпия операция «Мануэль» бойынша DI-мен бірлесіп жұмыс істеді. Чехословакиялық барлау қызметі Кубада партизандық оқудан өткен латын американдықтардың паспорттарын жалғандауға көмектесті. Кеңестіктер сондай-ақ DI-мен бірлесіп, Орталық барлау агенттігінің (ЦРУ) бұрынғы қызметкері Филип Эйджидің «Жасырын әрекеттер туралы ақпараттық бюллетень» жариялауына көмектесті.

Шетелдегі операциялар

40 жылдық тарихы бойында ИД солшыл қозғалыстарға, әсіресе Латын Америкасы, Африка және Таяу Шығыс аймақтарында белсенді көмек көрсетіп келді. Сонымен қатар, Кубалық ИД агенттері Солтүстік Вьетнамдағы Ку Лок тұтқын лагерінде ұсталған АҚШ соғыс тұтқындарын сұраққа тартып алған деген күдіктер де бар.

Чили

1970 жылы қарашада Сальвадор Альенде Чили президенті болып сайланғаннан кейін, DI Альенденің күшейе түскен осал жағдайын нығайту үшін тығыз жұмыс істеді. Кубалық DI станциясының бастығы Луис Фернандес Оня Альенденің қызы Беатризге үйленді, ол кейін Кубада өз-өзіне қол жұмсады.

Гренада

Гренадада Морис Бишоп бастаған қансыз төңкерістен кейін көп ұзамай, Кубаның DI жаңа үкіметке көмек көрсету үшін арал еліне кеңесшілер жіберді. DI сонымен қатар Кеңес Одағын Гренадаға көмек көрсетуге көндіруде маңызды рөл атқарды, ал гренадалық генерал Хадсон Остин бұл көмекті Кариб теңізі аймағындағы империализмге қарсы қозғалыстың табысы үшін өте маңызды деп атады. DI 780 кубалық инженер мен барлау қызметкерін үйлестірді.

Никарагуа

1967 жылдан бастап DI Никарагуаның әртүрлі революциялық ұйымдарымен байланыс орната бастады. Кеңес Одағы Кубаның Никарагуада КГБ-ны ығыстырып жатқанына наразылық білдірді. 1970 жылға қарай DI жүздеген сандинистік партизан көшбасшыларын даярлап, ұйымға зор ықпал етті. 1969 жылы DI Сандинистердің түрмедегі жетекшісі Карлос Фонсеканы Коста-Рикадағы түрмеден босату операциясын қаржыландырып, ұйымдастырды. Фонсека түрмеден қашқаннан кейін көп ұзамай қайта қолға түсті, бірақ Сандинистердің Ұлттық Азаттық фронты (FSLN) «United Fruit Company» компаниясының басшыларын тасымалдап бара жатқан ұшақты қақпастан кейін, ол босатылып, Кубаға баруға рұқсат алды. DI басшысы Мануэль Пинейро: «Латын Америкасының барлық елдерінің ішінде біздің ең белсенді жұмысымыз Никарагуада жүріп жатыр» деді. DI Фидель Кастроның жеке келісімімен, сондай-ақ ФСЛН-мен бірлесіп, АҚШ-тың Манагуадағы елшісі және Сомоза отбасының жақын досы Тернер Б. Шелтонды өлтіруге жасалған сәтсіз қастандыққа қатысты. ФСЛН бірнеше кепілдікке алды, оларды Кубаға қауіпсіз өтуге және 1 миллион доллар көлеміндегі сыйақыға айырбастады. Анастасио Сомозаны сәтті құлатудан кейін, DI-ның жаңа сандинистік үкіметке қатысуы жылдам кеңейді. Куба-Никарагуа қарым-қатынасында DI-ның орталық рөлін көрсететін алғашқы белгі 1979 жылдың 27 шілдесінде Гаванада өткен кездесу болды, онда екі ел арасындағы дипломатиялық қарым-қатынас 25 жылдан астам үзілістен кейін қайта жаңартылды. Сол кезде DI агенті болған Джулиан Лопес Диас Никарагуадағы елші болып тағайындалды. Сандинистік көтеріліс кезінде алғашқыда әкелінген Кубаның әскери және DI кеңесшілерінің саны 2500-ден асып, жаңа Никарагуа үкіметінің барлық деңгейлерінде жұмыс істеді. Сандинистік дезертир Альваро Балдисон Никарагуаның Ішкі істер министрлігінде (MINT) Кубаның ықпалы сол кездегі көпшілік ойлағаннан да зор екенін растады, ал Кубаның «кеңестері» мен «байқаулары» бұйрықтар ретінде қарастырылды.

Пуэрто-Рико

ИД Пуэрто-Риконың өсіп келе жатқан сепаратистік қозғалысына көмек көрсетуді мақсат етті. Доктор Дэниел Джеймс АҚШ Сенатының кіші комитеті алдында ДГИ-нің Филиберто Охеда Риос арқылы жұмыс істегенін, 1974 жылы Fuerzas Armadas de Liberación Nacional Puertorriqueña (FALN) ұйымдастырып, оқытқандығын мәлімдеді. 1974 жылдың қазан айында Охеда Пуэрто-Рикодағы американдық қонақ үйлерге қарсы террористік акт жасады деген айып тағылды. Сот органдары оның иелігінде Куба үкіметіне тиесілі көптеген құжаттар мен құпия кодтарды тапты. Кепіл төлегеннен кейін ол көп ұзамай із-түссіз жоғалып кетті, бірақ 1979 жылы Пуэрто-Риконың бес маңызды террористік тобының Куба бағынындағы Ұлттық революциялық командасы (CRN) құрамына бірігуіне ықпал етті. АҚШ Сенатының бұрынғы бас тергеушісі Альфонсо Тарабохияның сөзіне сәйкес, DGI 1974 жылдан бастап Пуэрто-Рико және АҚШ-тың шығыс және орталық-батыс аймақтарындағы қылмыстық қызметті басқара бастады. Сол маусымда Пуэрто-Рико социалистік партиясының бас хатшысы Хуан Мари Брас партиялық ынтымақты нығайту үшін Гаванада Фидель Кастромен кездесті. 1974 жылдың қыркүйегінен бастап Пуэрто-Рико экстремистері жасаған, әсіресе FALN-ның қатысуымен болған бомбалау оқиғалары күрт көбейді. Шабуылдардың нысанында АҚШ компаниялары мен қоғамдық орындар болды. 1975 жылдың 25 қаңтарында Манхэттеннің оңтүстік бөлігіндегі тарихи Фраунс тавернасында төрт адам қаза тауып, ондаған адам жарақаттандырған бомбалық шабуылға FALN жауапкершілікті мойынға алды. Сол жылдың соңында Фидель Кастро Гаванада Пуэрто-Риконың тәуелсіздігі үшін Бірінші Әлемдік Ынтымақтастық Конференциясын ұйымдастырды. Риос 2005 жылдың 23 қыркүйегінде, жұма күні, Пуэрто-Риконың Хормигуэрос қаласында ФБР агенттерімен қақтығыс кезінде қаза тапты.

Матансас лагері

Матансас лагері – ДИ басқаратын оқу орталығы, ол 1962 жылдың басынан бері Гаванадан тыс жерде орналасқан. Карлос Жакаль сияқты тұлғалар осы лагерде оқыған.