Кіріспе

"The Enemy Within" – американдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолының" бірінші маусымының бесінші эпизоды. Ричард Мэтисон жазған және Лео Пенн түсірген бұл эпизод алғаш рет 1966 жылғы 6 қазанда көрсетілді. Эпизодта, Альфа 177 планетасынан телепортталатын кезде телепорттың бұзылуы салдарынан капитан Кирк екі адамға бөлінеді: біреуі "жақсы", бірақ әлсіз және тиімсіз, екіншісі "жаман", ойсырағыш және ақылсыз.

Сюжет

"Энтерпрайз" кемесі Альфа-177 планетасын геологиялық зерттеуде. Геологиялық техник Фишер құлап жарақаттанды және "Энтерпрайз" бортына жеткізілді, бірақ бас инженер Скотт тасымалдау құрылғысымен кейбір қиындықтарға тап болды. Тасымалдау жабдығы жақсы көрінеді, бірақ ол Фишердің киімін жауып тұрған кен үлгілерінен магниттік шаңды байқады, бұл тасымалдауға кедеріс келтірген болуы мүмкін. Капитан Кирк кемеге қайта оралады. Тасымалдау дұрыс жұмыс істегендей көрінеді, бірақ Кирк шатасу сезіміне тап болды, ал Скотт Киркті тасымалдау бөлмесінен шығарып алады. Тасымалдау құрылғысы екінші рет белсенділеніп, Кирктің екінші нұсқасын шығарады, ол өзінің әріптесінен зұлымдықпен ерекшеленеді. Бұл "жаман" Кирк кемеде серуендеп, кездескендер оның мінез-құлқына түсініксіздік білдіреді. Скотт планетадан иттің ұқсас жануар үлгісін тасымалдауға көмектеседі, бірақ екі бірдей тіршілік иелері пайда болады (бірін "жақсы", содан кейін "жаман", Кирк сияқты) – біреуі толығымен мойынсұнғыш, екіншісі қатігез. Скотт болжайды, кен шаңы тасымалдау құрылғысын екіге бөліп, жақсы және жаман тұлғаларды жасаған. Скотт бұл туралы Спокқа хабарлайды, содан кейін құрылғыны тексеру үшін қызметтен шығарып, құтқару тобын планетада қалдырады, өйткені қатты суық түн басталады. Кеменің басқа бөлігінде "жақсы" Кирк өзін сенімсіз сезінеді және шешім қабылдауға күреседі. "Зұлым" Кирк мас күйінде офицер Дженис Рэндке шабуыл жасайды. Ол оның бетін тырнақтарымен сызады. Фишер оқиғаны көріп, күзетшілерді шақырады, "жаман" Кирк оған шабуыл жасап, есінен айырады. Рэнд оқиға туралы көпірге хабарлайды. "Жақсы" Кирк экипажға "жаман" Киркті ұстауға бұйрық береді, бірақ Споктың кеңесі бойынша, экипаждың оған деген сенімін әлсіретпеу үшін, оның қарсыласы оның зұлым жартысы екенін жасырады; экипажға бетіндегі сызаттардан танылатын алдамшы туралы айтылады. "Зұлым" Кирк бұл хабарды естіп, жарақатын жасыру үшін макияж жағады. Ол инженерлік бөлімге жасырынудан бұрын күзетшіден фазерді алады. Өзін оның орнына қойып, "жақсы" Кирк бұл әрекетті күтеді. Екі Кирк бетпе-бет келгенде, Спок "жаман" Киркті вулкандық нервтік қысыммен әрекетсіз қалдырады. Спок пен МакКой екі Кирктің де психикалық жағдайы нашарлап бара жатқанын түсінеді, сондықтан оларды және құтқару тобын құтқару үшін тасымалдау құрылғысының апатын жоюдың жолын табуы керек. Спок пен Скотт кеме импульстік қозғалтқышының қуатын пайдаланып, тасымалдау құрылғысын кері қайтаруға тырысады. Ол пайда болғанда, жануар толығымен бірақ өлі болып шығады. Спок оның өлімінің себебі жануар миы екі жартысының қайта біріктірілуіне шыдай алмауынан болған деп болжайды, сондықтан Кирк сол процедурадан аман қалады, ал доктор Леонард МакКой өлімнің себебі тасымалдау құрылғысының жалғасып жатқан бұзуы болуы мүмкін екенін қаупін қабылдамайтынын айтады. Құтқару тобы гипотермиядан өліп бара жатқанда, "жақсы" Кирк жаратылыстың өлтіруін күтудің орнына процедураға жүгінуге шешім қабылдайды. Ол "жаман" Киркті босатып жібергенде, оның екінші жартысы оны жеңіп, бетін өзі сияқты сызады. "Жақсы" Кирк болып жүріп, ол Рэндке "жалған" туралы шындықты айтады және көпірге барар алдында түсіндіруге мүмкіндік береді. Ол экипажға орбитадан шығуға бұйрық береді, навигаторға құтқару тобын құтқару мүмкін емес екенін айтады. "Жақсы" Кирк пен МакКой көпірге жүгіреді, онда екі Кирк бетпе-бет келеді. "Жақсы" Кирк ақыры "жаман" Киркті олардың аман қалуы үшін бір-біріне мұқтаж екендігіне және екеуі де бір-бірінің бөлігі ретінде өмір сүретіндігіне көндіреді. Ол Скоттқа кері қайтару процесін жасауға бұйрық береді, ал Кирк қайтадан бір тұлғаға біріктіріледі. Командалық сезімі мен жақсы ниеті қайта келгеннен кейін (және тасымалдау құрылғысы жөнделгеннен кейін), Кирк құтқару тобын көтеруге бұйрық береді. Олар суыққа қарамастан қауіпсіз. Рэнд Киркке "жаман" Киркпен соңғы кездесуі туралы айтады, бірақ ол мәселені одан әрі талқылауға рұқсат бермейді.

Өндіріс

Эпизодтың авторы Ричард Мэтисон, Роберт Луис Стивенсонның өзінің зұлым екінші жағымен күресіп жүрген кейіпкері доктор Джекилл мен мистер Хайдтан шабыттанды. Планетада мұздай суықта қалған төрт экипаж мүшесінің қосымша сюжеті кейіннен қайта жазу ретінде қосылды. Мэтисон бұл идеяға қарсы болды, себебі ол қосымша сюжеттер оқиғаны баяулатады деп ойлады. Ол: "Олар планетадағы адамдар туралы толық сюжет қосты, олар тоңуға айналып бара жатқан, себебі телепортының жұмысында ақаулар болды. Мен толығымен Биллге назар аудардым" деді. Леонард Нимой, сценарийде Споктың "жаман" Кирктің басын фазермен ұрып, оны есінен айыруы талап етілген бөлігіне наразы болды, сол себепті Вулкан нервін қысып алу идеясын ұсынды. Режиссер Лео Пенн бұл идеяны түсінуде қиындыққа тап болды, бірақ Уильям Шатнер Нимойдың ұсынысын көрсетуге көмектесті. Бұл эпизод – толық музыкалық қосымшасы жазылған аз ғана эпизодтардың бірі, осы жағдайда Сол Каплан жазды. Джефф Бонд атап өтті: Ол сериал үшін бар болғаны екі музыка жазса да, Нью-Йорк композиторы Сол Капланның музыкасы шоудың алғашқы екі маусымында жиі қолданылды. "The Enemy Within" – Кирктің жағдайына деген қайраттылықпен және жағдайды мелодиялық тәжірибемен зерттеуде бейтараптықпен жеңіп шыққан, әсерлі интеллектуалдық музыка. [T] агрессивті, қауіпті "жаман Кирк" музыкасы басқа эпизодтарда қолданылу арқылы үлкен үлес қосты.

Қабылдау

The A.V. Club-тың Зак Хэндлен эпизодқа "A-" бағасын берді, эпизодтың соңғы бөлігі біршама артық болғанымен, алғашқы екеуі жақсы жүреді деп атап өтті және Шатнердің Кирктің жақсы жағын сомдауын "өте мықты ойын" деп сипаттады. 2014 жылы IO9 "The Enemy Within" эпизодын "Жұлдыз жолы" сериалының ең жақсы 81-ші эпизоды деп бағалады. 2016 жылы IGN "The Enemy Within" эпизодын түпнұсқа сериалдың 7-ші ең жақсы эпизоды деп атады. 2016 жылы Empire телеарнасы бұл эпизодты "Жұлдыз жолының" 700-ден астам эпизодының ішіндегі ең жақсы 50 эпизодтың 15-і деп санайды. 2016 жылы Radio Times "жаман" Кирктің "Мен капитан Киркпін!!" деп айқайлаған сәтін "Жұлдыз жолы" фильмдері мен телешоуларының ең жақсы 10 сәтінің бірі деп атады. Олар Шатнердің актерлік шеберлігінің "осы ерте маусымның эпизодын толыққанды ұстап тұратынын" айтты. 2017 жылы Fatherly бұл эпизодты балаларға көруге болатын 10 үздік эпизодтың бірі деп таныды. 2018 жылы PopMatters бұл эпизодты түпнұсқа сериалдың ең жақсы 8-ші эпизоды деп бағалады. Олар Шатнерді (екі Киркті де ойнайды) ерекше эмоцияларды көрсететін, бірақ шамадан тыс емес ойыны үшін мақтады. 2018 жылы Den of Geek жасаған "Жұлдыз жолы" сериалын қарау бойынша нұсқаулықта бұл эпизодты түпнұсқа сериалдың ең жақсыларының бірі деп ұсынды. 2019 жылы Nerdist бұл эпизодты "Кирктің ең жақсысы" бойынша қарау нұсқаулығына қосты. 2019 жылы Comic Book Resources бұл эпизодты түпнұсқа "Жұлдыз жолы" сериалының ең есте қаларлық 8 эпизодының бірі деп атады.