Кіріспе

Прототиптік истребитель ұшағы

Consolidated Vultee XP 81 (кейіннен ZXF 81 деп қайта аталды) – Consolidated Vultee Aircraft Corporation компаниясының бір орындық, ұзақ қашықтыққа эскорттаушы истребитель құруға арналған әзірлемесі. Бұл ұшақ турбореактивтік және турбовинттік қозғалтқыштарды бірге қолдану арқылы жасалған. Жоба үміт беруге лайық болғанымен, қолайлы қозғалтқыштардың жетіспеуі және Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуы оның іске аспауына себеп болды.

Жобалау және әзірлеу

1944 жылдың 11 ақпанында екі прототиптік ұшақ тапсырылды, олар XP-81 деп белгіленді. Қозғалтқышты таңдау – реактивті қозғалтқыштың жоғары жылдамдығын винтті қозғалтқыштың ұзаққа жұмыс істеу қабілетімен үйлестіруге жасалған әрекет болды. XP-81 ұшағы алдыңғы бөлігінде төрт қанатты винтті қозғалтатын General Electric TG 100 турбовинттік қозғалтқышын (кейін АҚШ әскерилері XT31 деп атады) және артқы фюзеляжда GE J33 турбореактивтік қозғалтқышын пайдалану үшін жобаланды. Турбовинттік қозғалтқыш әдеттегі және круиздік ұшу үшін, ал турбореактивтік қозғалтқыш жоғары жылдамдықты ұшу үшін қолданылатын болады.

Пайдалану тарихы

Бірінші XP 81 (сериялық нөмірі 44 91000) 1945 жылдың қаңтарында аяқталды, бірақ турбовинтті қозғалтқыштың жетілдіру проблемалары себепті орнатуға дайын болмады. Содан кейін, бастапқы ұшу сынақтары үшін турбовинттің орнына P 51D ұшағынан толық V 1650 7 қозғалтқыш жиынтығын орнату туралы шешім қабылданды. Бұл бір апта ішінде жасалды және Merlin қозғалтқышымен жабдықталған XP 81 Muroc әуе базасына жіберілді, ол алғаш рет 1945 жылдың 11 ақпанында ұшты. 10 сағаттық ұшу сынақтары барысында XP 81 фюзеляждың алдыңғы бөлігінің ұзын болуына байланысты бағыттық тұрақтылығының жеткіліксіздігінен басқа, жақсы басқару қасиеттерін көрсетті (бұл тік қанатты үлкейту арқылы түзетілді). 13 YP 81 шартты өндіріс ұшағына тапсырыс берілді, бірақ Гуам мен Сайпанды жаулау ұзақ қашықтыққа, жоғары жылдамдыққа ұшуға қабілетті сүйемелдеуші ұшақтардың қажеттілігін жойды, содан кейін, VJ күніне дейін келісімшарт инженерлік жұмыстардың 85% аяқталғаннан кейін тоқтатылды. YP 81 прототипке ұқсас болуы тиіс еді, бірақ жеңіл және қуатты GE TG 110 (XT41) турбовинтті қозғалтқышымен, қанаты 10 дюймге (0,25 м) артқа жылжытылып, алты .50 калибрлі (12,7 мм) пулемет немесе алты 20 мм зеңбірекпен қаруландырылуы керек еді. XP 81 Vultee Field-ке қайтарылғаннан кейін TG 100 турбовинті орнатылды және ұшу сынақтары жаңадан басталды, соның ішінде 1945 жылдың 21 желтоқсанында американдық турбовинтті қозғалтқышпен жабдықталған ұшақтың алғашқы ұшуы орын алды. Дегенмен, турбовинтті қозғалтқыш жоспарланған қуатын өндіре алмады; ол Merlin қозғалтқышымен бірдей қуатты (1490 а.к. немесе 1112 кВт) өндірді, нәтижесінде оның өнімділігі Merlin қозғалтқышымен жабдықталған нұсқасына дейін шектелді. Соғыс аяқталғаннан кейін екі прототип 1947 жылға дейін сынақтан өтті, содан кейін олар екеуі де фотосуретке түсіру нысаналары ретінде бомбалау полигонына жіберілді.

Тірі қалған әуе кемелері

Екі прототип те Огайо штатының Дейтон қаласы маңындағы АҚШ Әскери-әуе күштерінің Ұлттық мұражайында сақтауда.

Ерекшеліктер (XP-81)

Ескерту: Жұмысқа қабілеті "толық қуатпен" жұмыс істейтін TG 100 арқылы шамамен бағаланады. Қару-жарақ тек болжамданады.