Кіріспе

Кристофер Джон Пенрис Букер (7 қазан 1937 – 3 шілде 2019) – ағылшын журналисі және жазушысы. Ол 1961 жылы «Private Eye» сатирикалық журналын құрған және оның алғашқы редакторы болды. 1990 жылдан бастап «The Sunday Telegraph» газетінде колонна жазды. 2009 жылы «Нақты жаһандық жылыну апаттары» деген кітабын жариялады. Сондай-ақ ол пассивті темекі шегу мен қатерлі ісік арасындағы байланысты жоққа шығарды. «Sunday Telegraph» газетіндегі бөлімінде ол Ұлыбританияның отбасылық соттары мен әлеуметтік қызметтері туралы жиі пікір білдірді. Ричард Нортпен бірлесіп, Букер Еуропалық одақтың еуроскептикалық, бірақ академиялық тұрғыдан даулы, танымал тарихнамасын дамытқан бірнеше жариялымдар жасады. Олардың ең белгілісі – «Ұлы алдау».

Ерте өмір

Букер Дракон мектебінде, Шрусбери мектебінде және Кембридж университетінің Корпус Кристи колледжінде оқыды, онда тарих мамандығын меңгерді.

1960 жылдар

Салопиялық әріптестері Ричард Инграмс және Вилли Раштонмен бірге ол 1961 жылы "Жеке көз" журналын құрды және оның алғашқы редакторы болды. 1963 жылы Инграмс оны қызметтен шеттетуге мәжбүр етті. 1965 жылы қайтып оралғаннан кейін, ол өмірінің соңына дейін журналдың әзіл жазу тобының тұрақты мүшесі болды (Инграмс, Барри Фантони және қазіргі редактор Ян Хислоппен бірге). Букер университетте оқып жүргенде "The Daily Telegraph" газетінде джаз туралы рецензиялар жаза бастады. 1961-1964 жылдары "The Sunday Telegraph" газетінде де джаз туралы жазды. Оның еңбегінде пианист Эррол Гарнердің концерті туралы жағымды баяндама бар еді, бірақ концерт өтпеді; ол соңғы сәтте жойылды. 1962 жылы ол BBC-нің "That Was The Week That Was" сатиралық шоуының штаттағы саяси сценарий жазушысы болды, бұл бағдарламаның ашық әрі тікелей стиліне мысал ретінде жиі келтірілетін Ішкі істер министрі Генри Брук және Премьер-министр сэр Алек Дуглас Хоум туралы жасаған эскиздері ерекше көзге түсті. 1964 жылдан бастап ол "Spectator" журналында баспасөз және теледидар туралы колонка жазды, ал 1969 жылы "Неофиликтер: 1950 және 1960 жылдардағы ағылшын өміріндегі революцияны зерттеу" атты еңбегін жариялады, бұл сол онжылдықтардағы саяси және әлеуметтік өмірде фантазияның атқаратын рөлін қатаң сынаған зерттеу болды. Ол 1963-1968 жылдары романшы Эмма Теннантқа үйленген.

1970 жылдар

1972 жылы ол екінші әйелі Кристин Веритиге үйленді. Фэй Уэлдон: "Бұл – ең керемет, қуаттандыратын кітап. Мен үшін "оқиға" – Құдайдың қарапайым жаратылысқа мағына беру тәсілі болғандай көрінетін. Бұкер енді Құдайдың санасын түсіндіреді және тек романды ғана емес – ол мен үшін ешқашан бұрынғысымен бірдей болмайды – талдап қана қоймай, заманауи адамзат тарихын жаңа бағамен қарастырады. Егер оның авторы оны жазуға өмір бойы жұмсаған болса, оның соңынан біз тек алғыс айтуымыз керек". Роджер Скрутон оны "оқиға айтудың тамаша жиынтығы" деп сипаттады.

Көзқарастар

Букердің The Sunday Telegraph газетіндегі апталық бағаналары көпшілікке қызығушылық тудыратын кең ауқымды мәселелерді қамтыды. Британдық жазушы Джеймс Делингполлдың "The Spectator" журналында айтуынша, ол "қазіргі замандағы журналистердің көбі ұмытып кеткен, ескі мектеп дәстүріндегі жұмысты атқарады: зерттейді, қоңырау шалады, ұсақ шрифттерді оқиды, қарапайым адамның мүддесін қорғайды, науқан жүргізеді, билікке шындықты айтудан қорқпайды және ешкімге жағымпаздық жасамайды". Денсаулық сақтау саласындағы бірқатар мәселелер бойынша Букер халықты артық "қорқытуда" деген пікірді білдірді, бұл туралы "Өлімнен қорқып" атты кітабында егжей-тегжейлі жазған. Осылайша, ол асбест, пассивті темекі тарту және жұқпалы губкалы энцефалопатия (ЖГЭ) қауіпті екені дәлелденбегенін айтады. Оның жаһандық жылыну туралы мақалаларын "The Guardian" газетінің жазушысы Джордж Монбиот сынға алды. Букер ақ асбест "тальк ұнтағымен химиялық құрамы жағынан бірдей" және адам денсаулығына "мүлдем қауіпті емес" екенін айтты, бұл негізінен 2000 жылы Денсаулық және қауіпсіздік басқармасы (HSE) үшін жасалған зерттеуге сүйенген. Ол 2002 жылғы қаңтарда "HSE зерттеулері, соның ішінде Джон Ходжсон мен Эндрю Дарнтонның 2000 жылғы мақаласы, бұл заттан туындайтын қауіптің "практикалық түрде нөлдік" екенін көрсеткенін" жазды. Жауап ретінде HSE бас директоры Тимоти Уокер Букердің асбест туралы мақалалары "бұрмаланған және маңызды еңбек денсаулығы мәселесін түсінуге көмектеспейді" деп мәлімдеді. HSE Букердің 2005 және 2006 жылдары жазған мақалаларына да қарсылық білдірді. 2008 жылғы мамырда Букер тағы да Ходжсон мен Дарнтонның зерттеуіне сілтеме жасап, "олар ақ асбест цементінен мезотелиомаға шағу қаупінің "мардымсыз" екенін, ал өкпе рагының қаупі "нөлдік" екенін қорытындылады" деді. Бұл мақала HSE тарапынан "маңызды түрде бұрмаланған" деп сынға алынды, сондай-ақ Джордж Монбиот Букер авторлардың тұжырымдамасын дұрыс түсінбегенін айтты. Букердің пікірлерін Ричард Уилсон өзінің "Тағы да алданбаңыз" (2008) атты кітабында сын тұрғысынан талдады. Уилсон Букердің 2004 жылы Ұлыбританияның Сауда таусылмайтын сипаттамалары заңы бойынша біліктілігі туралы жалған мәлімдеме жасағаны үшін сотталған Джон Бридлдің нақты ғылыми сарапшылығын қайта-қайта мақтап отырғанын атап өтті.

Әлемдік ауа райының жылынуы

Букердің айтуынша, 2008 жылғы Климаттың өзгеруі туралы заң «парламент қабылдаған ең қымбат заң» болып табылады және келесі 40 жылда жүздеген миллиардтар жұмсалуы мүмкін. 2009 жылдың мамыр айында Букер The Heartland Institute ұйымдастырған Климаттың өзгеруі жөніндегі халықаралық конференцияда сөз сөйледі. 2009 жылдың күзінде ол «Нақты жаһандық жылыну апаты» атты кітабын жариялады. Бұл кітап, оның ең көп сатылған туындысы, климаттың өзгеруі бойынша нақты консенсус жоқ екенін және үкіметтердің климаттың өзгеруімен күресу үшін қабылдаған шаралары «адамзат тарихындағы ең қымбат, құлдиратушы және ақымақтық қателердің бірі болады» деген пікірді білдіреді. Филип Болл бұл кітапты The Observer газетінде «климатқа күмәнданушылардың толық нұсқаулығы» деп сипаттады, онда «ол адамның қызметінен туындауы мүмкін жаһандық жылынуға қатысты басым ғылыми көзқарасқа қатысты барлық сын-пікірлерді жинақтап, оларды сынамай ұсынды». Балл Букердің ұстанымы оқырманнан «1) әлемдегі климат ғалымдарының көпшілігі белгісіз себептермен адамның тудырған жаһандық жылыну туралы миф құруға шешім қабылдады және ғылыми қауымдастықтың қалған бөлігі байқамай, өздерінің дәлелдеріне сәйкес келетін шексіз өлшемдер мен компьютерлік модельдерді бұрмалауға қол жеткізді. Алайда Джордж Буш және кейбір мұнай компаниялары бұл алдауды көрді. 2) Әлемдегі климат ғалымдарының көпшілігі білікті емес және өз деректері мен модельдерін дұрыс түсінбеді, бірақ олардың бұрыс қорытындылары сіз ойлағандай, кездейсоқ шатасу емес, барлығы бір бағытта нұсқауда» дегенге сенуді талап етеді. Бұл туралы 2010 жылдың қаңтарындағы Telegraph газетіндегі мақаласында айтылған. 2010 жылдың 21 тамызында The Daily Telegraph газеті кешірім сұрап, желтоқсан айындағы мақаланы өз сайтынан алып тастады.

Отбасылық соттар

Букер Англия мен Уэльстегі отбасылық сот жүйесі туралы бірнеше мақала жазды, онда алаңдаушылық білдірді. Букер Виктория Хейдің жағдайын қорғап, осылайша сот органдарымен одан әрі қақтығысқа түсті. Букер Мари Блэктің де жағдайын қорғады, ол әлеуметтік қызметтерден қашу үшін серігі мен қызымен бірге Ұлыбританиядан қашып кеткен еді.

Өлім

Букер 2019 жылдың 3 шілдесінде қайтыс болды. 12 шілдеде ол BBC Radio 4 радиосының «Соңғы сөз» атты еске алу бағдарламасында еске алынды.