Кіріспе

Сүт бездерінің толуы сүт синтезі мен сақталуының нәтижесінде болатын кеңею мен қысымнан туындайды. Бұл, нәрестеге емшекті дұрыс тату мүмкіндігін өзгертетін маңызды фактор. Сүт бездерінің толуы кеуде аймағының пішіні мен қисығын өзгертеді, кеуде иілгішсіз, жалпақ, қатты және ісінген болады. Толуға ұшыраған кеудедегі емшектер тегіс немесе ішке қарай тартылған болады. Кейде бұл емшек ұшындағы сызаттардың пайда болуына әкелуі мүмкін, бұл көбінесе септациялық маститтің алғашқы белгісі. Әдетте, сүт колистрден толыққанды сүтке ауысқанда (сүт "келгенде") бұл жағдай орын алады. Алайда, емізетін аналар бірнеше рет сүт сауғанда және жеткіліксіз мөлшерде сүт шығарса, бұл кейін де болуы мүмкін. Сүт берудің жеткіліксіздігі және/немесе сүт арналарының бітелуі жағдайды нашарлатуы мүмкін. Сүт бездері толғанда ісіп, соғып, жеңілден қатты ауыруға дейін сырқырайды. Сүт бездерінің толуы маститке (сүт бездерінің қабынуына) әкелуі мүмкін, ал емделмеген толу сүт арналарына қысым түсіріп, көбінесе арнаның бітелуіне себеп болады. Әйел кеудесінің бір бөлігінде дөңгелек сезінеді, ал сол аймақтағы тері қызыл және/немесе жылы болуы мүмкін. Егер бұл жағдайға тоқтамаса, бітелген арна кеуде инфекциясына айналуы мүмкін, онда қызба немесе тұмауға ұқсас белгілер пайда болуы мүмкін.

Белгілері мен симптомдары

Симптомдарға көкіректердің ісінуі және су ішіне толуы, терінің жылтыр және біркелкі қызыл түске енуі жатады. Әдетте екі көкірек те зақымдалады, және олар ауыртады. Әйелде дене температурасы көтерілуі мүмкін, бірақ ол көбінесе 24 сағат ішінде түсіп қалады. Сүт бездері созылып, жалпақтанып, қатайып, нәрестеге сүт соруды қиындатады. Сүт жақсы бөліне бермейді. 15 пайыз жағдайда қызу көтерілуі мүмкін, бірақ әдетте ол 39 градустан төмен болады және бір күннен кем уақытқа созылады.

Себептер

Ана сүтін шығарып тастамау, әсіресе босанғаннан кейінгі алғашқы бірнеше күнде сүт келіп, кеуде толғанда және кеудеге қан ағыны артып, кеудеде тығырылғандық тудырады. Сүт жеткілікті түрде шығарылмауының себептері: емшек сүтін бастауды кешіктіру, жиі емес тамақтандыру, дұрыс емескеудеге жабысу, тиімсіз сору.

Емдеу

Ана сүтін тоқтату керек. Егер бала жақсырақ емшектен ішіп, сүт соруды білсе, онда анасы баланың қалауынша жиі емшектендіруі керек. Егер бала емшектен жақсы жабыса алмай, тиімді түрде сүт сора алмаса, анасы сүтін қолмен немесе сорғы арқылы бірнеше рет сүзіп, емшектер жұмсақ болғанша, баланың жақсырақ жабысуына және жиі емшектенуіне мүмкіндік беруі керек. Сүт сору алдында емшекке жылы компресс қоюға немесе жылы душ қабылдауға болады, бұл сүттің ағуына көмектеседі. Сүт сорудан немесе баланың емшектенуінен кейін суық компресс қолдануға болады, бұл ісінуді азайтуға көмектеседі. «Анаға достық» ауруханаларда, он қадамды сақтайтын және аналардың бала туғаннан кейін ерте емшектендіруге көмектесетін жерлерде емшек безінің ісінуі сирек кездеседі. Емшек безінің ісінуін емдеуді медициналық емес және медициналық әдістерге бөлуге болады. Медициналық емес әдістерге ыстық/суық компресс, Гуа Ша (скрепинг терапиясы), акупунктура және арнайы шөп шайларын ішу кіреді, ал медициналық әдістерге серрапептаза, протеаза және тері асты окситоцин сияқты протеолитикалық ферменттер жатады. Көкбас жапырақтары да емдеудің мүмкін болатын түрі ретінде жиі айтылады, бірақ зерттеулер олардың емшек безінің ісінуіне «жалпы пайдасы жоқ» екенін көрсеткен. Эмдік нұсқалардың тиімділігі туралы жарияланған клиникалық сынақтардан алынған мәліметтердің сапасы төмен және клиникалық ұсынымдарды негіздеу үшін жеткіліксіз.