Кіріспе

Ферменттер класы

Биохимияда фосфорилизалар – бейорганикалық фосфаттан (фосфат+сутек) фосфат тобын қабылдаушыға қосылуын катализдейтін ферменттер. А B + P → A + P B

Олар глюкоген, крахмал немесе мальтодекстрин сияқты глюканнан глюкоза-1-фосфатын өндіруді катализдейтін аллостериялық ферменттерді қамтиды. Фосфорилаза – Эрл В. Сазерленд-младшийдің 1930 жылдардың соңында оны алғашқы фосфорилаза ретінде ашқандығы құрметіне гликоген фосфорилаза үшін қолданылатын жалпы атау.

Функция

Фосфорилизаларды фосфатазалармен шатастыруға болмайды, олар фосфат топтарын алып тастайды. Көбінесе, фосфорилизалар – бұл бейорганикалық фосфаттан (фосфат + сутек) акцепторға фосфат тобын қосуды катализдейтін ферменттер, оларды фосфатазамен (гидролазамен) немесе киназамен (фосфотрансферазамен) шатастыруға болмайды. Фосфатаза суды пайдалана отырып донордан фосфат тобын алып тастайды, ал киназа фосфат тобын донордан (әдетте АТФ) акцепторға ауыстырады. Фермент атауыФерменттер класыРеакцияЕскертулерФосфорилиза Трансфераза (EC 2.4 және EC 2.7.7) A B + H OP → A OP + H B трансфер тобы = A = гликозил тобы немесе нуклеотидтік тобыФосфатаза Гидролаза (EC 3) P B + H OH → P OH + H B Киназа Трансфераза (EC 2.7.1, 2.7.4) P B + H A → P A + H B трансфер тобы = P P = фосфонат тобы, OP = фосфат тобы, H OP немесе P OH = бейорганикалық фосфат.

Белсенділендіру

Фосфорилаза а – гликоген фосфорилазаның көбірек белсенді R формасы, ол аз белсенді R формасы фосфорилаза b-ның фосфорилирленуінен және AMP-мен байланысуынан туындайды. Белсенді емес T формасы фосфолилаза киназа арқылы фосфорилирленеді және глюкозамен тежеледі, немесе АТФ және/немесе глюкоза-6-фосфаттың тежелуімен фосфопротеин фосфатаза арқылы дефосфорилирленеді. Фосфорилирлеу үшін АТФ қажет, ал дефосфорилирлеу еркін бейорганикалық фосфат иондарын босатады.