Кіріспе

Бельгиялық шабуыл мылтығы

CAL (Carabine Automatique Légère, Жеңіл автоматты мылтық) – Fabrique Nationale компаниясы жасаған бельгиялық шабуыл мылтығы. Бұл Fabrique Nationale компаниясы өндірген алғашқы 5,56 мм мылтық. Ол компанияның өте сәтті FN FAL мылтығына ұқсағанмен, жаңа, дербес конструкция болды. FN FAL-дан өзгеше, бұл үлгі нарықта сәттілікке жете алмады, алайда оның жетілдірілуі нәтижесінде FN FNC мылтығы жасалды.

Құрылыс бөлшектері

CAL-ді әзірлеуге дейін FN идеяны нарыққа шығармай тұрып, FAL-дың кішірейтілген прототипін жасаған еді. Арзан әрі қарапайым HK G3 мылтығының сатылымдағы сәттілігін байқағаннан кейін, FN болашақ мылтықтың нарықта бәсекеге қабілетті болуы үшін, қымбат, дәл өңделген бөлшектерді азайту қажет деп шешті. Олардың орнына, мүмкіндігінше арзан құймалар мен штампталған бөлшектер қолданылатын болды. Жаңа CAL конструкциясы осы принциптерді іске асырғанмен, ол салыстырмалы түрде қымбат әрі күрделі болып, айтарлықтай сатылым көрсетпеді. Соңында, тіпті арзан FN FNC пайдасына тоқтатылды. АҚШ-тағы азаматтық нарыққа FN CAL-дың шамалы саны сатылды.

Операция

Қару FN FAL-ға сырттай ұқсағанмен, шындығында ол бұралатын бұранданы қолданды, ал FAL тілтетіп бұратын бұрандалы жүйеге ие болған. CAL-дың алғашқы үлгілерінде үш оқты таңдау жүйесі болды, ол қаруды әрбір оқ атар кезінде үш оқтың тізбегін атуға мүмкіндік берді. CAL толық және жартылай автоматты режимдерде де атуға қабілетті болды. Қару ұзын иінді газ поршенін қолданып, құбыр тасымалдағышын жұмыс іске қосты, ал құбырдың өзі камерада бекітілуі үшін үзіліске түсетін тіректеріне ие болды. Тіректерінің қиғаш кесігі тік бұрышта жасалған. Сондықтан құбыр айналып босатылғанда, құбыр беті бірте-бірте артқа жылжып, оқтандыруды бастайды. Осындай ерекшелік MG 30, MG 15, MG 17 және MG 34-те де кездеседі.