Кіріспе

Мальмё қаласындағы тұрғын үйлік қабатты үй, Швеция.

Turning Torso – 2005 жылы Швецияның Мальмё қаласында салынған неофутуристік тұрғын үйлік қабатты үй. 2022 жылдың қыркүйегіне дейін ол Солтүстік елдердегі ең биік ғимарат болды, бірақ кейін Гетеборгтағы Karlatornet оны басып өтті. Эресунд бұғазының швед жағында орналасқан бұл үйді Швецияның кооперативтік тұрғын үй қауымдастығы HSB салған және оған иелік етеді. Малайзиядағы Telekom Tower мұнарасынан кейін әлемдегі екінші бұрылып тұрған қабатты үй деп есептеледі. Оны испандық сәулетші, инженер-құрылысшы, мүсінші және суретші Сантьяго Калатрава жобалаған және ол 2005 жылдың 27 тамызында ресми түрде ашылды. Оның биіктігі 54 қабаттан тұрады және 147 пәтерден құралған. Turning Torso 2005 жылы «Gold Emporis Skyscraper Award» сыйлығын, ал 2015 жылы «Council on Tall Buildings and Urban Habitat» ұйымының «10 Year Award» сыйлығын жеңіп алды.

Дизайн

"Тернинг Торсо" Калатраваның ақ мәрмәрдан жасалған "Твистинг Торсо" мүсініне негізделген. 1999 жылы HSB Malmö-нің бұрынғы басқарушы директоры Джонни Орбек бұл мүсінді Калатраваның өнер еңбектерін таныстыратын брошюрада көреді, бұл брошюра Өресун көпірінің архитектуралық конкурсына оның қатысуымен байланысты болған. Содан кейін Орбек HSB Turning Torso-ны салуға шабыттанды. Ұзақ өтпей ол Цюрихке сапар шегіп, Калатравамен кездесіп, одан бұрылып өрбуші кубтардан тұратын құрылым идеясына негізделген тұрғын үй жобалауын сұрады. Бұл ғимарат – қозғалмайтын, берік құрылыс, ол өркендей келе бір-біріне қатысты бұрылатын бес қабаттан тұратын тоғыз сегменттен құралған. Жоғарғы сегмент негізгі қабаттан сағат тілі бойынша 90 градусқа бұрылған. Әр қабаттың пішіні тік өзектің айналасында айналатын дұрыс емес бесбұрыштан тұрады және сыртқы болаттан жасалған қаңқамен нығайтылған. Екі төменгі сегмент кеңсе ретінде пайдалануға арналған. Үшінші мен тоғызыншы сегменттерде 147 жалданатын пәтер орналасқан.

Құрылыс

Құрылыс 2001 жылдың ақпанында басталды. Turning Torso құрылысының бір себебі – 2002 жылы Turning Torso-дан жақын жерде орналасқан Kockums Crane алынып тасталғаннан кейін Мальмё қаласының танымал силуэтын қайта орнату еді. Жергілікті саясаткерлер қала тұрғындары үшін кеме жасауға пайдаланылған және қаланың жұмысшы табының тамырына ұқсас болған кранның орнына Мальмё үшін жаңа символдың болуын маңызды деп санады. Turning Torso құрылысы басталғанға дейін Кронпринсен қаладағы ең биік ғимарат болып келді. Бастапқыда пәтерлер сатуға арналған еді, бірақ сұраныс жеткіліксіз болғандықтан пәтерлер жалға берілді. Иесі бірнеше рет ғимаратты сатуға тырысты, бірақ нәтиже болмады. Ғимарат құрылысының шығындары бастапқы бюджеттен екі еседен асып кетті.

Оқиғалар

2006 жылы 18 тамызда австриялық парашютші Феликс Баумгартнер "Тернинг Торсо" ғимаратына парашютпен қонды, содан кейін одан секіріп түсті. 49-қабатта қоғамдық сарайша орналасқан, ал 50-52 қабаттарда жеке клуб, іссапарлар, қабылдау және мейрамхана орналасқан. "Тернинг Торсо" ғимаратының 53 және 54-қабаттары Sky High Meetings компаниясымен брондалатын және басқарылатын конференц-залдар болып табылады. 2009 жылдан бері иесі HSB осы қабаттарды жұртшылыққа тек белгілі бір күндері көруге рұқсат береді, ал алдын ала брондау міндетті.