Кіріспе

1986 жылы Алан Меттердің түсірген американдық комедиялық фильмі.

"Мектепке қайту" фильмінде Родни Денджерфилд, Кит Гордон, Салли Келлерман, Берт Янг, Терри Фаррелл, Уильям Забка, Нед Битти, Сэм Кинисон, Пакстон Уайтхед, Роберт Дауни, М. Эммет Уолш және Адриен Барбо бас рөлдерде ойнады. Режиссерлік жұмысын Алан Меттер жүзеге асырды. Фильмнің сюжеті бай, бірақ білімі жоқ әке (Денджерфилд) өзінің көңілі қалыптаған ұлы Джейсонға (Гордон) қолдау көрсету үшін колледжге барады және білім мен бақытты ақшамен сатып алу мүмкін емес екенін түсінеді. Жазушы Курт Воннегут өзінің рөлінде, ал Oingo Boingo тобы, оның жетекшісі Дэнни Эльфман фильмге музыка жазды. Висконсин университеті – Мэдисон "Гранд Лейкс университеті" деген атпен фильмнің түсірілім алаңы ретінде пайдаланылды. Суға түсу сахналары Калифорния штатының Индустрия қаласындағы, қазір бұзылған Индустрия Хиллз су спорты клубында түсірілді. Фильмнің титрлерінің соңында "For ESTELLE Thanks For So Much" деген арнайы хабарлама көрсетіледі, ол фильмнің атқарушы продюсері Эстель Эндлерге арналған, ол түсірілім кезінде қайтыс болды. Ол Денджерфилдтің көп жылдық менеджері болды және оған "Кэддишак" сияқты фильмдерге түсуге көмектесті.

Сюжет

Торнтон Мелон, итальяндық иммигранттардың баласы, бір күні мектептен әкесінің тігінші дүкеніне нашар бағалары бар есеп қағазымен оралады. Оның ниеті – әкесінің ісін жалғастыру, бірақ қатал әкесі Торнтонға: «Егер адам білімсіз болса, онда ол ештеңеге ие емес» деп ескертеді. Онжылдықтар өте, Торнтон өзінің тегін «Мелон» деп өзгертеді және үлкен өлшемді киімдердің сәтті тізбегі мен көптеген басқа да бизнес-жобалары бар өзіне қол жеткізген корпоративтік алыпқа айналады. Фотосуреттерде ол жылжымайтын мүлікті сатып алғанын және Джейсон есімді ұлының бар екенін көрсетеді. Қазіргі уақытта Джейсон – бұрынғы жақындықтарына қарамастан, әкесінен қашып жүрген колледж студенті. Торнтон Джейсонның анасынан жесір қалған және Ванесса есімді байлықты іздеушімен қайтадан үйленді. Торнтонның шыдамдылығы таусылғанда Ванесса қымбат кеш өткізеді және ол Джейсонды көруді қалайды. Ол Ванессадан адалдығын бұзғаны үшін ажырасады және Луға, оның күзетшісі мен жүргізушісіне, оны Гранд Лейкс университетіне апаруға бұйырады. Кампуста Торнтон Джейсонның салқын қарым-қатынасының себебін біледі: ол C үлгерімімен студент, колледж өміріне риза емес және оқуды тастау ниетінде. Ол суға секіру командасының мүшесі емес, сүлгі тасушы, студенттік ұйымдардан бас тартылған, суға секіруші және спортшы Час Осборнмен келіспейді және бөлмелес Дерек Латцтан басқа достары жоқ. Торнтон оны колледжде қалуға ынталандырады, онымен бірге оқуға түсуге шешім қабылдайды. Торнтонның академиялық біліктілігі болмаса да, деканы Дэвид Мартин оны қабылдайды, өйткені ол жаңа кампус ғимаратына қайырымдылық жасауға уәде береді. Торнтонның парасы оған бизнес мектебінің деканы доктор Филип Барбейдің наразылығын тудырады. Барбейдің наразылығы Торнтонның тәжірибелік білімі мен оның сыныптағы теориялық ойларының қақтығысуынан одан да күшейеді. Торнтон сонымен қатар Барбейдің қатыны, әдебиет профессоры доктор Диана Тернерге романдық қызығушылық танытады. Осы уақытта Джейсон Час әсер етуге тырысқан Валери Десмондтың назарын аударады. Торнтон кампуста бірден танымал болады, үлкен кештер ұйымдастырып, студенттерге жомарттық көрсетеді. Джейсон, Торнтонның бұрынғы суға секіруші болғанын еске алып, суға секіру жаттықтырушысын оның қабілеттерін қайта қарастыруға көндіргеннен кейін, суға секіру командасына түседі. Осының бәріне қарамастан, Джейсон әлі де әкесінің көлеңкесінде өмір сүріп жатыр деп сезінеді. Студент ретінде, Диана әдебиетке деген құштарлығын арттырса да, Торнтон оқудан гөрі кештерге баруды жөн көреді. Ол тапсырмаларын орындау үшін кәсіби мамандарды жалдайды, соның ішінде Курт Воннегут әдебиет сабағына Воннегут туралы эссе жазады. Торнтонның таңғалуына орай, Диана эссенің оның өзінің жұмысы емес екенін анықтап, төмен баға береді және оның беймәлім мінез-құлқынан көңілі қалады. Джейсон да Торнтонның білімді жеңілдеткеніне ашуланып, Торнтон суға секіру жаттықтырушысына пара беріп, оны командаға қабылдауға көндірді деп қате ойлайды. Доктор Барбей Торнтонды деканы Мартиннің куәлігінде академиялық алаяқтықпен айыптайды. Ол Торнтонды барлық профессорлар қатысатын ауызша емтиханға шақырады, егер ол оның бір бөлігін өтпесе, шығарылады. Өзінің өте алмайтынына сенген Торнтон жиналып, кетуге дайындалады. Джейсон Торнтонды тоқтатып, оны қалуға және емтиханға дайындалуға ынталандырады. Дайындыққа уақыт аз болғандықтан, Торнтон Джейсон, Дерек, Лу және тіпті Диананың көмегімен емтиханға дайындалады. Емтихан күні Барбей Торнтонды 27 бөлімнен тұратын бір сұрақпен қорқытады. Дегенмен, Торнтон барлық бөліміне жауап береді, бірақ ол соншалықты шаршағандықтан, жеңіске жетуді қалайды. Диана оны Дилан Томас өлеңін жаттап беруді сұрап, оны аяқтауға шақырады. Сол күні Чемпионаттың суға секіру жарысында Торнтон мен Джейсон татуласады, ал Гранд Лейкс университеті көш бастап келеді. Джейсонның өнертапқыры мен Валерияны жеңгеніне ашуланған Час командасын жеңілдету үшін ауруға шалдыққандай болады. Жаттықтырушы Торнтонды соңғы минутта ауыстыруды шешеді. Торнтон командаға өте қауіпті, бірақ аңызға айналған «Үштік Линди» секіруін орындап, жеңіске жетуге көмектеседі. Кейін Торнтон Дианадан емтиханды барлық D-мен тапсырғанын, бірақ одан бір ғана А алғанын біледі. Оқу жылының соңында Торнтон жаңа түлектерге нағыз әлем қатал екенін айтады және ең жақсы әрекет – «ата-анаңызбен қайта оралу; олар осы туралы уайымдасын!» дейді.

Өндіріс

Харольд Рамис сценарийді қайта жазуды ұсынды. Продюсерлер бастапқыда Джим Керриді профессор Тергусон рөліне алуды жоспарлаған, бірақ ол рөлге тым жас екендігіне байланысты кейіннен бас тартты.

Қабылдау

"Мектепке қайту" 1986 жылы ең көп табыс әкелген фильмдердің алтыншысы болды, сондай-ақ "Crocodile Dundee" фильмінен кейін осы жылғы екінші ең көп табыс әкелген комедиялық фильм еді (мәліметтерге сәйкес, жалға алу және кинотеатрлардағы табысынан өзге, ол бүкіл әлем бойынша 108 634 920 доллар жинады). Rotten Tomatoes сайтында фильм 38 рецензияға негізделген 87% рейтингке ие, ал орташа бағасы 6.90/10 құрайды. Сайттың пікірі: "Мектепке қайту" Родни Денжерфилдке еркін ойын көрсетуге кең мүмкіндік береді және осы комедиялық актерді әңгімемен қолдайды, осылайша қызықты сәттердің арасында көрермендердің қызығуын оятуға көмектеседі". Metacritic сайтында 9 сыншының пікіріне сүйене отырып, 100 балдық шкала бойынша 68 бал алды, бұл "жалпы жағымды пікірлерді" көрсетеді. CinemaScore жүргізген сауалнама бойынша фильмге A+ мен F шкаласы бойынша "A−" деген орташа баға берілді. Los Angeles Times газетінің журналисі Кевин Томас "Денжерфилд фильмнің қарқынды темпі мен қатал уақытын өзі қадағалап отырғандай" деп атап өтті. Nina Darnton The New York Times газетінде "Бұл фильм – жақсы мінезді, әзіл-қалжыңдарға толы, халыққа жақын және зиялылыққа қарсы көзқарасты көрсететін жиынтық" деп жазды. Роджер Эберттің Chicago Sun Times газетіндегі 3 жұлдызды рецензиясы фильмді "қалыпты, бірақ жағымды" деп сипаттады, алайда Денжерфилдтің бейнесі оны көтеріп тұрды: "Бұл сюжет Маркс немесе Филдс қатыса алатын сюжеттің түрі. Денжерфилд олармен бірге келгендей бір белгілі бір қайғыны да әкеледі".

Саундтрек

Саундтрек MCA лейблында LP немесе кассета түрінде (CD болмады) жарық көрді, бірақ сол жылы фильмнен үзінділер Pee wee's Big Adventure саундтрегінен таңдаулармен (екісі де Лондонда қайта жазылған) CD-де шықты.

Танымал мәдениетте

Байқау сахнасы канадалық рок-тобы Sum 41-дің 2001 жылғы "In Too Deep" әнінің музыкалық видеосымен пародилендi.