Жаме Альфонсо Эскаланте: Еңбек пен Білімнің Ұлы Ұстазы

Кіріспе

Боливиялық педагог, мұғалім және математик Хайме Альфонсо Эскаланте Гутьеррес (31 желтоқсан 1930 жыл - 30 наурыз 2010 жыл) - боливиялық-американдық педагог, 1974 жылдан 1991 жылға дейін Шығыс Лос-Анджелестегі Гарфилд орта мектебінде студенттерге есептеу (математикалық анализ) пәнін оқытуымен белгілі. Эскаланте 1988 жылғы "Тұрып әрі жеткізу" ("Stand and Deliver") фильмінің кейіпкері, оны Эдвард Джеймс Олмос сомдаған. 1993 жылы 5095 Эскаланте астероиді оның құрметіне аталды.

Ерте өмір

Эскаланте 1930 жылы Боливияның Ла-Паз қаласында туған. Оның екі ата-анасы да мұғалім болған. Эскаланте өзінің аймара халқының шығуымен мақтанды.

Ерте мансап

Боливияда 12 жыл математика және физика пәнінен сабақ берген соң, ол Америка Құрама Штаттарына көшіп келді. 1974 жылы Гарфилд орта мектебінде сабақ беруді бастады. Бастапқыда студенттердің дайындық деңгейінен Эскаланте қатты көңіл көшірді, сондықтан бұрынғы жұмыс берушісіне хабарласып, бұрынғы қызметіне қайта оралуды сұрады. Бірақ 12 оқушыны алгебра сабағына қатысуға көндіргеннен кейін Эскаланте жұмыстан қайта оралу туралы ойынан бас тарды. Эскаланте Гарфилд орта мектебіне келгеннен кейін көп ұзамай мектеп аккредитациясынан айырылу қаупі туды. Нашар оқу көрсеткіші бар оқушыларға бағытталған сабақтардың орнына Эскаланте АП Калькулус курсын ұсынды. Ол студенттердің сабаққа кіруіне рұқсат беру алдында үй тапсырмасын орындауын талап еткені үшін әкімшіліктен сын естіді: "Оларды жай ғана ішке кіргізіңіз," деді ол. "Мен: 'Бұл жерде оқыту да, үйрену де жоқ. Біз тек балаларға қараушымыз,' дедім." Қазіргі ахуалды өзгертуге бекініп, Эскаланте бірнеше студентті дұрыс біліммен өз болашағын өзінің қолына алуға сендірді. Ол математиканы үйренсе, инженерлік, электроника және компьютер салаларында жұмыс таба алатынын уәде етті: "Мен сіздерге математиканы үйретемін, ал ол – сіздердің тіліңіз. Осы біліммен сіздер өмірде табысқа жетесіздер. Колледжде алдыңғы қатарда отырасыздар, артта емес, себебі сіздер бәрінен көп білесіздер." 1983 жылы калькулус пәнінен емтихан тапсырған және өткен студенттердің саны екі еседен асты. Сол жылы 33 студент емтихан тапсырды, ал 30-ы өткен. Сол жылы ол Шығыс Лос-Анджелес колледжінде де калькулус пәнінен сабақ бере бастады. 1987 жылы 83 студент емтиханның AB нұсқасын, ал тағы 12 студент BC нұсқасын тапсырды. Бұл калькулус бағдарламасының ең жоғары жетістігі болды. Сол жылы Градильс докторлық диссертациясын қорғау үшін демалысқа шықты, ол Гарфилдте немесе ұқсас бағдарламасы бар басқа мектепте директорлық қызметке қайта тағайындалуға үміттенеді. 1988 жылы Джей Мэтьюстың "Эскаланте: Америкадағы ең үздік мұғалім" атты кітабы және 1982 жылғы оқиғаларға негізделген "Тұрып, жеткізіңдер" (Stand and Deliver) атты фильмі жарық көрді. Мұғалімдер мен басқа да қызығушылар оның сабақтарына қатысуға шақырылды. Ол олармен: "Жастармен жұмыстағы табысымның кілті – өте қарапайым және дәстүрлі әдіс: мұғалім мен оқушының еңбегі." деп бөлісті. Эскаланте президент Рональд Рейган және актер Арнольд Шварценеггер сияқты саяси және қоғамдық қайраткерлердің қонақтары болды. Эскаланте "Тұрып, жеткізіңдер" фильмін "90% шындық, 10% драма" деп сипаттады. Ол фильмде бірнеше маңызды мәселелердің қамтылмағанын айтты: фильмде көрсетілген табысқа жету үшін оған бірнеше жыл уақыт кетті. Көбейту кестесін немесе бөлшектерді білмейтін оқушыны бір жылдың ішінде калькулусқа үйретпеді. Эскаланте жүрек ауруынан емес, өт қабығының қабынуынан зардап шекті. Келесі бірнеше жылда Эскалантедің калькулус бағдарламасы одан әрі дамыды.

Escalante taught mathematics and physics for 12 years in Bolivia before he immigrated to the United States. In 1974, he began to teach at Garfield High School. Escalante was initially so disheartened by the lack of preparation of his students that he called his former employer and asked for his old job back. Escalante eventually changed his mind about returning to work when he found 12 students willing to take an algebra class. Shortly after Escalante came to Garfield High School, its accreditation became threatened. Instead of gearing classes to poorly performing students, Escalante offered AP Calculus. He had already earned the criticism of an administrator, who disapproved of his requiring the students to answer a homework question before being allowed into the classroom: "He said to 'Just get them inside.' I said, 'There is no teaching, no learning going on here. We are just baby sitting.'" Determined to change the status quo, Escalante persuaded a few students that they could control their futures with the right education. He promised them that they could get jobs in engineering, electronics, and computers if they would learn math: "I'll teach you math and that's your language. With that, you're going to make it. You're going to college and sit in the first row, not the back because you're going to know more than anybody." In 1983, the number of students enrolling and passing the calculus test more than doubled. That year, 33 students took the exam, and 30 passed. That year, he also started to teach calculus at East Los Angeles College. By 1987, 83 students passed the AB version of the exam, and another 12 passed the BC version. That was the peak for the calculus program. The same year, Gradillas went on sabbatical to finish his doctorate with hopes that he could be reinstated as principal at Garfield or a similar school with a similar program upon his return. In 1988, a book, Escalante: The Best Teacher in America by Jay Mathews, and a film, Stand and Deliver, were released based on the events of 1982. Teachers and other interested observers asked to sit in on his classes. He shared with them: "The key to my success with youngsters is a very simple and time honored tradition: hard work for teacher and student alike." Escalante received visits from political leaders and celebrities, including President Ronald Reagan and actor Arnold Schwarzenegger. Escalante has described the film "Stand and Deliver" as "90% truth, 10% drama." He stated that several points were left out of the film:
It took him several years to achieve the kind of success shown in the film. No student who did not know multiplication tables or fractions was ever taught calculus in a single year. Escalante suffered inflammation of the gallbladder, not a heart attack. Over the next few years, Escalante's calculus program continued to grow.

Гарфилдтен шығу

Гарфилдтегі соңғы жылдары Эскаланте қаулы-қастандық хаттар мен жек көру ниетімен жазылған хаттар алды. Эскалантенің жетістігінің шарықталу кезеңінде Гарфилдті бітірген түлектердің саны Оңтүстік Калифорния университетіне түсуде басқа жұмысшы топқа жататын Шығыс Лос-Анджелес аймағындағы барлық мектептерден асып түсті. Эскаланте кеткеннен кейін, оның таңдап алған оқытушыларының бірі Анджело Виллавиченсио бағдарламаны өз мойнына алды және келесі жылы қалған 107 AP студентіне екі сыныпта сабақ берді. Виллавиченсионың 67 студенті AP емтиханына түсті, ал 47-сі өтті. Эскаланте, Виллавиченсио және оның құрылуымен және дамуымен байланысты басқа да мұғалімдер кеткеннен кейін Гарфилдтегі математика бағдарламасының құлдырауы айқын болды. Бірнеше жылдың ішінде Гарфилдте AP математикасы емтиханынан өтіп, нәтижесін көрсеткен студенттердің саны 80%-дан астамға төмендеді. 1996 жылы Виллавиченсио Гарфилдтің жаңа директоры Тони Гарсияға хабарласып, құлдырап бара жатқан математика бағдарламасын қайта жаңғыртуға көмектесуді ұсынды. Оның ұсынысы қабылданбады. 2001 жылы, көп жылдар бойы жасөспірімдерді AP математикалық емтиханына дайындағаннан кейін, Эскаланте туған жері Боливияға оралды. Ол әйелінің туған қаласы Кочабамбада тұрып, es мектебінде сабақ берді. Ол балаларын көру үшін жиі АҚШ-қа қайта оралды. 2010 жылдың басында Эскаланте көк без қатерлі ісігін емдеу үшін АҚШ-қа соңғы рет сапар шекті. Ол қатерлі ісікпен емделуге кеткен шығындарға байланысты қаржылық қиындықтарға тап болғанда, "Тұрып жеткізу және жеткізу" фильмінің актерлері, соның ішінде Эдвард Джеймс Олмос және Эскалантенің бұрынғы шәкірттері оның медициналық есебін төлеуге көмектесу үшін ақша жинады. 2010 жылдың 1 сәуірінде Гарфилд орта мектебінде Эскалантеге арналған еске алу шарасы өтті. Студенттер мектеп ауласының алдында бір минут үнсіздік сақтады. 2010 жылдың 17 сәуірінде Гарфилдтегі сыныпта да еске алу жиыны өткізілді. Эскаланте Уиттиер Лейксайд Гардендегі Роуз Хиллз естелік саябағына жерленген. 2016 жылы АҚШ почта қызметі оның суреті бар еске алу маркасын шығарды.

In his final years at Garfield, Escalante received threats and hate mail. At the height of Escalante's success, Garfield graduates were entering the University of Southern California in such great numbers that they outnumbered all the other high schools in the working class East Los Angeles region combined. Angelo Villavicencio, one of Escalante's handpicked instructors, took over the program after Escalante's departure, teaching the remaining 107 AP students in two classes over the following year. Sixty seven of Villavicencio's students went on to take the AP exam and forty seven passed. The math program's decline at Garfield became apparent following the departure of Escalante, Villavicencio, and other teachers associated with its inception and development. In just a few years, the number of AP calculus students at Garfield who passed their exams dropped by more than 80%. In 1996, Villavicencio contacted Garfield's new principal, Tony Garcia, and offered to come back to help revive the dying calculus program. His offer was rejected. In 2001, after many years of preparing teenagers for the AP calculus exam, Escalante returned to his native Bolivia. He lived in his wife's hometown, Cochabamba, and taught at es. He returned to the United States frequently to visit his children. In early 2010 Escalante made a final trip to the United States to pursue treatment for bladder cancer. As he faced financial difficulties from the cost of his cancer treatment, cast members from Stand and Deliver, including Edward James Olmos, and some of Escalante's former pupils, raised funds to help pay for his medical bills. On April 1, 2010, a memorial service honoring Escalante was held at the Garfield High School. Students observed a moment of silence on the front steps of the campus. A wake was also held on April 17, 2010, in a classroom at Garfield. Escalante is buried at Rose Hills Memorial Park in Whittier Lakeside Gardens. In 2016, the United States Postal Service issued a commemorative stamp in his likeness.