Кіріспе

Шир Мурве округінде, Оңтүстік-Батыс Квинсленд штатындағы Риверсли әлемдік мұра аймағы – Австралияның ең танымал қазба орны, ол кейінгі олигоценнен бастап соңғы геологиялық кезеңдерге дейінгі жақсы сақталған қазбалар тізбегімен танымал. Қазбаға толы әктас жүйесі Квинслендтің солтүстік-батысындағы Грегори өзенінің жанында орналасқан, бұл жер бұрын ылғалды жаңбырлы ормандар болған, бірақ Гондвана құрлығы бөлінісіп, Австралия материгі солтүстікке жылжыған кезде құрғақтанды. Шамамен осы аумақта олигоцен және миоцен дәуірлерінің ежелгі сүтқоректілерінің, құстардың және дертілдердің қалдықтары табылды, олардың көпшілігі Riversleigh аймағынан ғана белгілі; осы аймақта кездесетін түрлер Риверсли фаунасы деп аталады. Риверслидегі қазбалардың ерекшелігі – олар тығыздалмаған, тұщы сулы жұмсақ әктаста табылған. Бұл жануарлардың қалдықтары көбінесе қазба орындарындағыдай жартылай қираған емес, үш өлшемді құрылымын сақтайды. Аймақ Грегори өзенінің су жиналатын алабында орналасқан.

Сипаттама

Риверслидегі қазбалар әктасқа толы тұщы сулы көлдердегі және үңгірлердегі әктастарда табылады, осы кезде экожүйе жасыл тропикалық орманнан жартылай шөлді шалғынды далаға өзгерген. Риверслидегі кейбір қазбалардың жасы 25 миллион жылға жетеді. Кальций карбонатының жоғары концентрациясы қазбалардың өте жақсы сақталғанын қамтамасыз етеді. 200-ден астам жеке орналасқан жерден қазбалар табылған. Мұндағы қазбалардың маңызы зор, себебі олар Гондванадағы эволюция және түрлердің таралуы туралы мәліметтер береді. Риверсли фаунасының олиго-миоцендегі болуы төрт "фауналық аймаққа" бөлінген және осы кезеңдердегі қазбаланған таксондардың болуын көрсету үшін қолданылады. Олардың қысқаша сипаттамасы:

Фауналық аймақ A (FZA): Олигоценнің соңғы немесе жоғарғы кезеңі, 28,4 – 23,03 миллион жыл бұрын
Фауналық аймақ B (FZB): Миоценнің ерте немесе төменгі кезеңі, 23,03 – 15,97 миллион жыл бұрын
Фауналық аймақ C (FZC): Миоценнің ортаңғы кезеңі, 15,97 – 11,608 миллион жыл бұрын
Фауналық аймақ D (FZD): Миоценнің жоғарғы немесе соңғы кезеңі, 11,608 – 5,332 миллион жыл бұрын

Бұл жерде әлемдегі ең байы – отыз бес түрлі қазбаланған жартас құсы табылған. Зерттеушілердің пікірінше, бұл сүтқоректілер шамамен 15 миллион жыл бұрын пайда болып, 12 миллион жыл бұрын жойылып кеткен, мүмкін климаттық өзгерістерге байланысты олардың мекендеу орындарының азаюы салдарынан. Құрып кеткен тілашықтар туысының өкілі – Nimbacinus dicksoni-нің жақсы сақталған бас сүйегі осы түрдің аң аулау әрекетін анықтау үшін пайдаланылған. Басқа қазбалар коаланың Австралиядағы басым тропикалық орманнан құрғақ эвкалипт ормандарына өзгеруіне байланысты қалай эволюцияға ұшырағанын көрсетеді. Риверслидегі қазбаланған құс фаунасына artamid Kurrartapu johnnguyeni, қазбаланған sittella және қазіргі құстардың әртүрлі отбасыларының өкілдері кіреді. Сондай-ақ, кейбір қазбаланған жәндіктер мен өсімдіктер де табылды.

Зерттеу

Ғылыми зерттеулер көбінесе Нью-Саут Уэльс университетінен палеонтологтар тобы жүргізеді.