Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дыбыстың фильмде жазылу әдістері
Class of sound film processes
Фильмдегі дыбыс – суретпен бірге жүретін дыбыс фототаспаға жазылатын әдістер класы, әдетте, бірақ әрқашан емес, суретті алып жүретін таспаның өзінде жазылады. Фильмдегі дыбыс процестері аналогты немесе цифрлық дыбыс жолын жазуы мүмкін, сигналды оптикалық немесе магниттік түрде жазу арқылы жүзеге асырылады. Алдыңғы технологиялар дыбысты тасқа жазуды қолданды, яғни фильмнің дыбыс жолағы бөлек грампластинкада сақталды.
Sound on film is a class of sound film processes where the sound accompanying a picture is recorded on photographic film, usually, but not always, the same strip of film carrying the picture. Sound on film processes can either record an analog sound track or digital sound track, and may record the signal either optically or magnetically. Earlier technologies were sound on disc, meaning the film's soundtrack would be on a separate phonograph record.
Тарих
Фильмдегі дыбыстың тарихы 1880-ші жылдардың басына дейін жетеді, осы кезде Чарльз Э. Фритс осы идеяға патент беру үшін өтініш білдірген. 1923 жылы Э. Э. Рис өзгермелі тығыздықпен дыбыс жазуға арналған патент алды, ол SMPE (қазіргі SMPTE) ұйымына ұсынылды. Бұл ұйым өзгермелі тығыздықпен дыбыс жазу үшін ртуть буы шамдарын модуляциялау құрылғысы ретінде пайдаланды. Кейін Case Laboratories және Ли Де Форест бұл процесті коммерцияландыруға тырысты, олар Aeolite жарқырағын жасады, ол 1927 жылы Рокси театрындағы Movietone Newsreel-де қолданылды. 1928 жылы Fox Film компаниясы Case Laboratories компаниясын сатып алып, Aeolite жүйесін пайдалана отырып, өзінің алғашқы дыбысты фильмін – "In Old Arizona" фильмін шығарды. Өзгермелі тығыздықты дыбыс жүйесі 1940-жылдардың ортасына дейін танымал болды. Өзгермелі тығыздыққа қарама-қарсы, 1920-ші жылдардың басында General Electric компаниясы алғаш рет өзгермелі ауданды дыбыс жазуды сынап көрді, ал кейін RCA компаниясы GE технологиясын жетілдіріп, оны қолданды. 1940-жылдардың ортасынан кейін өзгермелі аудан жүйесі өзгермелі тығыздық жүйесін толығымен ығыстырып, қазіргі күнге дейін фильмдегі негізгі аналогтық дыбыс жүйесі болып табылады.
Sound on film can be dated back to the early 1880s, when Charles E. Fritts filed a patent claiming the idea. In 1923 a patent was filed by E. E. Ries, for a variable density soundtrack recording, which was submitted to the SMPE (now SMPTE), which used the mercury vapor lamp as a modulating device to create a variable density soundtrack. Later, Case Laboratories and Lee De Forest attempted to commercialize this process, when they developed an Aeolite glow lamp, which was deployed at Movietone Newsreel at the Roxy Theatre in 1927. In 1928, Fox Film purchased Case Laboratories and produced its first talking film In Old Arizona using the Aeolite system. The variable density sound system was popular until the mid 1940s. Opposite with variable density, in the early 1920s, variable area sound recording was first experimented on by the General Electric Company, and later was applied by RCA which refined GE's technology. After the mid 1940s, variable area system superseded the variable density system, and became the major analog sound on film system until modern day.
Анологиялық дыбыс-пленкаға жазу
Қазіргі кезде аналогты дыбысты пленкаға жазудың ең көп таралған әдісі – 1970 жылдардың ортасында Dolby Stereo ретінде алғаш қолданылған стерео өзгермелі аудан (SVA) жазу технологиясы. Екі каналды дыбыс сигналы проектор экраны арқылы пленканың қозғалыс бағытына параллель жүретін екі сызық түрінде жазылады. Сызықтардың ауданы сигналдың күшіне байланысты (кеңейе немесе тарая) өзгереді. Проектор шағын шамнан, экзитатор деп аталатын, перпендикуляр тілік арқылы пленкаға жарық шашыратады. Көрсетілген жолдың шағын бөлігіндегі кескін жарықтың қарқындылығын өзгертеді, оны фотосезгіш элемент – фотоэлемент, фотодиод немесе CCD жинақтайды. 21-ші ғасырдың басында дистрибьюторлар күміс (қара-ақ) саундтректі сақтау үшін экологиялық зиянды химиялық заттар қолданатын аппликацияланған жолдардың орнына, түсті пленкаларға циано бояулы оптикалық саундтректерді пайдалануға көшті. Традициялық шамдар көп мөлшерде инфрақызыл сәуле шығарады, ал циано жолдары инфрақызыл сәулені сіңірмейді, сондықтан театрлар шамды қосымша қызыл LED немесе лазермен алмастыруға мәжбүр болды. Бұл LED немесе лазерлік экзитаторлар ескі жолдармен үйлесімді. Алдыңғы процестер 70 мм пленкалар мен 35 мм пленкалардың ерекше көрсетілімдерінде дыбысты пленкаға жабыстырылған темір оксидті жолдарға магниттік түрде жазу үшін қолданылды, бұл тік бұранда тесіктерінен тыс жерде болды. 16 мм және Super 8 форматтары кейде камера пленкасында ұқсас магниттік жолды пайдаланды, ол пленканың бір жағына жабыстырылды, онда тік бұранда тесіктері осы мақсат үшін ("бір тесікті") тесілмеген. Мұндай пленка енді өндірілмейді, бірақ магниттік жолсыз (оптикалық дыбыс жолын жасауға мүмкіндік беретін) немесе 16 мм жағдайында дыбыс жолын кең сурет үшін пайдалану (Super 16 форматы) бір тесікті пленка қолжетімді.
The most prevalent current method of recording analogue sound on a film print is by stereo variable area (SVA) recording, a technique first used in the mid 1970s as Dolby Stereo. A two channel audio signal is recorded as a pair of lines running parallel with the film's direction of travel through the projector's screen. The lines change area (grow broader or narrower) depending on the magnitude of the signal. The projector shines light from a small lamp, called an exciter, through a perpendicular slit onto the film. The image on the small slice of exposed track modulates the intensity of the light, which is collected by a photosensitive element: a photocell, a photodiode or CCD. In the early years of the 21st century distributors changed to using cyan dye optical soundtracks on color stocks instead of applicated tracks, which use environmentally unfriendly chemicals to retain a silver (black and white) soundtrack. Because traditional incandescent exciter lamps produce copious amounts of infra red light, and cyan tracks do not absorb infra red light, this change required theaters to replace the incandescent exciter lamp with a complementary colored red LED or laser. These LED or laser exciters are backwards compatible with older tracks. Earlier processes, used on 70 mm film prints and special presentations of 35 mm film prints, recorded sound magnetically on ferric oxide tracks bonded to the film print, outside the sprocket holes. 16 mm and Super 8 formats sometimes used a similar magnetic track on the camera film, bonded to one side of the film on which the sprocket holes had not been punched ("single perforated") for the purpose. Film of this form is no longer manufactured, but single perforated film without the magnetic track (allowing an optical sound track) or, in the case of 16 mm, utilising the soundtrack area for a wider picture (Super 16 format) is readily available.
Фильмге түсірілген дыбыс үшін цифрлық форматтар
1990 жылдары 35 мм кино көрсетуге арналған үш түрлі сандық дыбыс жүйесі пайда болды. Олар: дыбыс жағындағы тесіктердің арасында сақталатын Dolby Digital; SDDS, тесіктерден тыс, сыртқы жиектердегі екі қосымша жолақта сақталады; және DTS, онда дыбыс деректері аналогты дыбыс жолағының оң жағында және кадрдың сол жағында орналасқан уақыт кодын (таймкод) пайдаланып синхрондалған жеке компакт-дискілерде сақталады. Осы дыбыс жүйелері баспаның әртүрлі бөліктерінде болғандықтан, бір фильмде олардың барлығы болуы мүмкін, бұл жекелеген кинотеатрлардағы дыбыс жүйесіне қарамастан, кең таратуға мүмкіндік береді.
Three different digital soundtrack systems for 35 mm cinema release prints were introduced during the 1990s. They are: Dolby Digital, which is stored between the perforations on the sound side; SDDS, stored in two redundant strips along the outside edges (beyond the perforations); and DTS, in which sound data is stored on separate compact discs synchronized by a timecode track on the film just to the right of the analog soundtrack and left of the frame (sound on disc). Because these soundtrack systems appear on different parts of the print, one movie can contain all of them, allowing broad distribution without regard for the sound system installed at individual theatres.
Оптикалық аналогтық форматтар
Fox/Western Electric (Westrex) Movietone – дыбыс фильмінің өзгермелі тығыздық форматтары. (Қазір қолданылмайды, бірақ заманауи 35 мм проекторларда ойнатуға болады.) Tri Ergon – 1940 жылдарға дейін Германия мен Еуропада кең таралған тағы бір өзгермелі тығыздық форматы. Берлинде орналасқан осы компанияның АҚШ-тағы патенттік құқықтарын 1926 жылы Уильям Фокс сатып алды, осыдан кейін 1935 жылға дейін АҚШ киноиндустриясымен патенттік соғыс басталды. Tri Ergon 1928 жылдан бастап бірнеше неміс бәсекелестерімен бірігіп, 1930 жылы Нидерланды бақылауындағы Tobis Film синдикатын құрды және UFA GmbH-ге UFA Klang ретінде лицензия берді. RCA Photophone – 1920 жылдардың соңынан бері өзгермелі аудан форматы, қазір оптикалық аналогты дыбыс жолдары үшін әмбебап түрде қолданылады. 1970 жылдардың соңынан бері көбінесе Dolby кодтау матрицасымен қолданылады.
Fox/Western Electric (Westrex) Movietone, are variable density formats of sound film. (No longer used, but still playable on modern 35 mm projectors.) Tri Ergon, another variable density format prevalent in Germany and Europe until the 1940s. The US patent rights of this Berlin based company were bought by William Fox in 1926, leading to a patent war with the US film industry lasting until 1935. Tri Ergon amalgamated with a number of other German competitors from 1928 to form the Dutch controlled Tobis Film syndicate in 1930, licensing the system to UFA GmbH as UFA Klang. RCA Photophone, a variable area format since the late 1920s—now universally used for optical analog soundtracks. Since the late 1970s usually with a Dolby encoding matrix.