Кіріспе

Қарағайдың түрі Pinus merkusii, Меркус қарағайы немесе Суматра қарағайы, Оңтүстік-Шығыс Азияның Малайзия аймағында өсетін және экватордың оңтүстігінде табиғи түрде кездесетін жалғыз қарағай.

Сипаттама

Pinus merkusii - орташа және ірі ағаш, биіктігіне дейін жетеді және діңінің диаметрі 70 см-ге дейін жетеді. Қабығы ашық қызыл түсті, жуан және діңнің тамырында терең жарылысқан, ал жоғарғы бөлігінде жұқа және қабыршақты. Жапырақтары ("түйіншіктері") жұптап орналасқан, өте жіңішке, ұзындығы 7-13 см және 1 мм-ден кем қалыңдықта, жасылдан сары-жасыл түске дейін. Шишатырлары тар конустық пішіндес, ұзындығы 6-10 см және жабық күйдегі негізі 2-3 см енді, бастапқыда жасыл, піскенде жылтыр қызыл-қоңыр түсті. Пісіп жетілгенде тұқымдарды шығару үшін 4–5 см-ге дейін ашылады. Тұқымдары 5-7 мм ұзындықтық, қанатты және желмен таралады.

Туысқан түрлері

Pinus merkusii - Оңтүстік-Шығыс Азияда Мьянмадан Вьетнамға дейін тараған Тенэссерим қарағайымен (P. latteri) тығыз байланысты; кейбір ботаниктер оларды бір түр деп санайды (бірінші сипатталған P. merkusii атауымен), бірақ P. latteri ұзын және жуан (1 мм-ден қалың) жапырақтарымен, сондай-ақ қалың қабықтары бар ірі конустарымен ерекшеленеді, мұндай конустар піскеннен кейін де біраз уақыт жабық күйінде қалады. Бұдан басқа, ол Жерорта теңізі аймағындағы қарағайлар тобымен, оның ішінде Алеппо қарағайы және түрік қарағайымен көптеген ортақ белгілерге ие.

Тарату

Ол негізінен Индонезияда, Солтүстік Суматраның тауларында, сондай-ақ Орталық Суматраның Керинци және Таланг тауларында, Филиппинде Миндаро аралында және Батыс Лусонның Замбалес тауларында кездеседі. 1° 40' және 2° 06' оңтүстік ендігі арасындағы Орталық Суматрадағы популяция – экватордың оңтүстігінде Пинасея тұқымдасының кез келген өкілінің табиғи түрде кездесетін жалғыз жері. Ол көбінесе орташа биіктікте өседі, бірақ кейде төмен және жоғары .