Кіріспе

HMCS Halifax (FFH 330) – 1992 жылдан бері Канада Корольдік Әскери-теңіз күштерінде және Канада Қарулы күштерінде қызмет етіп келе жатқан фрегат. "Халифакс" – өзінің класындағы жетекші кеме, бұл Канаданың Патрульдік Фрегат Жобасының атауы. Ол FFH 330 корпустық классификация белгісін тасымалдайды. Ол Атлантика теңіз күштеріне (MARLANT) қарастырылған және өз атаулы қаласында, Галифакс, Новая Шотландиядағы CFB Halifax базасында орналасқан. Бұл атау сонымен қатар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде , және Галифакста салынған алғашқы соғыс кемесіне де берілген.

Сипаттамасы мен құрылымы

Галифакс класындағы фрегат, оның ішінде «Галифакс» кемесі де бар, 1977 жылы Канада Құралды Күштерінің тапсырысымен жасалды. Бұл кемелердің барлығы теңіз асты кемелеріне қарсы күрес міндетін атқаруға бағытталған. 1983 жылдың шілдесінде федералды үкімет алты жаңа фрегаттың бірінші партиясын жобалау және құрылыс жұмыстарын жүргізуге арналған бюджетті мақұлдады, олардың арасында «Галифакс» кемесі де болды. Аталған фрегаттардың саны кейіннен он екіге жетті. 1980-ші және 1990-шы жылдардағы Әскери-теңіз күштерінің өзгеретін ұзақ мерзімді стратегиясын ескере отырып, «Галифакс» класындағы фрегаттар жалпы мақсаттағы соғыс кемесі ретінде, әсіресе теңіз асты кемелеріне қарсы қабілеттерге баса назар аудара отырып жобаланды. Бұл оларды «Ирокез» класындағы эсминецтерден сәл үлкен етті. FELEX бағдарламасы жауынгерлік жүйелерді CMS330-ға интеграциялауды жаңартуды қамтыды. SPS 49 2D ұзақ қашықтықтағы әуе іздеу радары Thales Nederland SMART S Mk 2 E/F диапазонындағы 3D бақылау радарымен алмастырылды, ал екі STIR 1.8 атыс басқару радары Saab Ceros 200 қайта бақылау радарымен ауыстырылды. Telephonics IFF Mode 5/S сұраныс құрылғысы орнатылды және Elisra NS9003A V2HC ESM жүйесі SLQ 501 CANEWS жүйесінің орнына орнатылды. IBM көп байланысты (Link 11, Link 16 және Link 22 қолдауы бар) деректерді байланыстыру өңдеу жүйесі екі Raytheon Anschütz Pathfinder Mk II навигациялық радарымен бірге орнатылды. Сонымен қатар, Plessey Shield алдау жүйесін алмастыру үшін Rheinmetall-дің Multi Ammunition Soft Kill System (MASS) жүйесі, MASS DUERAS ретінде енгізілді. Бар болған 57 мм Mk 2 зеңбірегі Mk 3 стандартына дейін жаңартылды, ал Harpoon зымырандары Block II деңгейіне дейін жетілдірілді, Phalanx Block 1B-ге дейін жаңартылды және қолданыстан шыққан Sea Sparrow жүйесі Evolved Sea Sparrow зымыранымен ауыстырылды.

Қызмет

Фрегаттың корпусы 1987 жылғы 19 наурызда Сент-Джон кеме құрылысы компаниясы (Saint John Shipbuilding Ltd.) Сент-Джон қаласында (Нью-Брансуик) салынды. 1971 жылдан бері Канадада салынған алғашқы әскери кеме 1988 жылғы 30 сәуірде суға түсірілді. Кеме 1991 жылғы маусымда Канада Құралды Күштеріне (Canadian Forces) алдын ала қабылданды. Одан кейін бір жыл бойы теңіз сынақтары жүргізілді, сынақтар барысында туындаған мәселелер кемелердің кейінгі конструкциясында өзгерістер енгізуге әкелді. Кеме 1992 жылғы 29 маусымда Канада Құралды Күштеріне тапсырылды. Адриатикаға жол бойында кеменің дизельді қозғалтқыштарының бірі бұзылып, фрегат тек газ турбинасымен қозғалуға мәжбүр болды. Галифакстың миссиясы 9 қыркүйекте CFB Halifax базасына оралғанда аяқталды. Фрегат Канаданың алғашқы кемесі болып солтүстік Араб теңізіне орналастырылды және Карл Винсон авианосецтік ұрыс тобының құрамына кірді. Кеме 2002 жылғы 11 ақпанда Галифаксқа оралды. Фрегат 18 қаңтарда Жакмельге жақын жерге келді. Галифакс кемесі Жамель әуежайының әуе қозғалысын басқаруды қамтамасыз етті. Кеме 19 ақпанда Гаити суларынан шықты. 2010 жылғы 4 қыркүйекте Галифакс 18 айлық орта жөндеу және модернизация жұмыстарын бастау үшін Irving Shipbuilding-тің Галифакс кеме құрылыс орнына (Halifax Shipyards) тапсырылды. Галифакс Канада Корольдік Теңіз Күштері (Royal Canadian Navy) үшін сатып алынған жаңа CH 148 Cyclone тікұшақтарының қабылдау сынақтарына қатысты. 2015 жылғы қыркүйекте Галифакс, Athabaskanмен бірге "Joint Warrior" және "Trident Juncture" атты екі ірі НАТО оқу миссиясына жіберілді. Галифакс 2016 жылы Галифакс кеме құрылыс орнында бір жылдық жөндеуден өтті. Кеме 2017 жылғы 27 қыркүйекте қайтадан қызметке кірісті. 2018 жылғы қазан айында Галифакс Солтүстік Атлант және Балтық теңіздерінде өткен НАТО-ның ірі жаттығуына қатысу үшін жіберілген канадалық кемелердің қатарында болды. 2018 жылғы 26 қазанда Галифакстың алдыңғы бөлігіндегі оң жақ газ турбинасында шағын өрт шықты. Өрт тез сөндіріліп, фрегат миссиясын жалғастырды. 2019 жылғы 6 шілдеде Галифакс Жерорта теңізіне "Қайраттандыру" (Reassurance) операциясы аясында НАТО-ның тұрақты теңіз тобының 2-ші тобына (SNMG2) қосылу үшін аттанды. Фрегат SNMG2-ге қосылғаннан кейін, Галифакс топтың флагманына айналады. Алайда, фрегаттың портынан шығуынан кейін 24 сағат өткен соң, қозғалтқыш бөлімінде май ағып шыққандығы анықталғаннан кейін Галифакс қайтадан портқа оралды. Жерорта теңізіне бару кешіктірілді. Май ағып шығу мәселесі шешіліп, Галифакс Жерорта теңізіне бағытталды, онда фрегат алты ай бойы болды. Кеме 2020 жылғы 24 қаңтарда Канадаға оралды. Галифакс 2021 жылғы 1 қаңтарда Канададан алты айға НАТО-ның тұрақты теңіз тобының 1-ші тобына (SNMG1) қосылу үшін аттанды. 18 қаңтарда Лиссабонға келгеннен кейін командалық құқық Галифаксқа, топтың флагманы ретінде берілді. Кеме 19 шілдеде Канадаға оралғаннан кейін, экипаж мүшесінің COVID-19 тестісінің нәтижесі оң болғандықтан, Галифакста оқшаулануға бұйрық берілді. 20 шілдеде тағы бір теңізшіде COVID-19 анықталды, кейін үшіншісі де оң нәтиже көрсетті. 2022 жылғы 22 ақпанда федералды үкімет Галифакстың Украинадағы Ресей агрессиясына жауап ретінде Орталық және Шығыс Еуропаға қосымша әскери қолдау, аймақтық қауіпсіздік және гуманитарлық көмек көрсету үшін HMCS Montreal кемесімен бірге "Қайраттандыру" операциясына (Operation Reassurance) қайтадан аттанатынын мәлімдеді. Галифакс 2022 жылғы 19 наурызда 253 экипаж мүшесімен Канададан Балтық теңізіндегі НАТО-ның тұрақты теңіз тобына (SNMG1) қосылу үшін аттанды.