Кіріспе

Америка саясаткері (1843–1922)

Ричард Уэлстед Крокер (24 қараша 1843 – 29 сәуір 1922), "Босс Крокер" деп танылған, ирланд-американдық саяси басшы, Нью-Йорк қаласының Таммани Холл ұйымының жетекшісі болды. Эйр Кут Крокердің (1800–1881) және Фрэнсис Лора Уэлстедтің (1807–1894) ұлы. Ол екі жасында ата-анасымен АҚШ-қа көшіп келді. Олар "Генри Клей" кемесіне мініп, Корк графтығындағы Коб қаласынан мүмкіндіктер еліне сапар шекті. Бұл отбасы мен сол кезде Ирландияны тастап кеткен көптеген отбасылардың арасында маңызды айырмашылықтар болды. Олар протестанттар еді және жерді жалға алған шаруалар емес. Эйр Кут Крокер Корктің оңтүстік-батысындағы Ардфилдте меншік иеленген. АҚШ-қа келгеннен кейін Эйр Кут Крокердің кәсібі болмады, бірақ ол жылқы туралы білімімен мал дәрігері болды. Азамат соғысы кезінде ол генерал Дэниел Сиклс штабында дәл осы қызметін атқарды. 1863 жылы ол ерікті өрт сөндірушілердің біріне қосылып, бір өрт сөндіру бөлімінің инженері болды. Бұл оның қоғамдық өмірге қадам басқан жолы болды. Крокердің ең үлкен саяси жетістігі – 1897 жылы Роберт А. Ван Уайкты бес ауданнан тұратын "үлкен" Нью-Йорк қаласының тұңғыш мэрі етіп сайлауы болды. Ван Уайк әкімдігі кезінде Крокер қала басқаруына толыққанды ықпал еткен деп есептеледі. 1899 жылы Крокер Манхэттен жоғары теміржолы компаниясының президенті, Джей Гулдтың ұлы Джордж Гулдпен келіспеушілікке түсіп, газет беттерінде талқыланды. Гулд Крокердің компанияның құрылысына қысылған ауа құбырларын орнату әрекетіне қарсылық көрсетті. Крокер Нью-Йорк автокөлік компаниясының көптеген акцияларын иеленген, ол бұл келісімнен пайда көретін еді. Гулдтың бас тартуына жауап ретінде Крокер Тамманидің ықпалын пайдаланып, Манхэттендегі құрылыстардың астындағы әрбір көше қиылысында су жинағыш науаларды орнатуды және пойыздың әрбір бес минут сайын қатынауын талап ететін жаңа қалалық заңдарды қабылдады. Бұзушылықтар үшін 100 доллар айып салынды. Крокер сонымен қатар 250 000 долларға бағаланған Американдық мұз компаниясының 2500 акциясына ие болды. 1900 жылы компания мұз бағасын көтеруге тырысқанда бұл акциялар тексеріске алынды. Крокердің 1900 жылғы президенттік сайлауда қаланы жеңіске жеткізе алмауы және 1901 жылы мэрлікке үміткер Эдвард М. Шепардтың жеңіліске ұшырауынан кейін, ол Тамманидегі басшылық лауазымынан кетіп, оның орнын Льюис Никсон басты. Крокер 1905 жылы АҚШ-тан кетіп қалды. Оның бір әріптесі Крокерді "күшті дене бітімімен, терең кеудесімен, қысқа мойнымен және екі мықты жұдырығымен" сипаттады. Ол жартылай сөзбен сөйлейді және шамамен үш жүз сөзден тұратын сөздік қорына ие.

1907 жылы оның Орби атты жылқысы Ұлыбританияның ең беделді жарысы – Дербиде жеңіске жетті. Орбиді американдық жокей Джон Рейф басқарды, оның ағасы Лестер 1901 жылы осы жарысты жеңіп алған еді. Крокер сонымен қатар Орбидің ұлы Гранд Парадтың да шаруасы болды, ол 1919 жылы Дербиде жеңіске жетті.

Өлім

Крокер 1905 жылы Ирландияға оралып, 1922 жылғы 29 сәуірде Дублиннің сыртындағы Стиллоргандағы Гленкерн үйінде, өз үйінде қайтыс болды. Оның қосылу рәсімін Оңтүстік Африка епископы Уильям Миллер өткізді. Дублиннің ең көрнекті азаматтарының көпшілігі қатысты; табын көтерушілердің қатарында Dáil Éireann президенті Артур Гриффит, Дублин мэрі Лоуренс О'Нилл, Оливер Сент-Джон Гогарти, Джозеф МакДонах, Чикагодан келген А. Х. Флаули және Дж. Е. Тирни болды. Уақтылы үкімет төрағасы Майкл Коллинзді Кевин О'Шил, ал лорд-лейтенант виконт ФицАланды оның хатшысы Джеймс МакМахон ұсынды.

Отбасы

Крокер екі рет үйленді; алғаш рет 1873 жылы Элизабет Фрейзерге. Олардың бірнеше баласы болды. 1914 жылдың қараша айында, 71 жасында Беула Бенсон Эдмондсонға үйленді. Ол американдық үндістерден тегін алатын, оның тайпалық есімі Кетау Калунтучи еді.

Даулы өсиет

Крокер екінші әйелі Беулаға 3-5 миллион долларға бағаланған мүлікті қалдырып, жақын арада қарым-қатынасы үзілген балаларын мұрадан шығарды. Өліміне аз уақыт қалғанда ол католик дініне кіргенімен, бұл оның балаларын мұрадан айыруына себеп болмады. 1919 жылғы 15 қарашада Гленкернде жазылған, оның қолмен жазылған хатында былай делінген:

Крокердің қалған балалары Ричард, Этель және Говард Ирландиядағы Корольдің тағы сот алқасындағы мәлімделген өсиетке қарсы сот процесінде сәтсіздікке ұшырады. Жесір және балалар АҚШ-та да байланысты сот процестерін өткізді.