Накадзима Ки 44: "Жын құбылушы" ұшағының тарихы

Кіріспе

1940 жылғы Nakajima ұшақтарының отбасы Nakajima Ki 44 Shoki (鍾馗, "Шайтанды жойғыш") – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1942-1945 жылдары Жапон императорлық армиясы қолданған, Nakajima Aircraft Company компаниясы әзірлеген бір орындық истребитель-перехватчик. Оның ресми атауы Армияның 2-ші типінің бір орындық истребителі (二式単座戦闘機) және одақтас елдердегі тіркеу атауы – Тоджо. Ki 44-тің дизайны мен жасалуы сол кездегі басқа жапон истребительдерінен өзгеше болды, маневрленуге қарағанда жылдамдық пен жылдам көтерілуге басымдық берілді. Бұл ауыр истребитель қажеттілігінен туындады, ол шабуылдық доктринаны ұстанды, және Ki 44 көбінесе әуе қорғанысы истребителі ретінде жіктеледі. Оның дамуы бұрынғы, жеңіл және маневрлі Nakajima Ki 43 истребителімен дерлік параллель жүрді, бірақ екі ұшақ та өзгеше болды. Ki 44 жоғары қону жылдамдығына ие болды, бірақ маневрлену қабілеті төмен болды. Бұл пилоттар үшін алаңдатушылық тудырды, себебі олар оны Ki 43 немесе Ki 27 истребительдерімен салыстырды, олар әлдеқайда икемді және жауап беретін болды. Осы себепті Ki 44 бастапқыда кемінде 1000 сағат ұшу тәжірибесі бар пилоттарға ғана берілді, өйткені оны басқару қиын болды. Алайда, кейіннен бұрынғы кадеттердің кең ауқымды акробатикалық жаттығуларымен жүйтелмеген жас пилоттар да ұшақты жақсы басқара алатыны анықталды, сондықтан шектеу алынып тасталды. Биіктікте өнімділік шектеулері болғанымен, ол Ki 43-тен артық болды, өйткені одақтас ұшақтарымен көтерілу мен сүңгуде теңесе алатын, шайқаста пилоттарға Ki 43-тен гейрек мүмкіндіктер мен сенімділік берді; негізгі қарулануы – төрт 12.7 мм пулемет немесе екі 12.7 мм пулемет және екі 20 мм зеңбірек (немесе бірнеше ұшақта екі Ho 301 40 мм зеңбірек, бірақ олардың қашықтығы шектеулі болды) ескі Ki 43-тің екі 12.7 мм пулеметінен әлдеқайда күшті болды. Ki 44-тің өндірісі 1944 жылдың соңында тоқтатылып, одан да жетілдірілген Nakajima Ki 84 өндірісіне көшті, ал соғыс аяқталған кезде олармен жабдықталған үш "сентай" бөлімі ғана қалды. Бүгінгі күні олардан ешқайсысы сақталмаған.

1940 fighter aircraft family by Nakajima

The Nakajima Ki 44 Shoki (鍾馗, "Devil Queller") was a single seat fighter interceptor which was developed by the Nakajima Aircraft Company and operated by the Imperial Japanese Army from 1942 to 1945 during World War II. Its official designation was Army Type 2 Single Seat Fighter (二式単座戦闘機) and its Allied reporting name was Tojo. The design and development of the Ki 44 differed greatly from that of other Japanese fighters of the time, incorporating speed and rate of climb in preference to maneuverability. This was a result of a need for a heavy fighter aircraft that followed a more offensive doctrine and the Ki 44 is often classified as an Air Defence Fighter. Its development ran almost in parallel to its predecessor, the lighter and nimbler Nakajima Ki 43, and yet the two aircraft differed. The Ki 44 had a higher landing speed but was less maneuverable. These were concerns for pilots who would compare it to the Ki 43 or Ki 27 which were far more agile and responsive. As a result, the Ki 44 was first restricted to pilots with at least 1000 hours of flying time due to its tricky handling characteristics. However, it was later found that younger pilots who had not been instilled with the extensive aerobatic training of earlier cadres could manage the aircraft perfectly well, so the restriction was removed. While there were performance restrictions at high altitude, it was superior to the Ki 43 in that it was capable of matching Allied aircraft in climbs and dives, giving pilots more flexibility in combat and greater pilot confidence than the Ki 43; the basic armament of four 12.7mm machine guns or two 12.7mm guns and two 20 mm cannons (or, in a few aircraft, two Ho 301 40mm cannons of limited range) was far more powerful than the older Ki 43's two 12.7mm machine guns. Production of the Ki 44 was terminated in late 1944 in favour of the more advanced Nakajima Ki 84, and when the war ended, only three sentai units were still equipped with them. No examples survive today.

Жобалау және әзірлеу

Накаджима 1940 жылы Ki 44 ұшағын таза тосқауыл ретінде әзірлеуді бастады, мұнда жылдамдық пен көтерілу жылдамдығына, маневрлеуге қарағанда басымдық берілді – бұл жапон стандарттарынан айырмашылық. Жапон армиясының Әуе күштерінің техникалық талабына сәйкес, 600 км/сағ жылдамдық 4000 м биіктікте бес минут ішінде қамтамасыз етілуі керек болды. Маневрлеуді жақсарту үшін Ki 43 сияқты «көбелек» типті жақтаулар орнатылды. Қару-жараққа екі 7,7 мм (.303 дюйм) және екі 12,7 мм (.50 дюйм) пулемет кірді. Жаңа тосқауыл үшін таңдалған қозғалтқыш – Nakajima Ha 41 (Nakajima Ha 5-тің жетілдірілген нұсқасы), 14 цилиндрлі екі қатарлы радиалды қозғалтқыш, бастапқыда бомбалаушы ұшақтарға арналған. Ha 41 үлкен диаметрлі болғандықтан идеалды таңдау болмаса да, жобалау тобы осы қозғалтқышты тар қималы, кішкентай фюзеляжбен үйлестіре алды. Диаметрі 1260 мм Ha 41, Mitsubishi A6M "Zero" және Nakajima Ki 43 "Hayabusa" ұшақтарында қолданылған 1144 мм Nakajima Sakae-ден 126 мм үлкен болды. Дегенмен, Sakae-ның жұмыс көлемі 27,8 л және қуаты 1000 а.к. болса, Ha 41-дің жұмыс көлемі 37,5 л және қуаты 1260 а.к. (кейінірек Ha 109 нұсқасында 1440 а.к.) құрады. Бірақ Sakae жеткілікті қуатты болмағандықтан, қолда бар жалғыз балама – Mitsubishi Kinsei болды, ол Ha 41-ден сәл кішкентай, жұмыс көлемі бес литрге аз және қуаты төмен болды. Алайда, ол басқа көптеген ұшақтарға қажет болғандықтан, Ha 41 ең жақсы қозғалтқыш ретінде таңдалды. Жобалық мақсаттарға жету үшін қанаттың ауданы салыстырмалы түрде кіші болды, бұл қанаттың жоғары жүктемесіне және орташа жапон ұшқышына, Ki 44-тің Ki 43 және Ki 27 алдыңғы ұшақтары сияқты төмен қанатты жүктемесі бар ұшақтарға үйренгенін ескере отырып, салыстырмалы түрде жоғары қону жылдамдығына әкелді. Ki 44 толығымен металлдан жасалған, тек басқару беттері матамен қапталған. Кішкентай қанаттарының арқасында ұшақтың қанатты жүктемесі жоғары болды, нәтижесінде көптеген ұшқыштар ұнатпаған қону жылдамдығы артты. Бірінші Ki 44 прототипі 1940 жылдың тамызында ұшты, ал бастапқы сынақ ұшуларының нәтижелері жалпы алғанда көңіл көтеріп, жоғары қанатты жүктемені ескере отырып, басқару қанағаттанарлық деп есептелді. Кездескен мәселелерге жоғары қону жылдамдығы және үлкен радиалды қозғалтқыштан туындаған қозғалыс кезінде нашар көріну жатты. Тағы 40 ұшақтан тұратын екінші сынақ партиясы тапсырылды, онда төрт 12,7 мм пулемет, орналасқан жері өзгертілген ауа салқындатқышы және негізгі тіреу доңғалақтары болды.

Nakajima began development of the Ki 44 in 1940 as a pure interceptor with emphasis being placed on airspeed and rate of climb rather than maneuverability, a departure from the usual Japanese standards. The Japanese Army Air Force specification called for a maximum speed of 600 km/h (370 mph) at 4,000 m (13,130 ft), to be attained in five minutes. A set of Ki 43 like "butterfly" combat flaps was fitted for improved maneuverability. Armament consisted of a pair of 7.7 mm (.303 in) and a pair of 12.7 mm (.50 in) machine guns. The engine selected for the new interceptor was Nakajima's Ha 41 (a development of the Nakajima Ha 5) 14 cylinder double row radial, originally intended for bomber aircraft. Although the Ha 41 was not the ideal choice due to its large diameter cross section, the design team was able to marry this engine to a much smaller fuselage with a narrow cross section. At 1,260 mm in diameter, the Ha 41 was 126 mm larger in diameter than the 1,144 mm Nakajima Sakae (used in the Mitsubishi A6M "Zero" and Nakajima Ki 43 "Hayabusa"). However, the Sakae was only 27.8L in displacement and 1,000 hp, while the Ha 41 was 37.5L and made 1,260 hp (1,440 in the later Ha 109 version). In any case, since the Sakae wasn't powerful enough, the only alternative available was the Mitsubishi Kinsei, which was slightly smaller than the Ha 41 in diameter, five liters smaller in displacement, and was less powerful. Unfortunately, this was already in demand for many other aircraft, so the Ha 41 was chosen as the best powerplant. In order to achieve its design goals, the wing area was relatively small leading to a high wing loading and a comparatively high landing speed that could be daunting to the average Japanese pilot, who was more used to aircraft with a low wing loading like the Ki 44's predecessors, the Ki 43 and Ki 27. With an all metal structure, the Ki 44 was metal skinned except for the control surfaces, which were fabric covered. Relatively small wings gave the aircraft a high wing loading and consequently a high landing speed, which many pilots disliked. The first Ki 44 prototype flew in August 1940 and the initial test flights were generally encouraging, with handling considered acceptable considering the high wing loading. Problems encountered included a high landing speed and poor forward visibility during taxiing due to the large radial engine. A second pre production batch of 40 aircraft were ordered, which featured four 12.7mm machine guns, a relocated air cooler and main gear doors.