Кіріспе

Ренато Карозоне (3 қаңтар 1920 – 20 мамыр 2001) – итальяндық музыкант. Ол 20 ғасырдың екінші жартысында итальян музыкасының маңызды тұлғасы болды. Сонымен қатар, ол Неаполь қаласының дәстүрлі музыка жанры – канцонно-наполетанның заманауи орындаушысы еді. Оның ең танымал туындылары: "'O sarracino/Caravan petrol", "Tu vuò fà l'americano", "Maruzzella" және "Pigliate na' pastiglia". Карозоне – ағылшын тілінде ән айтпастан Америка Құрама Штаттарында пластинкаларын сатқан және гастрольдік сапарлар ұйымдастырған соғыстан кейінгі алғашқы итальян артистерінің бірі (екіншісі – Доменико Модуньо) болды.

Басталуы

Карозоне 1920 жылдың 3 қаңтарында Неапольде, Вико деи Торньериде, Piazza del Mercato (Неаполь) маңында Антонио мен Каролина Дайно отбасында дүниеге келді. Театрдың кассасында жұмыс істеген әкесі оны музыкамен айналысуға ынталандырды. 14 жасында ол фортепианоға арналған алғашқы шығармасын жазды. 1935 жылы оны опера dei pupi қуыршақ театры граф Роланд пен Рено шайқастарына музыка орындау үшін шақырды. Кейін ол Э. А. Марио баспасында жұмыс істеді, жаңа әндерді әншілерге үйретті. Ол Неаполь консерваториясында фортепиано мен композицияны оқыды және 1937 жылы, 17 жасында диплом алды. Бірнеше айдан кейін ол комедия актері Алдо Руссомен келісімшартқа қол қойды. Труппа Массаваға (Эритрея) итальяндық жұмысшылар жиі баратын театр-ресторанда жұмыс істеу үшін келді. Көрсетілім сәтсіз аяқталды және бір аптадан соң Алдо Руссо труппаны таратып, Неапольге оралуға шешім қабылдады. Алайда Карозоне Шығыс Африкада қалуға шешім қабылдады және ол Эритреяның таулы аймағындағы Асмараға көшіп барды. Сол жерде ол Лита деп аталған венециялық биші Италия Левидимен танысып, ғашық болды. 1938 жылдың 2 қаңтарында Массавада үйленді. Карозоне Литадан бес жыл бұрын туған Джузеппе ұлын, Пино деп атайтын, асырап алды. Көп ұзамай Карозоне Аддис-Абебаға (қазіргі Эфиопияның бөлігі) көшіп барды, онда ол бірнеше ай бойын White Eagle клубында дирижер болып жұмыс істеді. 1940 жылдың маусым айында Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол әскерге шақырылып, Италияның Сомалисіне жіберілді. 1941 жылдың қарашасында аймақтағы соңғы итальяндық әскер күштері капитуляциялағаннан кейін, Карозоне британдықтар басып алған Асмараға оралды, онда оның туысы Антонио Одеон театрының директоры болды. Карозоне театрдың және оған іргелес жатқан түнгі клубтың музыкалық директоры болды. Ол жергілікті музыка өмірінің белгілі бір тұлғасы болды, биг-бенд музыкасы, неаполитан әндері және эритреялық соқпалы аспаптардың үйлесімін орындады. Карозоне Асмарадағы Одеон клубында жұмыс істеді, онда ол жергілікті музыка өмірінің көрнекті өкіліне айналды, музыкалық тәжірибесін биг-бенд музыкасымен (американдық би өнерлері, мысалы "Night and Day", "Begin the Beguine", "Blue Moon" және "Tea for Two" сияқты), неаполитан әндерімен және эритреялық соқпалы аспаптармен байытты. 1946 жылдың шілдесінде, Еуропадағы соғыс аяқталғаннан кейін, ол әйелі мен ұлымен бірге Италияға, Бриндизиге оралды. Шетелде ұзақ уақыт болғандықтан және соғыс салдарынан белсенсіздікке байланысты, Карозоне өз туған елінде дерлік танылмаған екені анықталды. Ол мансабын жаңадан бастады, шағын би залдарындағы оркестрлерде фортепиано ойнады. Бұл жаңа өнерлеріне Шығыс Африкада өткізген он жылдық өмірінде кездестірген жаңа ырғақтар мен музыкалық стильдердің үлкен әсері тиді және жергілікті промоутерлердің назарын аударды.

Жетістік

1949 жылы Карозонеге клубтың ашылу кешіне музыкалық топ құру тапсырылды. Бірнеше тыңдаудан кейін ол голланд гитарисі Питер ван Хоутенмен және неаполитандық барабаншы Геге Ди Джакомомен келісімшарт жасасып, «Trio Carosone» тобын құрды. Кейіннен триоға венгр рома музыканты Элек Бачик бас, гитара және скрипкада ойнап, төрттікке айналды. 1950 жылдары Карозоненің танымалдығы артты, оның оркестрі Италияда да, шетелде де үлкен сұранысқа ие болды, ал пластинка сатулары күрт өсті. Оның «Torero» әні 1958 жылдың жазында АҚШ хит-парадтарына енді. «Torero» он екі тілге аударылып, АҚШ-та ғана отыздан астам әртіс оны орындады, соның ішінде The Andrews Sisters, Connie Francis және The King Brothers та бар. 1957 жылы Карозоне және оның тобы Кубадан бастау алған американдық гастрольдік сапарға шықты. Бұл сапар Нью-Йорктегі беделді Карнеги залында сәтті өнер көрсетумен аяқталды. Содан кейін Карозоне Capitol Records компаниясымен келісімшарт жасасты, ол оның алғашқы екі альбомын шығарды: «Honeymoon in Rome» (1957) және «Renato Carosone!» (1959). Одан кейін Pathé компаниясына көшіп, «Blue Italian Skies» (1958) әнін жазды. Оның төртінші студиялық альбомы «Carnevale Carosone» (1960) Parlophone компаниясынан шықты.

Зейнеткерлік

Карьерасының шарықталу нүктесінде, 1960 жылы Карозоне музыкадан зейнеткерлікке шыққандығын жариялады. Ол рок-н-роллдың пайда болуының салдарынан өзінің свинг, биг-бенд үнінің бұрынғыдай танымал болмайтынын сезінді: "Көп жылдық қажырлы еңбекпен жеткен жетістіктерімді рок-н-ролл жойып жібермек деген оймен мазасыздыққа ұшырағаннан гөрі, толқынның шыңында зейнеткерлікке шығуды артық көремін". Оның зейнетке шығу шешімі қызу пікір-таластарға себеп болды. Кейбір сарапшылар тіпті құпия әлемнен келген қауіп-қорқыныштар бар деген күдікке де ие болды. Назардан тыс қалған Карозоне басқа да қызығушылықтарға, көбінесе сурет салуға көшті. 2007 жылы Римдегі Кастель Сант-Анжело мұражайында оның туындыларының ірі көрмесі ұйымдастырылды.

Қайта оралу

1975 жылдың 9 тамызында Карозоне телеарнада өткен концертте қайта оралды. Одан кейін ол тікелей концерттер, Санремо музыка фестиваліндегі өнер көрсетулер және 1990 жылдардың соңына дейін теледидардағы қатысулары арқылы музыкалық мансабын жаңартты.

Репертуар

Карозоне әндерінің көп бөлігі Ниса псевдонимін қолданған Никола Салерномен ұзақ және жемісті ынтымақтастықтың нәтижесі болды. "’O suspiro", "Torero", "Tu vuò fà l'americano", "Mambo Italiano", "Pigliate 'na pastiglia" және "’O sarracino/Caravan petrol" олардың ең танымал хиттерінің қатарында болды. Нисамен бірлесіп жазылмаған бірнеше белгілі әндер: "E la barca tornò sola" (Джино Латилланың 1954 жылғы Сан-Ремо музыка фестивалінде орындаған әнінің пародиасы); "Tre numeri al lotto"; "Maruzzella" (әйеліне арналған); және "’O russo e ‘a rossa".

Өлім

Карозоне 2001 жылдың 20 мамырында Италияның Рим қаласында 81 жасында дүниеден озды.