Кіріспе
Кәсіби сумо күресіндегі дәстүрлі қолөнерші – А, ағылшын тілінде көбінесе "ушер", "ринг қызметшісі" немесе "ринг хабаршысы" деп аударылады, – Жапония Сумо қауымдастығының қызметкері. Олар Жапониядағы кәсіби сумо турнирлерін (хонбашо) дәстүрлі түрде өткізуге қажетті түрлі міндеттерге жауапты. Йобидаши дохио (күресу рингі) құруға қатысады және күрескерлерді (рикиси) олардың күресу кезегі келгенде рингке шақырады. Оларға сондай-ақ әкімшілік және көркемдік сипаттағы басқа да міндеттер сеніп тапсырылады, олар өздеріне бекітілген стейблдiң (клубтың) қызметінде атқарылады. Хеян дәуірінде құрылған йобидашидің рөлі Тенмей дәуіріне дейін ресми түрде бекітілмеген. Бұрынғы секиваке Такамияма оларды "сумоның жұмыс аттары" деп атаған, сондықтан йобидашилер жұрт алдында дәстүрлі киім киюге міндетті және олардың ұйымында қатаң иерархиялық тәртіп сақталады.
A , often translated in English as "usher", "ring attendant", or "ring announcer", is an employee of the Japan Sumo Association, responsible for various tasks essential to the traditional running of professional sumo tournaments (honbasho) in Japan. The yobidashi are involved in building the dohyō (wrestling ring) or calling wrestlers (rikishi) to the ring when it is their turn to fight. They are also entrusted with other roles, both administrative and artistic, in the service of the stable to which they are attached. Established during the Heian period, the role of yobidashi was not codified until the Tenmei era. Nicknamed "sumo's workhorses" by former sekiwake Takamiyama, the yobidashi are required to wear traditional clothing in public and are subject to a strict hierarchy in their organisation.
Тарих
Йобидаши мәртебесі 1750 жылға дейін пайда болған жоқ. Бұл терминнің пайда болуына дейін күрескерлерді жариялауға жауапты қызметкерлерді атау үшін әртүрлі терминдер қолданылды. Хэйан дәуірінде күресшілерді императорға және жекпе-жекті тамашалаған ақсүйектерге ұсынуға жауапты фушо (奏上) деген лауазым болды. Эдо дәуірінде бұл лауазым қатаң регламенттелді, күрескерлерді шақыруға жауапты қызметкерлер "алдыңғы төрешілер" деген мағынаны білдіретін maegyōji (前行司) атауын алды. Кейін fure (触れ) және nanori (名乗り) деген терминдер пайда болды, олардың екеуі де "жариялау" дегенді білдіреді және күресшілерді жариялаумен айналысатын адамдарды атау үшін қолданылды. Алдыңғы кезде йобидаши күрестің ортасында тізе бүгіп отырып, күрескерлер келгенде оларды атымен шақыратын болғандықтан, оларға тағы бір ат берілді: "субаки гёдзи", яғни "тізе бүккен төрешілер".
Карьерасы мен дәрежесі
Сумо қауымдастығында рұқсат етілген йобидаши саны – 45. 2023 жылдың сәуір айына қарай Сумо қауымдастығында 45 йобидаши бар. Көбінесе бұл – кәсіби сумода қалуға ниетті, бірақ өзінің өнерін ашып, жоғары деңгейге көтеріле алмаған күрескерлер. Ағымдағы рейтингтік жүйе 1993 жылдың шілдесінде құрылған және келесі тоғыз дәрежеден тұрады: 2023 жылдың қыркүйегінде Джиро (Касугано бейітінен) сол жылдың 25 желтоқсанынан бастап тате йобидаши дәрежесіне екі саты жоғары көтерілетіні жарияланды, бұл 2024 жылғы қаңтар турнирінің бандзукесі жарияланған кезде күшіне енеді. Сол күні 2015 жылдың қарашасынан бері бос тұрған фуку тате йобидаши лауазымын Шибатаяма бейітінен Кацуюки иеленеді.
Жарысшылар шақырылады
Йобидашидің ең көрнекті міндеті – күрескерлерді күреске шақыру. Олар дәстүрлі киім киіп, қолында қарапайым ақ желдеткішпен күрескерлерді шыкона, яғни рингтегі есімімен, жоғары әуенмен және әдемі түрде шақырады. Желдеткішті пайдаланудың бастапқы мақсаты – сілекей тамшыларының дохионың қасиетті бетін ластауына жол бермеу еді. Жас йобидашилер сондай-ақ каобюре гонжо рәсімінде аға гёдзиге көмектеседі. Йобидаши киетін кимонода көбінесе демеушілердің есімдері қара әріптермен және логотиптері бейнеленеді. Әр йобидашиде сегіз түрлі кимоно бар, оларды ол башоның барлық 15 күнінде киеді. Жоғарғы және кіші дәрежелі йобидашилердің киімдері бірдей, тек кимононың түсі және артқы жағындағы есімдер өзгеше болады. Кимонода демеушілердің логотиптері мен есімдері болғандықтан, көбінесе олар оны ұсынады, ал йобидашилер кимононың түсін сирек таңдайды. Олардың хакама түстері мен дизайны көбінесе ихимон ішінде шешіледі, бірақ оны макуучиге дейін жеткен рикишилер, озеки немесе йокодзунаға көтерілуінің құрметіне сыйлық ретінде де тарту ете алады. Сонда хакаманың артқы жағында, йобидаши тиесілі тұрақ есімінің орнына, аталған күрескердің шыконасы, яғни рингтегі есімі жазылады.