Кіріспе
Француз актрисасы Рене Жанна Фальконетти (21 шілде 1892 – 12 желтоқсан 1946), кейде Мария Фальконетти, Мари Фальконетти, Рене Мария Фальконетти немесе жай ғана Фальконетти деп тіркелген, француз сахна және кино актрисасы. Ол Карл Теодор Дрейердің 1928 жылғы «Жоанна д’Арк құмарлығы» (The Passion of Joan of Arc) фильміндегі Жанна д’Арк рөлімен және одан кейінгі құпиялы, түсініксіз өлімімен әйгілі. Оның өмірі мен мансабы туралы интернетте аз ғана мәлімет бар, ал бар ақпараттың көп бөлігі өзара қайшы.
Renée Jeanne Falconetti (21 July 1892 – 12 December 1946), sometimes credited as Maria Falconetti, Marie Falconetti, Renée Maria Falconetti, or simply Falconetti, was a French stage and film actress, notable for her acclaimed role as Joan of Arc in Carl Theodor Dreyer's 1928 silent The Passion of Joan of Arc and subsequent mysterious and enigmatic death. There is little recorded information about her life and career on the internet, and much of the existing information about her life is contradictory.
Ерте өмір және мансап
Пантинде, Сен-Сен-Дениде дүниеге келген Фальконетти кедейлікте өсті және актерлік амбицияларын қолдамаған қарындастардың мектебінде білім алды. Осыған қарамастан, ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскерилерге ойын көрсету арқылы Парижде сахна актрисасы болды. 1920 жылдардың басында ол көбінесе жеңіл комедиялар мен мюзиклдердегі рөлдерімен танылды.
Жанна д'Арктың азап шегуі
Карл Т. Дрейер Фальконеттиді «La Garçonne» әуесқойлық театрлық қойылымында байқап, оны өзінің алдағы «La Passion de Jeanne d'Arc» туындысының басты рөліне шақырады. Ол 35 жасында-ақ сахнада танымал актриса болған. Оның сомдауы киноға түсірілген ең таңғажайып рөлдердің бірі саналады және оның соңғы кинолық жұмысы болды. Бұл оның алғашқы кино рөлі ме, жоқ па деген мәселе әлі де даулы, себебі кейбір деректерде ол бұрын екі фильмде түскенін айтады, бірақ Фальконеттимен болған сухбатта ол «Жанна д’Арктің құмарлығы» бірнеше «сынақ кадрларынан» кейін оның алғашқы кино рөлі болғанын мәлімдейді. Көптеген жазушылар Фальконеттидің рөлі Дрейердің оған көрсеткен қатыгездіктің нәтижесі екенін айтады, ол өте талапкер режиссер болғандықтан оны эмоционалдық құлдыраудың шегіне жеткізген. Мысалы, киносыншы Роджер Эберт былай жазады: Фальконетти үшін бұл ойнау – ауыр сынақ болды. Съемочнай алаңдағы әңгімелерде Дрейер оны тасқа тиісіп, содан кейін оның бетінен барлық эмоцияны жоюға мәжбүр еткені айтылады, нәтижесінде көрермендер оның ішкі қайғысын сезінеді. Ол монтаж бөлмесінде оның бет-әлпетіндегі қажетті нюанстарды табу үшін бірнеше рет бірдей кадрларды түсірді. Алайда Дрейердің өмірбаянын жазған Жан мен Дейл Драм бұл әңгімелердің негізінде тек қана қауесет жатқанын және «Дрейерді садист деп атауға ешқандай дәлел жоқ» екенін айтады. Олар Дрейер мен Фальконеттидің жұмыс қарым-қатынасын сипаттаған куәгерлердің сөздерін келтіреді: Өндіріс процесінің басында «Дрейер мен Фальконетти бір сахнаның кадрларын жеті-сегіз рет бірге қарап, Дрейер оларға қажетті әсерді беретін бірнеше секундты таңдағанға дейін көретін. Содан кейін олар сахнаны қайта түсіргенде, ол ешқандай шектеусіз ойнайтын. Міне, осы бірнеше секундтық кадрлар оған шабыт берді». Кейіннен Фальконетти Дрейердің түсіндірмелеріне сүйене отырып, тіпті репетициясыз-ақ сахналарды ойнай алды.
For Falconetti, the performance was an ordeal. Legends from the set tell of Dreyer forcing her to kneel painfully on stone and then wipe all expression from her face – so that the viewer would read suppressed or inner pain. He filmed the same shots again and again, hoping that in the editing room he could find exactly the right nuance in her facial expression. However, in their biography of Dreyer, Jean and Dale Drum say that these stories are based only on rumour and that "there is no evidence that Dreyer could be called a sadist". They quote onlookers who described Dreyer's working relationship with Falconetti: Initially in the production process, "Dreyer and Falconetti would watch the rushes of a single scene together, seven or eight times, until Dreyer could pick out a little bit, maybe a few feet, where the effect was what they wanted, and when they reshot the scene, she could play it without the least inhibition. Just those few feet of film had inspired her." Later, Falconetti became able to play scenes only from Dreyer's explanations, without the need even for rehearsal.
Кейінгі мансабы және өлімі
Жанна д’Арк фильмін түсіргеннен кейін, Фальконетти жеңіл сахналық комедиялар продюсері ретінде мансабын жалғастырды және Comédie Française-де ойнады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Франциядан Швейцарияға, Бразилияға қашып, содан кейін Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласына кетті. Фальконетти өмірі бойы психикалық аурудан қиналды және 1946 жылы Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласында, салмағы артып кеткеннен кейін қатаң диета ұстап, көрінеу өзіне қол жұмды. Оның мәйіті Париждегі Монмартр зиратының 16-бөлімінде жерленген (оның қабір орны ресми карталарда көрсетілмейді). Оның немересі Жерар Фальконетти де актер болды.