Кіріспе

Француз актрисасы Рене Жанна Фальконетти (21 шілде 1892 – 12 желтоқсан 1946), кейде Мария Фальконетти, Мари Фальконетти, Рене Мария Фальконетти немесе жай ғана Фальконетти деп тіркелген, француз сахна және кино актрисасы. Ол Карл Теодор Дрейердің 1928 жылғы «Жоанна д’Арк құмарлығы» (The Passion of Joan of Arc) фильміндегі Жанна д’Арк рөлімен және одан кейінгі құпиялы, түсініксіз өлімімен әйгілі. Оның өмірі мен мансабы туралы интернетте аз ғана мәлімет бар, ал бар ақпараттың көп бөлігі өзара қайшы.

Ерте өмір және мансап

Пантинде, Сен-Сен-Дениде дүниеге келген Фальконетти кедейлікте өсті және актерлік амбицияларын қолдамаған қарындастардың мектебінде білім алды. Осыған қарамастан, ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде әскерилерге ойын көрсету арқылы Парижде сахна актрисасы болды. 1920 жылдардың басында ол көбінесе жеңіл комедиялар мен мюзиклдердегі рөлдерімен танылды.

Жанна д'Арктың азап шегуі

Карл Т. Дрейер Фальконеттиді «La Garçonne» әуесқойлық театрлық қойылымында байқап, оны өзінің алдағы «La Passion de Jeanne d'Arc» туындысының басты рөліне шақырады. Ол 35 жасында-ақ сахнада танымал актриса болған. Оның сомдауы киноға түсірілген ең таңғажайып рөлдердің бірі саналады және оның соңғы кинолық жұмысы болды. Бұл оның алғашқы кино рөлі ме, жоқ па деген мәселе әлі де даулы, себебі кейбір деректерде ол бұрын екі фильмде түскенін айтады, бірақ Фальконеттимен болған сухбатта ол «Жанна д’Арктің құмарлығы» бірнеше «сынақ кадрларынан» кейін оның алғашқы кино рөлі болғанын мәлімдейді. Көптеген жазушылар Фальконеттидің рөлі Дрейердің оған көрсеткен қатыгездіктің нәтижесі екенін айтады, ол өте талапкер режиссер болғандықтан оны эмоционалдық құлдыраудың шегіне жеткізген. Мысалы, киносыншы Роджер Эберт былай жазады: Фальконетти үшін бұл ойнау – ауыр сынақ болды. Съемочнай алаңдағы әңгімелерде Дрейер оны тасқа тиісіп, содан кейін оның бетінен барлық эмоцияны жоюға мәжбүр еткені айтылады, нәтижесінде көрермендер оның ішкі қайғысын сезінеді. Ол монтаж бөлмесінде оның бет-әлпетіндегі қажетті нюанстарды табу үшін бірнеше рет бірдей кадрларды түсірді. Алайда Дрейердің өмірбаянын жазған Жан мен Дейл Драм бұл әңгімелердің негізінде тек қана қауесет жатқанын және «Дрейерді садист деп атауға ешқандай дәлел жоқ» екенін айтады. Олар Дрейер мен Фальконеттидің жұмыс қарым-қатынасын сипаттаған куәгерлердің сөздерін келтіреді: Өндіріс процесінің басында «Дрейер мен Фальконетти бір сахнаның кадрларын жеті-сегіз рет бірге қарап, Дрейер оларға қажетті әсерді беретін бірнеше секундты таңдағанға дейін көретін. Содан кейін олар сахнаны қайта түсіргенде, ол ешқандай шектеусіз ойнайтын. Міне, осы бірнеше секундтық кадрлар оған шабыт берді». Кейіннен Фальконетти Дрейердің түсіндірмелеріне сүйене отырып, тіпті репетициясыз-ақ сахналарды ойнай алды.

Кейінгі мансабы және өлімі

Жанна д’Арк фильмін түсіргеннен кейін, Фальконетти жеңіл сахналық комедиялар продюсері ретінде мансабын жалғастырды және Comédie Française-де ойнады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Франциядан Швейцарияға, Бразилияға қашып, содан кейін Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласына кетті. Фальконетти өмірі бойы психикалық аурудан қиналды және 1946 жылы Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласында, салмағы артып кеткеннен кейін қатаң диета ұстап, көрінеу өзіне қол жұмды. Оның мәйіті Париждегі Монмартр зиратының 16-бөлімінде жерленген (оның қабір орны ресми карталарда көрсетілмейді). Оның немересі Жерар Фальконетти де актер болды.