Кіріспе
Сандық билеттермен ұтыс ойнау, әдетте қайырымдылық қор жинау мақсатында.
Лотерея – адамдар нөмірленген билеттер алатын, олардың әрқайсысы сыйлық ұту мүмкіндігіне ие болатын ұтыс ойыны. Белгілі бір уақытта, әр нөмірдің көшірмесі сақталған ыдыстан жеңімпаздар кездейсоқ түрде таңдалып алынады. Таңдалып алынған билеттер нөмірленген жүлделер жинағымен салыстырылады, және билет иесі жүлдені жеңіп алады. Лотерея көптеген елдерде танымал ойын, және көбінесе нақты қайырымдылық ұйымына немесе шараға қаржы жинау үшін ұйымдастырылады.
Процесс
Лотерея бірнеше бөлек жүлделерді қамтуы мүмкін, олар сыйлық ретінде берілген болуы да мүмкін. Әр жүлдеге жеке билет тартылады, сондықтан билет сатып алушы нақты бір жүлдеге емес, ұсынылған жүлделердің кез келгенін ұту мүмкіндігіне қызығушылық танытуы мүмкін. Жүлделерді тарту арнайы шара барысында, көп көрерменнің арасында және клубтың өкілі немесе танымал адамның қадағалауымен жүзеге асырылуы мүмкін. Жүлделерді тарту кезінде алғашқы жүлдеге бір билет тартылады, содан кейін ол билет ыдыстан алынып тасталады. Келесі жүлдеге екінші билет тартылады, ол да ыдыстан шығарылады, және осылай жалғаса береді. Барлық жүлделер осылай тарылып біткенше бұл процесс қайталанады.
Қытайлық сауда-саттық
Билет сатудан түсетін табысты арттырудың жиі қолданылатын тәсілі – билеттерді көтерме сату, мысалы, бір билеті 10 доллар, ал үші 25 доллар тұрады. Бірақ, бұл практика кейбір елдерде заңсыз болып табылады. Бұл тәсіл «қытай аукционы» деп те аталады. Кейбір аймақтарда (мысалы, Австралияда) лотереялар мемлекеттік реттеуде болады және рұқсат алуды қажет етеді, немесе тек тіркелген коммерциялық емес ұйымдар үшін ғана заңды болуы мүмкін. Ойыншылар көбінесе жеңіс мүмкіндігінің артығырақ екеніне сеніп, көтерме билеттерге көбірек ақша жұмсайды. Билеттерді шығару өте арзан болғандықтан және жүлде сомасы белгілі болғандықтан, сатылған билеттердің саны лотерея ұйымдастырушыларына қосымша шығын тудырмайды немесе оны азайтады.
Томбола
Ломбола – көбінесе Рождество уақытында ойналатын лотерея. Сыйлықтардың құны көбінесе шартты болады. 19 және 20 ғасырлардағы итальяндықтардың жаппай эмиграциясымен Оңтүстік Италияда пайда болған бұл ойын шетелге тарады және Бинго сияқты түрлі формалар мен атауларға ие болды.
Жеке жеребе сайысы
Бұл процесс заңмен рұқсат етілген жағдайда, жылқы, автомобиль немесе жылжымайтын мүлік сияқты жоғары құнды заттарды сату үшін қолданылуы мүмкін. Мысалы, 1858 жылы америкалық-австралиялық фотограф Таунсенд Дюрея өзінің "Кокетт" яхтасын лотерея арқылы сатқан. Егер сыйлық құнды өнер туындысы болса, бұл процеске "өнер одағы" деген термин қолданылады, әсіресе егер пайдасы суретшінің өзіне тисе. Осы тәсілмен өнер туындыларын сатқан австралиялық суретшілердің қатарында Альфред Фелтон, Джеймс Эштон және Э. Х. Баггс бар.
Дүниежүзі бойынша
Ұлыбританияда жеребе билеттері барабанға салынып, араластырылып, содан кейін жеңімпаз билеттер тартылған кезде "томбола" термині қолданылады. Томбола стенді жергілікті мерекелерде қаржы жинау іс-шарасы ретінде жиі пайдаланылады. Жаңа Зеландия мен Австралияда пабтар мен тіркелген клубтарда ет жеребесі кең таралған. Ет немесе теңіз өнімдерімен толтырылған табалар қандай да бір мақсатқа, көбінесе жергілікті спорт клубына ақша жинау үшін жеребеленеді. Осыған ұқсас жеребе ойындары Миннесота және Род-Айленд штаттарында да өткізіледі.
Ақшалай жеребе
Ақшалай лотереяда жүлде – жалпы түсімнің бір бөлігі болып табылады. Мұндай лотереялар кейде "50/50" деп аталады, онда ақшаның жартысы лотерея жеңімпазына, ал жартысы ұйымдастырушыларға немесе олар қолдап жатқан қайырымдылық ұйымына беріледі. Дегенмен, жүлде міндетті түрде түсімнің 50 пайызына тең болуы керек емес. Мұндай лотереялар кейбір аймақтарда, мысалы Калифорнияда (шешімдердің белгілі бір ерекшеліктерімен) заңсыз болып табылады.