Кіріспе

Электр қуатын тарату жүйесі, 90° фазалық айырмашылықты электр жүйелері

Екі фазалы электр қуаты – 20 ғасырдың басындағы көп фазалы айнымалы ток электр қуатын тарату жүйесі. Екі тізбек қолданылды, кернеу фазалары циклдің төрттен бір бөлігіне, яғни 90°-қа айырмашылық танытты. Әдетте тізбектер әр фаза үшін екі сымнан тұратын төрт сымды пайдаланды. Кемдеу түрінде үш сым қолданылды, олардың бірі үлкен диаметрлі өткізгішпен ортақ сым болды. Кейбір алғашқы екі фазалы генераторларда екі толық ротор және өріс жиынтығы болды, орамдары екі фазалы қуатты қамтамасыз ету үшін физикалық түрде ығыстырылды. 1895 жылы орнатылған Ниагара сарқылындағы генераторлар сол кездегі әлемдегі ең ірі генераторлар болып есептелді және екі фазалы машиналар еді. Үш фазалы жүйелер ақырында электр қуатын беру және пайдалану үшін бастапқы екі фазалы қуат жүйелерін ығыстырды. Екі фазалы тарату жүйелері Филадельфия қаласының орталық бөлігінде, көптеген коммерциялық ғимараттар екі фазалы жүйеге тұрақты түрде қосылған және Коннектикут штатының Хартфорд қаласында әлі де қолданыста.

Бір фазалы қуатпен салыстыру

Екі фазалы электр қуатының бір фазалы электр қуатына қарағанда артықшылығы – қарапайым, өздігінен іске қосылатын электр моторларын пайдалану мүмкіндігі болды. Электротехниканың бастапқы кезеңдерінде фазалары толық бөлінген екі фазалы жүйелерді талдау және жобалау оңайырақ еді. 1918 жылы симметриялық компоненттер әдісі ойлап табылғанға дейін көп фазалы қуат жүйелерінде теңгерімсіз жүктеме жағдайларын сипаттауға қолайлы математикалық құрал болған жоқ. Екі фазалы жүйеде туындаған айналмалы магниттік өріс электр моторларына мотордың жылдамдығы нөлге тең болғанда да айналу моментін беруге мүмкіндік берді, бұл бір фазалы индукциялық моторда (қосымша іске қосу құралысыз) мүмкін емес еді. Екі фазалы жұмысқа арналған индукциялық моторлар конденсаторлық іске қосылатын бір фазалы моторлар сияқты орама конфигурациясын қолданады. Дегенмен, екі фазалы индукциялық моторда екі ораманың да кедергісі бірдей болады. Екі фазалы тізбектерде идеалды жүктемеде тұрақты біріктірілген қуат болады, ал бір фазалы тізбекте қуат кернеу мен ток нөлге өтетін кезде желі жиілігінен екі есе жиі импульстар түзеді.

Үш фазалы қуатпен салыстыру

Үш фазалы электр қуаты, бірдей кернеу мен жалпы қуат үшін екі фазалы төрт сымдық тізбекпен салыстырғанда, аз өткізгіш массасын қажет етеді. Ол электр энергиясын коммерциялық таратуда екі фазалы қуатты ығыстырды, бірақ екі фазалы тізбектер кейбір басқару жүйелерінде әлі де кездеседі. Екі фазалы тізбектер әдетте ток жүргізетін екі бөлек сымды пайдаланады. Балама ретінде үш сым қолданылуы мүмкін, бірақ ортақ сым фазалық токтардың векторлық қосындысын жүзеге асырады, бұл үлкен сымды талап етеді. Дегенмен, теңдестірілген үш фазалы токтардың векторлық қосындысы нөлге тең, бұл бейтарап сымдарды алып тастауға мүмкіндік береді. Электр қуатын таратуда үш сымды, төрт емес, пайдалану талабы, сымдар мен орнатудың қымбаттығына байланысты тарату сымдарының шығындарын айтарлықтай азайтты. Екі фазалы және үш фазалы тізбектердің екеуі де идеалды жүктеме үшін тұрақты біріктірілген қуатқа ие болса да, моторлар сияқты нақты құрылғылар екі фазалы жүйелерде қуат импульстарын бастан кешіруі мүмкін. Бұл қуат импульстары, генератор және мотордың жетек біліктеріндегі магнитострикция мен бұрылу тербелісіне байланысты, трансформатор мен мотор ламинаттарында механикалық шудың күшеюіне әкеледі. Екі фазалы қуатты үш фазалы көзден Скотт қосылысындағы екі трансформаторды қолдану арқылы алуға болады: Бір трансформатордың бірінші жағы, қуат көзінің екі фазасына қосылады. Екінші трансформатор бірінші трансформатордың орталық нүктесіне қосылады және үш фазалы жүйедегі фазалық кернеудің 86,6% -ына оралады. Трансформаторлардың екінші жақтары 90 градусқа қарама-қарсы екі фазаны құрайды, ал теңдестірілген екі фазалы жүктеме үш қуат көзінің фазаларында тең бөлінеді.