Ливерпульде тропикалық медицина мектебінің құрылу тарихы

Кіріспе

Тропикалық медицинаны оқыту және зерттеу институты

Тарих

LSTM компаниясы 1898 жылдың 12 қарашасында көрнекті жергілікті кеме иесі сэр Альфред Льюис Джонс тарапынан құрылды. Сол кезде Ливерпуль – Батыс және Оңтүстік Африка сияқты шетелдік аймақтармен кең ауқымды сауда-саттық жүргізетін маңызды порты қаласы болатын. Осының салдарынан, аймақта "тропикалық" аурулармен ауруханаға түскен науқастардың саны күрт өсті. Бұл мәселенің шешілуінің қажеттілігін сезінген Джонс, бірнеше әріптестерімен және денсаулық сақтау саласындағы пионерлермен бірге, қалада тропикалық ауруларды зерттеуді қолдау мақсатында үш жыл бойына жыл сайын 350 фунт стерлинг көлемінде қаржылай көмек беруге уәде берді. Бұл қаржылық қолдау туралы хабар Ливерпульдің Корольдік Оңтүстік ауруханасы студенттерінің жылдық кешкі ас мәжілісінде жарияланды және аурухана президенті тарапынан ыстық қабылдауға ие болды. Кейіннен ол өзінің ауруханасының доктарға жақын орналасқандығын ескере отырып, зерттеулердің клиникалық орталығы ретінде жұмыс істеуін ұсынды. Бұл бастама Джонстың Тропикалық медицина мектебін құруға қатысуына әкелді. RSH ауруханасының "тропикалық" жағдайларын "жалпы палаталарда шашырап қалдырудың" орнына бір орталыққа шоғырландыруын жоғары бағалағаннан кейін, бұл шараны тұрақты ету туралы ұсыныс жасалды. Осыған байланысты, аурухана комитетінің кәсіби мүшелерінен жаңа мектепті жоспарлау сұралып, олар бұл жұмысты орындады. Нәтижесінде комитет өз ниеттерін Отарлық кеңсеге (сол кезде осы мәселелерге жауапты болған органға) жеткізді. Отарлық кеңсе өз жауабында Ливерпуль университетінің колледжінде "Тропикалық аурулар" мектебінің құрылуын мойындады және оның "тропикалық медицинаны оқыту үшін өте жақсы жабдықталған" екенін атап өтті. Алайда, қаржылық көмек көрсетілмейтінін нақты айтты, себебі бұрын-ақ Лондон қаласында отарлық хатшының қолдауымен гигиена және тропикалық медицина мектебі құрылған болатын. Дегенмен, Отарлық кеңсе Ливерпульде оқу бағдарламаларын аяқтаған болашақ үміткерлерге өтініш беру кезінде басымдық берілетінін мойындады. Алайда, Ливерпуль мектебі колониалды қызметке қатысуға ниеттенген дәрігерлер үшін әлі де қолайсыз болып көрінді, себебі хатта былай делінген: "Колониалды қызметтегі офицерлерге Лондон мектебінде емес, Ливерпульде білім алуға рұқсат беруді ұсынамын, бірақ жаңадан тағайындалған офицерлер әрқашан соңғы мектепке жіберіледі". Ливерпуль бұл келісімге келіспеді және толық мойындау үшін күшін жалғастырды. Соңғы ақырда, 1900 жылдың 12 шілдесінде Отарлық кеңсе ақыры келісімге келді және мектеп жаңадан тағайындалған офицерлерге қатысты Лондонмен бірдей шарттарға ие болды. Ұлыбританияның протектораттары үшін жауапты Сыртқы істер министрлігі де осыған ұқсас шешім қабылдады. Осылайша, Ливерпуль мектебі Лондон мектебінен алты ай бұрын жұмысын бастағанмен, Отарлық кеңсе оны ресми түрде мойындауға көндіруге тағы бір жыл уақыт кетті. Көп ұзамай, мектептің дамуына Мэри Кингсли сияқты жеке тұлғалардың (оның "Батыс Африкадағы саяхаттар" атты кітабының авторы және африкалық мәдениеттің сарапшысы) жеке қосқан үлесі зор ықпал етті. Жақын арада мектеп танымал дәрігер Руберт Бойсты декан етіп тағайындады. Бойс оқытушыларды тағайындау жұмысына кірісіп, Рональд Россты мектептегі тропикалық медицинаның алғашқы лекторы етіп тағайындады. Бөлім 1903 жылға дейін Томпсон Йейтс зертханасында орналасқан, содан кейін Джонстон зертханасы ашылды. 1902 жылы Росс, малярияның таралуы жөніндегі жұмысы үшін физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының алғашқы британдық иегері атанды. Сол жылы ірі жануарларды зерттеуге мүмкіндік беру үшін Ранкорндағы Крофтон ложасында арнайы зертханасы бар Тропикалық ветеринариялық медицинаның жеке бөлімі құрылды. Сол кездегі басқа да көрнекті қызметкерлерге Йозеф Эверетт Даттон (ұйқы ауруын тудыратын трипанозомалардың бірін ашқан), Харольд Вулферстан Томас (ауруды емдеудің алғашқы тиімді әдісін жасаған) және оның серіктесі Антон Брейнл (кейіннен Австралияда "тропикалық медицинаның әкесі" атанған) кірді. Альфред Льюис Джонс 1909 жылы қайтыс болғанда, ол мектепке үлкен мұра қалдырды. Осы және басқа да сыйлықтардың арқасында мектеп Ливерпуль университетінен бөлек, Пемброк Плейс қаласында өз лабораториясын және оқу орталықтарын құруға қол жеткізді, оның бұрынғы құрылғыларына сүйенген болатын. Зертхана 1914 жылы аяқталды, бірақ соғыстың басталуына байланысты LTSM-нің ғимаратты басып алуы кейінге қалдырылды және ол Корольдік армияның медициналық корпусының офицерлеріне курстар ұсынатын тропикалық аурулар ауруханасы ретінде пайдаланылды. Профессор Р. М. Гордон 1919 жылы мектепке қосылды және 1920 жылы оқыту қайта басталды, содан кейін мектеп ақыры өз ғимаратына көшіп барды. 1921 жылы мектеп өзінің алғашқы шетелдегі зерттеу зертханасын Сьерра-Леоне, Фритаун қаласында ашты. Бұл зертхана Екінші дүниежүзілік соғыстың басына дейін үздіксіз жұмыс істеді және Батыс Африкада көптеген маңызды жаңалықтар жасады, соның ішінде қара шыбықтың адамдарға филяриялық құрттарды жұқтыруға жауапты екенін көрсетті, бұл өзеннің соқырлығын тудырды. Осындай жұмыстар Ливерпуль мектебіне тропикалық ауруларды түсінуге және одан кейін мектеп Африка мен Орталық және Оңтүстік Америкаға 32 экспедиция өткізді. 1946 жылы LSTM-нің ең ұзақ қызмет еткен деканы Брайан Мэгрейттің тағайындалуы мектептің көлемі мен оқу бағдарламасын кеңейтуге әкелді. Мэгрейт "Тропикаға жасаған әсеріміз тропикте болуы керек!" деп атақты түрде мәлімдеді, нәтижесінде мектеп әлем бойынша басқа зерттеу институттарымен байланыс орнатып, ең мұқтаж адамдарға зерттеулердің жаңалықтарын жеткізді. Бұған мысал ретінде Малави Ливерпуль Уэлком Траст Клиникалық зерттеу бағдарламасын келтіруге болады, ол Малави үшін маңызды жергілікті ауруларды зерттеумен айналысады. 2000 жылдан 2019 жылға дейін LSTM-ге Джанет Хемингуэй басшылық етті, ол ірі қаржылық инвестициялар мен кеңейтуді бастады. 2013 жылы мектеп жоғары білім беру мекемесі мәртебесін алды және 2017 жылы Корольдік кеңес тарапынан өз дипломдарын беруге құқық алды.

LSTM was founded on 12 November 1898 by Sir Alfred Lewis Jones, a prominent local ship owner. At the time, Liverpool was a prominent port city which carried on an extensive trade with overseas regions such as West and Southern Africa. Consequently, the number of patients in the region admitted to hospital with 'tropical' diseases soared. Recognising the need for a solution to this problem Jones, together with a number of fellow business men and health pioneers, pledged an annual donation of £350 for three years to promote the study of tropical diseases in the city. This offer of financial support was announced at the annual dinner of students of Liverpool's Royal Southern Hospital and was warmly accepted by the hospital's president who later went on to suggest that his hospital should act as the clinical focus of the studies in view of its proximity to the docks. This initial endeavour later led to Jones's participation in helping to set up the School of Tropical Medicine. Having received news that the RSH greatly appreciated the collection of the hospital's 'tropical' cases into one centre rather than 'leaving them scattered about in the general wards' the suggestion was made that the arrangement might be made permanent. In light of this, the professional members of the hospital's committee were asked to meet and plan the new school; this they did and in due course the committee communicated its intention to the Colonial Office (which was, at the time, responsible for such matters). In its response, the Colonial Office acknowledged the creation of the School of 'Tropical Diseases' at University College, Liverpool and commented on how 'excellently equipped for teaching of tropical medicine' it was, but made quite clear that no financial aid would be forthcoming as a similar Hygiene and Tropical Medicine had so recently been established in London with the support of the Colonial Secretary of the day, Joseph Chamberlain. The Colonial Office did concede, however, that all future candidates for the service who had attended training programmes in Liverpool would be given preference when applying. Apparently the Liverpool School was nevertheless still unsuitable for doctors joining the Colonial Service since the letter continued: 'I propose that Officers already in the Colonial Service should be allowed to receive their instruction in Liverpool instead of at the School in London, but newly appointed Officers will always be sent to the latter School'. Liverpool did not accept this compromise and continued its pressure for full recognition. At last, on 12 July 1900 the Colonial Office finally acquiesced and the school was placed on the same terms as London with regard to newly appointed Officers. Similar recognition was given by the Foreign Office, which was responsible for Britain's protectorates. Thus, although the Liverpool School came into active being six months before the school in London, it took another year to persuade the Colonial Office to recognise it officially. It was not long before the school, helped largely by private donations from individuals like Mary Kingsley (the author of "Travels in West Africa" and an expert in African culture), began to flourish. The school soon recruited the eminent physician Rubert Boyce as its inaugural dean. Boyce then set about the business of appointing teaching staff and secured the services of Ronald Ross as the school's first lecturer in Tropical Medicine. The department was based in the Thompson Yates Laboratory until 1903 when the Johnston Laboratories opened. In 1902 Ross became the first British recipient of the Nobel Prize in Physiology or Medicine for his work on malaria transmission and in the same year a separate department of Tropical Veterinary medicine was set up with a dedicated laboratory at Crofton Lodge in Runcorn to allow for the study of large animals. Other notable staff of the time included Joseph Everett Dutton who discovered one of the trypanosomes that cause sleeping sickness, Harold Wolferstan Thomas who developed the first effective treatment for the disease, and his collaborator Anton Breinl, who later became 'the father of tropical medicine' in Australia. When Alfred Lewis Jones died in 1909 he left a large bequest to the school. Thanks to this and other donations that it received the school was able to set up its own laboratory and teaching premises in Pembroke Place, separate from the University of Liverpool, upon whose facilities it had previously relied. The laboratory was completed in 1914 but due to the advent of the war occupation of the building by LTSM was deferred and it was used as a Tropical Diseases Hospital offering courses to officers of the Royal Army Medical Corps. Professor R M Gordon joined the school in 1919 and by 1920 teaching had resumed and the school finally moved into its own building. In 1921, the school opened its first overseas research laboratory in Freetown, Sierra Leone. This laboratory functioned continuously until the early stages of World War II and made many important discoveries in West Africa, including demonstrating that a species of black fly was responsible for transmission of filarial worm to humans, causing river blindness. It was work like this that was essential for the Liverpool school to understand tropical diseases and subsequently the school completed 32 expeditions to Africa and Central and South America over the following years. In 1946, the appointment of LSTM's longest serving Dean, Brian Maegraith, marked a broadening of the School's size and curriculum. Maegraith famously declared 'Our impact on the tropics should be in the tropics!’ which resulted in the school forging links with other research institutions across the globe and bringing research innovations to those most in need. An ongoing example of this is the Malawi Liverpool Wellcome Trust Clinical Research Programme which conducts research into local diseases of importance to Malawi. From 2000 until 2019 LSTM was directed by Janet Hemingway, who initiated large financial investment and expansion. The school received higher education institution status in 2013 and in 2017 was awarded its own degree awarding powers by the Privy Council.

Орналасқан жері

Мектеп Ливерпульде, Корольдік Ливерпуль университетінің ауруханасының жанындағы ғимараттарда орналасқан.

Ұйымдастыру және басқару

Мектептің дәстүрлі эмблемасында желкенде жүретін викинг қайығы бейнеленген. Оны әйгілі Глазголық дизайнер Герберт МакНейр жасаған. Эмблеманың барлық элементтері мағыналы. Эмблемада бейнеленген викинг қайығы Ливерпульдің теңіз тарихына және мектептің Солтүстік Англиядағы орналасқан жеріне сілтеме жасайды – бұл аймақ Скандинавиямен тығыз тарихи байланыстарға ие және он бірінші ғасыр бойы викингтердің шапқындары мен Данелаға ұшыраған. Кеменің желкенмен бейнеленуі «белгісіз бағыттарға саяхатты» білдіреді, бұл мектептің тропикалық ауруларды зерттеу және емдеу миссиясын көрсетеді. Сол сияқты, кеменің артындағы күннің шығуы саяхаттың басталуын көрсетеді және оның жақсы ырымға ие мақсатына құрмет көрсетеді. Соңында, кеме желкенінде бейнеленген көзге грек мифологиясында емдеумен байланысты ежелгі құдайларға жасалған құрмет. Мектептің қазіргі логотипі дәстүрлі эмблемасынан алынған және стильденген қызыл-қоңыр түсті желкенді бейнелейді. Мектеп директорының қызметіне үкіметтік кеңес үштен бес жылға дейінгі мерзімге сайлау жүргізеді, директордың қайта сайлану мерзіміне шектеу жоқ. Сэр Руберт Бойс 1898 жылы мектеп негізі қаланғанда алғашқы директоры болған, бірақ шамамен тоқсан жылға дейін тағы бір «директор» болған жоқ. Себебі Бойс атқаратын директорлық лауазым 1902 жылы құрылған тропикалық медицина кафедрасымен байланысты болды. Осы күннен бастап директор атағы «Декан» атағымен ауыстырылды, ол 1991 жылы Дэвид Молиноның сайлануымен қайта қолданысқа енгізілді.

Академиялық профилі

LSTM инфекциялық аурулар және қоғамдық денсаулық саласындағы негізгі және аудармалық зерттеулер мен саясаттық шаралардың кең спектрін қамтиды. Осыған жету үшін мектеп төрт бөлімге бөлінген: а) Халықаралық қоғамдық денсаулық сақтау, б) Тропиктік аурулар биологиясы, в) Клиникалық ғылымдар және г) Вектор биологиясы.

Халықаралық қоғамдық денсаулық сақтау департаменті

Халықаралық қоғамдық денсаулық сақтау департаменті зерттеулерді саясатты жолбасшылыққа алу, денсаулық сақтау жүйесін күшейту және денсаулық сақтауды жақсарту үшін пайдалануға маманданған. Бұл мониторинг пен бағалау, гендерлік теңдік, қабілетті арттыру және саясатты әзірлеудегі адам ресурстарының рөлін зерттеу жұмыстары арқылы іске асырылады. Департамент сондай-ақ, ВИЧ жұқпасының таралуын тоқтату үшін ірі, күрделі шараларды әзірлеу және кеңейту бойынша зерттеулерге жетекшілік етеді және аналар мен нәрестелер денсаулығының жылдам дамитын орталығына үй иесі болып табылады.

Тропикалық аурулар биологиясы бөлімі

Тропикалық аурулар биологиясы департаменті безгек, лимфалық филяриаз, онхоцеркиаз, топырақ арқылы жұғатын гельминттер, шистосомоз, трипаносомоз және лейшманиоз сияқты тропикалық паразиттер бойынша, сондай-ақ жылан шағуы және ескереілмей қалған тропикалық аурулар саласында халықаралық деңгейдегі негізгі зерттеулер жүргізеді. LSTM тропикалық және жұқпалы аурулар орталығында орналасқан бұл департамент жаңа дәрілер мен диагностикалық құралдарды табу және ауру патогенезін зерттеуде әлемдік лидер болып табылады.

Клиникалық ғылымдар бөлімі

Клиникалық ғылымдар департаменті тропиктердегі маңызды ауруларды емдеуді жақсартуға бағытталған. Зерттеушілер клиникалық ғылымдардың кең спектрінде жұмыс істейді, оның ішінде: эксперименталды медицина; дәлелдерді жинақтау; клиникалық сынақтар; іске асыру және бағалау; оқыту және клиникалық тәжірибе. Назар аударатын арнайы салалар: клиникалық жұқпалы аурулар эпидемиологиясы, тыныс алу инфекцияларының алдын алу және емдеу стратегияларын әзірлеу, балалар мен жасөспірімдердің денсаулығын жақсарту. Департаментте сондай-ақ Кокрейн жұқпалы аурулар тобы орналасқан, ол тропикалық жұқпалы аурулар бойынша жүйелі шолуларды дайындау үшін Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымымен және басқа ұйымдармен тығыз байланысқан күйде жұмыс істейді, соның арқасында жаһандық саясатты қалыптастыруға көмектеседі.

Векторлық биология кафедрасы

Векторлық биология кафедрасының ғылыми-зерттеу профилі ауру тасымалдаушылардың функционалдық геномикасынан бастап клиникалық сынақтарға, іске асыру зерттеулеріне және аурудың таралуын бақылау мен бағалауға арналған құралдарды әзірлеуге дейін қамтиды. Кафедраның зерттеулері дамып келе жатқан елдерде вектор арқылы таралатын ауруларды бақылауды жақсартуға бағытталған, ерекше назар тропикалық ескерусіз қалған аурулар мен безгекке бөлінеді. Шыбындардың мінез-құлқы, эволюциялық геномика және безгекке қарсы күрестің тиімділігіне инсектицидтерге төзімділіктің ауқымы, себептері және әсерінің түсінуі – кафедраның маңызды ғылыми күші болып табылады. Бұл кафедра Африкадағы малдың негізгі ауруы – африкалық трипаносомиазы (AAT, nagana) бойынша зерттеулердің әлемдегі жетекші орталықтарының бірі болып саналады.

Крос-сеуль тақырыптары

Бұл құрылымның үстіне қабаттасқан бес өзара байланысты тақырып салынған, олардың барлығы төрт зерттеу бөлімінің біліктілігіне сүйенеді. Бұл тақырыптар: Әлеуетті дамыту; Қолданбалы денсаулық сақтау зерттеулері мен қызмет көрсету орталығы; Дәлелге негізделген медицина; Ұмытылған тропикалық аурулар және Шығыс Жерорта теңізі аймағындағы денсаулық сақтау орталығы.

Оқыту

LSTM әлемнің түкпір-түкпірінен келген 600-дан астам студентке жоғары білім беру бағдарламаларын ұсынады. Олар гуманитарлық көмек және халықаралық қоғамдық денсаулық сақтау салаларындағы оқытылатын магистрлік дәрежелерден бастап, тропикалық және жұқпалы аурулар бойынша дипломдар мен қысқа мерзімді курстарға, сондай-ақ MPhil, DrPH және PhD ғылыми дәрежелеріне әкелетін зерттеу жұмыстарына дейін алуан түрлі.

Марапаттар

Мэри Кингсли медалі 1903 жылы LSTM-нің негізін қалаушы Джон Холт тарапынан тағайындалды және тропикалық медицина саласындағы ерекше еңбектері үшін беріледі. Ол 19 ғасырдың соңындағы белгілі саяхатшы және жазушы Мэри Кингслинің құрметіне аталған. Ол Африка сол кезде қабылдану жолына зор әсер етті және 38 жасында Оңтүстік Африкада күдікті ішек тасымалынан қайтыс болды. 100-ші марапат 2015 жылы табыс етілді. Марапат алғандардың қатарында Патрик Мэнсон, Дэвид Брюс, Вальдемар Хафкин, Бернард Нохт, Ханс Фогель және Фредерик Винсент Теобальд бар.