Канадалық медициналық кітапханалардың іргесін қалаушы Маргарет Чарльтон

Кіріспе

Маргарет Чарлтон (10 желтоқсан 1858 – 1 мамыр 1931) – канадалық медициналық кітапхана ісінің негізін қалаушылардың бірі, 1907 жылы Медициналық кітапханашылар қауымдастығын құруға зор үлес қосты. Ол осы қауымдастықтың алғашқы хатшысы болды.

Ерте өмір

Ол 1858 жылдың 10 желтоқсанында Монреаль қаласына жақын, Сент-Лоуренс өзенінің оңтүстік жағалауындағы шағын Ла-Прейри (Квебек) қаласында дүниеге келді. Ол Маргарет Анн есімімен крещениеден өтті, бірақ кейіннен 1555 жылы Оксфордта өртеуге берілген марқұм епископ Николас Ридли отбасынан шыққандығын құрметтеу үшін екінші есімін Ридли деп өзгертті. Ол кітапханашы ғана емес, сонымен қатар әдеби журналист болды, бірнеше тарихи очерктер, кітап шолуларын жазды және досы Каролина Аугуста Фрейзермен бірге екі кітап жазды. 1896 жылы кітапхананың алғашқы көмекшісі болып тағайындалды. Ол 1914 жылға дейін Макгилл медициналық кітапханасында осы лауазымда қызмет етті, содан кейін жағымсыз жағдайларға байланысты отставкаға кетіп, Медицина академиясының кітапханашысы ретінде Торонтоға көшті. Чарлтон, мүмкін, Макгилл университетінде ресми кітапхана білімі алған жұмыс істеген алғашқы адам болды. Оның кітапхана мәселелеріне деген қызығушылығы одан кейін көп ұзамай байқалды, өйткені 1896 жылы Чикагодағы Америка кітапханалар қауымдастығының мәжілісіне қатысу шығыны үшін оған 55 доллар төленді. Келесі жылы Монреальде Ұлыбритания мен Канаданың медициналық қауымдастықтары бірлескен мәжіліс өткізді, және Чарлтон осы кездесуде алғаш рет белгілі канадалық дәрігер Уильям Ослермен танысқан болуы мүмкін. Ослер 1872 жылы Макгиллді бітірген, содан кейін Еуропада аспирантураны бітіріп, факультет мүшесі ретінде оралған. Ол 1884 жылы Макгиллден Пенсильвания университетіне, ал 1897 жылы Балтимордағы Джонс Хопкинс университетіне кетті. Ослер әрқашан кітапханаларға қызығушылық танытып, оларды қолдаған және Макгиллде жұмыс істеген кезде Факультет кітапхана комитетінің мүшесі болған. Ол, әрине, өзінің альма-матерінің жаңа тағайындалған көмекші кітапханашысымен кездесуге асыққан. Осы 1897 жылғы кездесудің нәтижесінде Уильям Ослер мен Маргарет Чарлтон Медициналық кітапханашылар қауымдастығын құруға қатысты, ол 1898 жылдың 2 мамырында төрт кітапханашы мен төрт дәрігердің қатысуымен құрылды. Олар Филадельфия медициналық журналының редакторы Джордж М. Гулдтың шақыруымен оның кеңсесінде кездесті. Қауымдастыққа кемінде 500 томдық медициналық кітапханаларды ұсынатын, белгілі бір жұмыс сағаты мен келушілері бар кітапханашылар ғана қабылданатын. Мисс Чарлтон 1898 жылдан 1903 жылға дейін және 1909 жылдан 1911 жылға дейін Қауымдастықтың алғашқы хатшысы болып қызмет етті, ол 1907 жылы Медициналық кітапханалар қауымдастығы болып қайта құрылды. Қауымдастықтың басқа да негізін қалаушыларының бірі Марсия Кроккер Нойс (1933 жылы Қауымдастықтың алғашқы әйел және дәрігер емес президенті болған) Маргарет Чарлтон туралы былай деп жазады: "Мисс Чарлтон Доктор Ослермен сөйлескеннен кейін Қауымдастықтың құрылуына тікелей себепкер болған жалғыз адам еді. Ол Америка кітапханалар қауымдастығының мүшесі болған. Олардың проблемалары біздің проблемаларымыз емес еді, ол өзін жоғалғандай сезінді және уақытты текке жұмсады, бірақ ол өзі істеп жатқан жұмысты істейтін адамдармен байланыс орнатуға тырысты. Сондықтан ол доктор Ослерге медициналық кітапханалар Америка кітапханалар қауымдастығының ісін істесе жақсы болар еді деп ұсынды". (Медициналық кітапханалар қауымдастығының бюллетені, 23 (1934): 33-бет.)

She was born on December 10, 1858, in La Prairie, Quebec, a small town on the south shore of the St. Lawrence River near Montreal. She was christened Margaret Anne but later changed her second name to Ridley, to honour her descent from the family of the martyred Bishop Nicholas Ridley, who was burnt at the stake in Oxford in 1555. In addition to being a librarian, she was also a literary journalist and wrote several historical sketches, book reviews and wrote two books with her friend Caroline Augusta Fraser. She was appointed to be the library's first Assistant Librarian in 1896. She remained at the McGill Medical Library in this position until 1914, when she resigned under less than happy circumstances, and moved to Toronto as Librarian of the Academy of Medicine. Charlton was probably the first person with any formal library training to work at McGill University. Her interest in wider library issues was demonstrated shortly after she arrived, as she was reimbursed $55 for the expense of attending a meeting of the American Library Association in Chicago in 1896. The following year, the British and Canadian medical associations held a joint meeting in Montreal, and it was probably here that Charlton first met prominent Canadian physician William Osler. Osler had graduated from McGill in 1872, and after postgraduate studies in Europe he had returned as a faculty member. He left McGill in 1884 to go to the University of Pennsylvania and by 1897 was at Johns Hopkins University in Baltimore. Osler was always interested in, and supportive of, libraries and had served on the Faculty's Library Committee while at McGill. He was almost certainly eager to meet the newly appointed assistant librarian of his alma mater. It was most likely due to this 1897 meeting that William Osler and Margaret Charlton became involved in the formation of the Association of Medical Librarians, founded on May 2, 1898, by four librarians and four physicians who met in the office of the Philadelphia Medical Journal, at the invitation of its editor, George M. Gould, M. D. The object of the Association was the fostering of medical libraries and the maintenance of an exchange of medical literature among its members. Membership was limited to librarians representing medical libraries of at least 500 volumes, with regular library hours and attendance. Miss Charlton served as the Association's first Secretary from 1898 to 1903 and again from 1909 to 1911, after it had become (in 1907) the Medical Library Association. One of the other founding members, Marcia Crocker Noyes (who was to become the first woman and first non physician President of the Association in 1933), writes of Margaret Charlton as follows:

"Miss Charlton was the one person who indirectly brought the Association into being from speaking with Dr. Osler. She had belonged to the American Library Association. Their problems were not our problems, and she felt lost and that time was wasted, yet she had striven for contact with those doing just the sort of work she was doing. And so she suggested to Dr. Osler that it would be a fine thing if the Medical Libraries could do the same thing the American Library Association was doing." (Bulletin of the Medical Library Association, 23 (1934): page 33.)

Кейінгі өмірі

1922 жылы ол Медицина академиясын, өте жағымсыз жағдайларда тастап, Монреальге қарындастарымен бірге тұруға оралды. Ол 1931 жылдың 1 мамырында қайтыс болды және анасымен, үш қарындасының екеуімен бірге Маунт-Роял зиратында жерленген. (H бөліміндегі H31 қабірі)

Мұра

2000 жылдың қарашасында Чарлтон Канаданың тарихи орындары мен ескерткіштер кеңесіне "ұлттық тарихи маңызы бар тұлға" ретінде ұсынылды. 1919 жылы құрылған бұл кеңес мұндай ұсыныстарды Канада үкіметіне беруге жауапты, және 2002 жылдың соңында кеңес бұл ұсынысты қолдады. 2003 жылдың қыркүйегінде Канада мұрасы министрі Шила Коппс кеңестің ұсынысын бекітті, соның нәтижесінде Чарлтон шамамен 600 басқа "ұлттық тарихи маңызы бар тұлғалардың" тізіміне енгізілді. 2006 жылы Канада үкіметі оның еңбектерін құрметтеу үшін тақтайшаны Макгилл университетінің Өмір ғылымдары (бұрынғы Медициналық) кітапханасында ашты, ал 2012 жылдың қарашасында бұл тақтайша МакИнтайр медициналық ғылымдар ғимаратының сыртына орнатылды, ол Уильям Ослер және Мод Эббот сияқты замандастарының ұқсас тақтайшаларына жақын жерде орналасқан. Қосымша суреттер: