Кіріспе
Американдық радио хабаршысы, телехабаршысы, спорт комментаторы (1908–1992)
Уолтер Ланьер "Red" Барбер (17 ақпан 1908 – 22 қазан 1992) – американдық спорт комментаторы және жазушы. "Алтын шашты" деген лақап атымен танылған ол негізінен Бас лига бейсболының хабарларын таратумен белгілі болды, төрт онжылдық бойы Cincinnati Reds (1934–1938), Brooklyn Dodgers (1939–1953) және New York Yankees (1954–1966) командаларының ойындарын тікелей эфирде баяндады. Спорт комментаторы Мел Аллен сияқты, Барбер де Нью-Йорк қаласындағы негізгі нарығында университеттер мен кәсіби американдық футбол жарыстарын баяндау арқасында танымал болды.
Алғашқы жылдар
Барбер Миссисипи штатының Колумбус қаласында дүниеге келген. Ол ақын Сидни Ланье және жазушы Томас Ланье Уильямстың қашық туысы болды. 1918 жылы отбасы Флорида штатының Санфорд қаласына көшті, ал 21 жасында ол автостоппен Гейнесвиллге барып, Флорида университетінде білім беру мамандығы бойынша оқуға түсті. Барбердің бірінші курсында ол әртүрлі жұмыстар істеді, соның ішінде Университет клубында жартылай штаттан жұмыс істеді. 1930 жылдың қаңтарында Барбер радио хабарларын таратумен айналыса бастады. Университет радиостанциясы WRUF эфирінде ауыл шаруашылығы профессоры ғылыми мақала оқуға шақырылған. Профессордың хабарға келмейтіні белгілі болғаннан кейін, хабардың басталуына бірнеше минут қалғанда, орнына күзетші Барбер шақырылды. Осылайша болашақ спорт комментаторының алғашқы жұмысы «Сиыр мал акушерлігінің кейбір аспектілері» тақырыбындағы материалды оқу болды. Микрофон алдында өткен бірнеше минуттан кейін Барбер мансабын өзгертуге шешім қабылдады. Ол WRUF директоры және бас хабаршысы болып тағайындалды және сол күзде Флорида Гейторс футбол матчтарын тікелей эфирде көрсетті. Содан кейін ол радио жұмысына толыққандай көңіл бөлгені үшін оқуын тоқтатты. WRUF-та тағы төрт жыл жұмыс істегеннен кейін, 1934 жылы Пауэлл Кросли кіші команданы сатып алғанда, ол WLW және WSAI радиостанцияларында Цинциннати Редс командасының ойындарын тікелей эфирде көрсетуге жұмысқа орналасты. 1934 жылдың 17 сәуірінде Барбер өзінің алғашқы үлкен лигасының ойынына қатысып, ойынды тікелей эфирде баяндады, нәтижесінде Редс Чикаго Кабс командасына 6:0 есебімен жеңіліп қалды. Ол келесі бес маусым бойында Цинциннатидің Crosley Field деп аталған трибуналарынан ойындарды баяндады.
Нью-Йорк янкилері
1953 жылғы Әлемдік сериядан бұрын Барберді Серия хабарларын демеушілік еткен Gillette компаниясы Мел Алленмен бірге NBC телеарнасында ойынды түсіндіруге шақырды. Барбер Гиллетт ұсынған гонорардан жоғарысын талап етті, бірақ «Доджерс» командасының иесі Уолтер О’Мэлли оны қолдамағандықтан, Барбер серияда жұмыс істеуден бас тартты, ал Вин Скалли Алленмен бірге телехабарларды жүргізді. Барбер 1968 жылы жарық көрген «Rhubarb in the Catbird Seat» атты автобиографиясында О’Мэллидің қолдау көрсетпегеніне ренжіді. Бұл жағдай, сондай-ақ Барбердің жылдық 50 000 долларлық келісімшартын жаңару туралы дауға түсуі, сол жылдың қазан айында «Доджерс» командасынан кетуіне себеп болды. Ұзақ уақыттан кейін «Янкилер» Барберді жұмысқа алды. 1954 жылғы маусым басталар алдында жасалған операция салдарынан бір құлағында мүшелік жоғалды. 1955 жылы ол ұзақ жылдар бойы жүргізіп келген «Red Barber's Corner» телешоуын CBS телеарнасынан NBC телеарнасына көшті. Шоу 1949 жылдан 1958 жылға дейін эфирде болды. «Янкилер» командасында Барбер қатаң бейтараптық және жайтты баяндау стилін қабылдауға тырысты, жанкүйерлердің әуесқойлық сезімдеріне ұқсас кез келген эмоционалдық толқындардан және тараптарға жағдай жасаудан аулақ болды. «Доджерс» командасында жұмыс істеген кезде ол «әділ» комментатор ретінде танымал болды, ал «үйге» жақындығымен көзге түсетін комментатор командасын кабинадан ашық түрде қолдаған. Кейбір жанкүйерлер мен сыншылар осы кейінгі, тыныш Барбердің сөйлеуін жалықтыратын деп тапты, әсіресе Мел Алленнің драмалық және эмоционалды стилімен салыстырғанда. Барбер олардың ұзын соққан доптарды қалай түсіндіретінін Аллен мен оның арасындағы басты айырмашылықтардың бірі деп сипаттады. Аллен доптың қозғалысын қадағалап отыратын. Сондықтан оның есімдік сөзі – «Доп барады, барады, кетті!» – кейде «Бұл доп ұсталып қалады!» немесе «Бұл доп сыртқа шығады!» дегенге айналатын. Барбер болса, допты ұстап алатын ойыншының қимыл-қозғалысын және оның көзін қадағалап, доптың ұсталатын-ұсталмайтындығын дұрыс бағалайтын. Бұл оның әйгілі Джонфриддоның допты ұстауы туралы түсіндірмесінен (жоғарыда келтірілген) анық көрінеді. Көптеген комментаторлар доптың қозғалысын сипаттағанда «артқа, артқа, артқа» деп айтады. Ал Джонфриддоның допты ұстауы туралы түсіндірмесінде Барбер доптың емес, ойыншының қимылын сипаттады. Курт Смит өзінің «Жаз дауыстары» атты кітабында Барбер мен Алленнің айырмашылығын былай түйіндеді: «Барбер – ақ шарап, крепе сузетте және блюграсс музыкасы. Аллен – хот-дог, сыра және АҚШ теңіз жаяу әскерлерінің оркестрі. Миллей сияқты Барбер ақын. Аллен Синатра сияқты балладашы. Барбер жайтты баяндады. Аллен ынтамен дауыстады». 1966 жылы CBS компаниясының меншігінде болған «Янкилер» командасы турнир кестесінде он орынды алып, соңғы орынға түсті. Бұл 1912 жылдан бері алғашқы рет болды және 40 жылдан астам уақыттан кейін Американдық лигада үстемдік құрудан кейін орын алды. 22 қыркүйекте 65 000 орындық «Янки стадионында» төленген билет саны 413 болды. Барбер телекамерадан бос трибуналарды көрсетуді сұрады, ол төмен билет санын баяндады. «Янкилер» командасының БАҚ-пен байланыс бөлімінің басшысының бұйрығымен WPIX бұған бас тартты. Барбер мойынсұнбады: «Бүгін қанша билет сатылғанын білмеймін, бірақ қандай болса да, бұл «Янки стадионының» тарихындағы ең аз көрермендер саны, және бұл көрермендер саны ойын емес, оқиға». Бұл ойын CBS компаниясының директоры Майк Берк команда президенті ретінде алғашқы ойыны болды, сондықтан уақыт өте дұрыс болмады. Бір аптадан кейін Барберді Берк таңғы асқа шақырды, ол оған маусым соңында келісімшарты жаңартылмайтынын айтты.
Кейінгі өмірі
1966 жылы «Янкилер» оны жұмыстан босатқаннан кейін Барбер кәсіби бейсболды комментарийлеуден қанағаттанды. Ол бірнеше кітап жазды, оның ішінде өзінің өмірбаяны «Rhubarb in the Catbird Seat»; радио мен телеарналардағы спорттық деректік бағдарламаларға, соның ішінде Кен Бернстің «Бейсбол» деректі фильміне үлес қосты; және 1981 жылдан өмірінің соңына дейін Ұлттық радионың «Таңғы бағдарламасына» апта сайын материалдар дайындады. Барбер әр жұма күні Флорида штатының Таллахасси қаласындағы үйінен алып жүргішүші Боб Эдвардспен әдетте спорт туралы, бірақ көбінесе басқа да тақырыптар, оның ішінде үйінің маңындағы флора туралы әңгімелесетін. Барбер Эдвардсты «Полковник Боб» деп атады, бұл Эдвардқа туған Кентукки штатының берген құрметті полковник атағына сілтеме еді. Ред Барбер 1992 жылы Флорида штатының Таллахасси қаласында дүние салды. Эдвардстың «Fridays with Red: A Radio Friendship» кітабы, ол Барбермен бірге «Таңғы бағдарламадағы» сұхбаттарының негізінде жазылған, 1993 жылы жарық көрді.
Құрметтер
Ұлттық спорт комментаторлары мен спорт жазушылары қауымдастығы 1973 жылы Барберді өзінің Даңқ залына енгізді. 1978 жылы Барбер бұрынғы әріптесі Мел Алленмен бірге Ұлттық бейсбол Даңқы мен мұражайынан Форд С. Фрик сыйлығын алған алғашқы комментаторлар болды. 1979 жылы ол Флорида университетінің «Ең үздік түлек» сыйлығымен, Флорида телерадио хабар таратушылар қауымдастығының «Алтын» сыйлығымен марапатталды және Флорида спорт Даңқына енгізілді. 1984 жылы Барбер Америка спорт комментаторлары қауымдастығының Даңқ залының алғашқы құрамына кірді, онда спорт комментаторларының көрнекті өкілдері Дон Данфи, Тед Хусинг, Билл Стерн және Грэм МакНами де болды. Барбер 1985 жылы Джордж Полк сыйлығына және 1990 жылы NPR хабарлары үшін Пибоди сыйлығына ие болды, ал 1995 жылы ол қайтыс болғаннан кейін Ұлттық радио Даңқына енгізілді. 1993 жылы TV Guide Барберді 1950-ші жылдардың ең жақсы спорт комментаторы деп таныды. 1994 жылы, оның қайтысынан екі жыл өткен соң, Барбер Кен Бернстің «Бейсбол» сериалында бейсбол тарихының, әсіресе «Бруклин Доджерс» командасының есте қаларлық эпизодтарын баяндап берді. Red Barber Radio Scholarship стипендиясы Флорида университетінің журналистика және коммуникациялар колледжі спорттық хабар тарату мамандығын оқып жатқан студенттерге жыл сайын табысталады. Барбердің 1930 жылдары қолданған WRUF микрофоны Ұлттық бейсбол Даңқы мен мұражайының коллекциясында сақталады. Ол мұражайдың «Журналистер мен микрофондағылар» көрмесінде көрсетілді, сондай-ақ 2002-2006 жылдары «Америка ретінде бейсбол» атты көшпелі көрменің бөлігі болды.
Танымал мәдениетте
Барбер Джеймс Турбердің 1942 жылғы «The Catbird Seat» атты әңгімесінде есімдерін табады. Әңгімедегі әйел кейіпкер атау тіркесін, сондай-ақ «шашаң бақшаны жыртып салу» және «жаңбыр шелекке айғай салу» сияқты фразаларды жиі қолданады, бұл басқа кейіпкерге оларды Барбердің «Доджерс» радио хабарларын тыңдағаннан үйренген болуы мүмкін деген ойға жетеді. (Айнымалы нәрсе, Барбердің қызының айтуынша, оның әкесі «қанат құсы» фразасын осы әңгімені оқығаннан кейін ғана қолдана бастаған.) 1957 жылы Барбер «Филл Сильверс Шоу» телесериалының үшінші маусымындағы «Hillbilly Whiz» эпизодында өзінің рөлінде ойнады. 2013 жылғы «42» фильмінде Джеки Робинсонның «Доджерс» командасымен үлкен лигалардың нәсілдік кедергісін бұзғаны көрсетілген, онда Барберді Джон К. МакГинли сомдады. 2015 жылғы «Манхэттен» телесериалының (1-ші маусым, 11-ші эпизод) бір эпизодында кейіпкер екіншісінен «Қызыл Барберді көріп отырсың ба?» деп сұрайды, оның шетелдік акценті американ тіліне жақындағаннан кейін, осыдан үйренген болуы мүмкін екенін білдіреді.