Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістан саясаткері (1919–1972)
Indian Politician (1919–1972)
Чару Мазумдар (бенгал тілінде: চারু মজুমদার; 15 мамыр 1918 – 28 шілде 1972), CM деп кеңінен танылған, үнді коммунистік көшбасшы, Үндістан коммунистік партиясының (марксистік-лениншіл) негізін қалаушы және Бас хатшысы. 1918 жылы Силигуридегі прогрессивті жер иелері отбасында дүниеге келген ол Үндістан тәуелсіздік күресі кезінде коммунист болып, кейіннен жауынгерлік нахалиттік қозғалысын құрды. Осы кезеңде ол 1967 жылғы Нақсалбари көтерілісі туралы тарихи жазбалардың авторы атанды. Оның жазбалары, әсіресе "Тарихи сегіз құжат" жинағы, Үндістандағы көптеген саяси партиялардың идеологиясының құрамдас бөлігіне айналды.
Charu Mazumdar (Bengali: চারু মজুমদার; 15 May 1918 – 28 July 1972), popularly known as CM, was an Indian Communist leader, and founder and General Secretary of the Communist Party of India (Marxist Leninist). Born into a progressive landlord family in Siliguri in 1918, he became a Communist during the Indian Independence Movement, and later formed the militant Naxalite cause. During this period, he authored the historic accounts of the 1967 Naxalbari uprising. His writings, particularly the Historic Eight Documents, have become part of the ideology which a number of political parties in India.
Өмірбаян
Мазумдар Матуалаойда, Раджшахиде (қазіргі Силигури) заминдар отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Бирешвар Мажумдар азаттық күрескері және Үндістанның тәуелсіздік қозғалысы кезінде Үндістан Ұлттық Конгресінің Дарджилинг аудандық комитетінің төрағасы болды. 1930 жылы Силигуриде студент болып оқығанда, Севмангал Сингх пен Броджен Басу Рой Чодуридің ықпалымен, жер астындағы отаршылдыққа қарсы Анушилан Самити ұйымымен байланысты "Барлық Бенгал студенттері қауымдастығына" қосылды. 1937 жылы "Матрик" емтиханын бірінші сыныппен аяқтаған Мазумдар Пабна ауданындағы (қазіргі Бангладеш) Эдвард колледжіне түсті. Бірақ, кейін біраз уақыттан соң формальды білімінен бас тартып, тәуелсіздік қозғалысына қосылу үшін Силигуриге оралды. 1938 жылы, 19 жасында Конгресс Социалистік партиясына мүше болды. Бұл оқиға оның революциялық күрес туралы көзқарасын қалыптастырды. Кейін Дарджилингте шай плантацияларындағы жұмысшылар арасында жұмыс істеді. 1948 жылы Үндістан Коммунистік партиясына (ҮКП) тыйым салынды, ал ол келесі үш жылды түрмеде өткізді. 1952 жылдың қаңтарында Жалпайғұриден келген, ҮКП мүшесі Лила Мазумдар Сенгуптаға үйленді. Жұбайлар Мазумдардың қызметінің бірнеше жылға орталығы болған Силигуриге көшіп келді. 1962 жылы қысқа мерзімге түрмеге қамалды. 1960 жылдардың ортасында Мазумдар Солтүстік Бенгалияда Үндістан Коммунистік партиясының (Марксистік) (ҮКП(М)) солшыл фракциясын ұйымдастырды. 1967 жылы Наксалбариде оның қарулас жолдасы Кану Саньял басқарған шаруалардың көтерілісі болды. Бұл топ кейін Наксалиттер деп аталды, ал ол осы кезде жазған сегіз мақаласы – "Тарихи сегіз құжат" деп белгілі – олардың идеологиялық негізін құрады: революция Қытай коммунистік революциясының үлгісінде қарулы күрес жолын ұстануы керек екенін дәлелдеді. 1967 жылы Наксалбари көтерілісі басылғанда, Мазумдар: "Үндістанда жүздеген Наксалбари оты жануда. Наксалбари өлмеді және өлмейді" деді. Сол жылы Мазумдар бөлініп, 1969 жылы Үндістан Коммунистік партиясын (Марксистік-Лениншіл) құрған Коммунистік революционерлердің Бүкіл Үндістан үйлестіру комитетін құрды, және Мазумдар оның Бас хатшысы болды.
Mazumdar was born in Matualaloi, Rajshahi (now Siliguri) to a zamindar family. His father Bireshwar Majumdar was a freedom fighter and president of the Darjeeling District Committee of the Indian National Congress during the Indian independence movement. In 1930, as a student in Siliguri, he joined the All Bengal Students' Association, which was affiliated to the underground anti colonial organisation Anushilan Samiti, at the instance of Sewmangal Singh and Brojen Basu Roy Choudhuri. Having graduated from his ‘Matric’ exam in 1937 with a First Division, Mazumdar took admission to Edward College in Pabna district (present day Bangladesh). However he returned to Siliguri after sometime, having quit his formal education, in order to join the independence movement. In 1938, at the age of 19, he joined the Congress Socialist Party. The stir shaped his vision of a revolutionary struggle. Later he worked among tea garden workers in Darjeeling. The CPI was banned in 1948 and he spent the next three years in jail. In January 1952 he married Lila Mazumdar Sengupta, a fellow CPI member from Jalpaiguri. The couple moved to Siliguri, which was the center of Mazumdar's activities for a few years. He was briefly imprisoned in 1962. During the mid 1960s Mazumdar organized a leftist faction in Communist Party of India (Marxist) (CPI(M)) in northern Bengal. In 1967, a militant peasant uprising took place in Naxalbari, led by his comrade in arms Kanu Sanyal. This group would later be known as the Naxalites, and eight articles written by him at this time—known as the Historic Eight Documents—have been seen as providing their ideological foundation: arguing that revolution must take the path of armed struggle on the pattern of the Chinese Communist Revolution. When the Naxalbari uprising was crushed in 1967, Mazumdar said: " hundreds of Naxalbaris are smoldering in India Naxalbari has not died and will not die" The same year, Mazumdar broke away and formed the All India Coordination Committee of Communist Revolutionaries which in 1969 founded the Communist Party of India (Marxist–Leninist)—with Mazumdar as its General Secretary.
Өлім
1972 жылы 16 шілдеде таңғы сағат 3-те оны Калькутта полициясының офицері Ранжит Гуха Нийоги (сонымен қатар Runu Guha Niyogi деп те танылады) және оның тобы денсаулығы нашар күйде, жасырынған жерінен ұстады. Полиция мәліметінше, Мазумдар 1972 жылы 28 шілдеде таңғы сағат 4-те қатты жүрек талмасынан көз жұмды. Алайда, нахзалиттердің барлық фракциялары бұл қамауда жасалған кісі өлтіру екенін, оған полиция күзетінде медициналық көмек көрсетілмегенін айтады. Оның денесі қарулы полиция және жартылай әскери күштердің қадағалауымен Кеоратола крематорийінде өртелді. Мазумдардың қайтысынан кейін Үндістандағы радикалды солшыл қозғалыс көптеген идеологиялық бөліністерге ұшырады. Үндістан Коммунистік партиясы (Марксистік-Лениншіл) Азаттық күнінде шейіттер күнін тойлайды. Үндістан Коммунистік партиясы (Маоист) Мазумдардың өлімін еске алу үшін шілде айының соңғы аптасында Шейіттер апталығын өткізеді, онда мүшелер оның идеологиясын қайта қарастырып, қозғалысқа тигізген әсерін еске алады.
He was captured in a state of bad health at his hideout on 16 July 1972 at 3 AM by an officer of Calcutta Police, Ranjit Guha Niyogi (alias Runu Guha Niyogi) and his team. As per the police, Mazumdar died of a massive heart attack at 4 AM on 28 July 1972. But all the fractions of Naxalites opine that it was a custodial murder and he was killed by not being provided medicine in the police lock up. His body was cremated at Keoratola crematorium under the surveillance of armed police and paramilitary forces. The radical leftist movement in India has seen many ideological splits since Mazumdar's death. The Communist Party of India (Marxist Leninist) Liberation observes Martyrs day in the day of Mazumdar's death. The Communist Party of India (Maoist) observes Martyrs Week in the last week of July in remembrance of Mazumdar's death, where members revisit his ideology and memorialise his influence on their movement.
Шару Мазумдар өмірі туралы кітаптар
Шару Мазумдар: Арманшыл көтерілісші, Ашоке Мухопаджайдың еңбегі, «Нийоги кітаптары» баспасы 2022 жылдың маусым айында жарыққа шығарды. Нақсалбариден кейінгі Үндістан: аяқталмаған тарих, Бернард Д’Мелло жазған, 2018 жылы «Monthly Review Press» (Нью-Йорк) баспасынан жарияланды.
Charu Mazumdar: The Dreamer Rebel, written by Ashoke Mukhopadhyay, published by Niyogi Books in June 2022. India after Naxalbari: unfinished history, written by Bernard D'Mello, published by Monthly Review Press New York in 2018.