Кіріспе
Джо Макс Мур (23 ақпан 1971 жылы туған) – американдық футболшы. Ол Германия, Англия және АҚШ клубтарында кәсіби футбол ойнады. Карьерасын «New England Revolution» клубында аяқтады. Клубтық карьерасынан өзге, Мур 1992 және 2002 жылдар аралығында АҚШ ұлттық құрамасы сапында 100 матч өткізіп, 24 гол соқты. Ол сол жылдары 1992 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына және 1994, 1998 және 2002 жылғы ФИФА Әлем чемпионаттарына қатысқан АҚШ құрамасының құрамында болды. 2013 жылдың 4 сәуірінде Мур Ұлттық футбол даңқы залына енгізілді.
Joe Max Moore (born February 23, 1971) is an American former soccer player. He played professionally for clubs in Germany, England and the United States. He finished his career with the New England Revolution of Major League Soccer. In addition to his club career, Moore earned 100 caps, scoring 24 goals, for the U. S. national team between 1992 and 2002. During those years, he was part of U. S. teams at the 1992 Summer Olympics and the 1994, 1998 and 2002 FIFA World Cups. On April 4, 2013, Moore was elected to the National Soccer Hall of Fame.
Ерте өмір
Мур Оклахома штатының Тулса қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Кори Мур – Тулсалық мұнай және бизнесмен, ал Карл Мур Солтүстік Америка футбол лигасының «Талса Рафнекс» клубының бір бөлігіне ие болған. 14 жасында ол Калифорния штатының Ирвин қаласына көшіп, «Mission Viejo» орта мектебінде төрт жыл бойы балалар футболымен айналысты, және төрт жыл қатарынан негізгі құрамда ойнады. Орта мектепті бітіргеннен кейін көптеген университеттер оны өз құрамасына шақырды, бірақ ол UCLA-да NCAA футболын таңдады. UCLA-да оқып жүргенде, ол болашақ ұлттық құрама ойыншылары Брэд Фридел, Крис Хендерсон және Коби Джонспен бірге ойнады. Бірінші курста ол 11 гол соғып, 10 голға нәтижелі пас берді және «Soccer America Magazine» журналының «Жылдың жаңа ойыншысы» символдық құрамына енді. Сол жылы UCLA пенальтилер сериясінде «Ратгерс» командасын жеңіп, NCAA чемпионатында жеңіске жетті. Екінші курста ол екінші команданың «All American» құрамына, ал үшінші курста бірінші команданың «All American» құрамына ілікті. Оқуын аяқтаған жылы, ол команданың ең көп гол соққан ойыншысы болды. Үш жылдық университет карьерасы барысында ол 65 ойында барлығы 38 гол соғып, 24 голға нәтижелі пас берді. Мур 2014 жылдың 11 қазанында UCLA Атлетикалық даңқ залына енгізілді.
Германиядағы жылдар
1994 жылдың шілдесінде USSF Мурды Германияның екінші лигасының 1. FC Saarbrücken клубына жалға берді. Ол кезде Мур 1994 жылғы ФИФА әлем чемпионатында АҚШ құрамасының құрамында болды, бірақ ешқандай ойында қатыспады. Әлем чемпионатын ұстанғаннан кейін ұлттық құрама ойындарының аяқталуына байланысты, USSF бірнеше ойыншыны шетелге жіберуге шешім қабылдады. Saarbrücken USSF-тен Мурдың контрактын 250 000 долларға сатып алды. Мурдың Saarbrücken клубындағы жалғыз маусымында ол 25 ойын өткізіп, 13 гол соқты, бұл көрсеткіш клубтың арасында ең жоғары болды. Маусым соңында Saarbrücken Мурды екінші лиганың 1. FC Nürnberg клубына трансферледі. Ол тағы да командасының ең көп гол соққан ойыншысы атанды, 8 гол соқты.
Жаңа Англия революциясы
1996 жылы Басты Лига Футбол (MLS) өзінің алғашқы маусымы үшін командалар құру процесінде болды. Осы процестің бір бөлігі ретінде MLS әр командаға таланттардың әділ бөлінуін қамтамасыз етуге тырысты. Ол мұны әр командаға белгілі ойыншыларды бөлу арқылы іске асырды. MLS Джузеппе Галдеризиді «Жаңа Англия Революциясы» клубына тағайындады. Бірақ ол жарақатпен келді және алғашқы төрт ойында нашар ойнады, сондықтан MLS 1996 жылдың 24 шілдесінде «Революция» құрамында оны Мурмен алмастырды. Мур «Революциямен» төрт жылдық өте табысты карьерасын өткізді. 1997 жылғы жарақатқа толы маусымнан басқа, онда ол тек 11 ойын өткізіп, төрт гол соқты, ол клуб үшін тұрақты түрде нәтиже көрсетті. Осы жылдар ішінде ол клубтың барлық уақыттағы ең көп гол соққан ойыншысы атанды және 1999 жылы MLS All-Star командасына ілікті. «Ревспен» жеткен жетістіктері оны Еуропаға қайта оралуға жетеледі, бұл жолы Англия Премьер-лигасындағы «Эвертонмен».
Емелек
1997 жылдың қараша-желтоқсанында Мур МЛС маусымы аяқталғаннан кейін «Ревс» клубынан Эквадордың бірінші лигасының «Емелек» клубына бір айға жалға берілді. Бұл қадамға ол жақында Оклахома штатының Тулса қаласында тұратын отбасына жақын болу ниеті себеп болды. «Емелек» құрамында ол жалғыз МЛС ойыншысы емес еді, себебі Алекси Лалас та оған жалға алу кезеңінде қосылды.
Эвертон
1999 жылдың қараша айында Мур ағылшын Премьер-лигасындағы «Эвертон» клубына өтті, алдында қазан айында өткен жеті күндік сынақ ойындарында «Эвертон» қызметкерлерін әсерлі еткен болатын. Ол кезде Мур МЛС-тен «Революциядан» басқа командамен жаттығуға рұқсат алмаған еді. Дегенмен, МЛС Мурдың еркін трансферіне ешқандай кедергі жасамады. «Эвертонмен» жасалған үш жарым жылдық келісімшарт бойынша Мурға маусымына шамамен 600 000 доллар төленбек. Мур бастапқыда «Эвертон» сапында үлкен табысқа жетті, алғашқы бес негізгі құрам ойынында бес гол соқты. Бірақ ол бірте-бірте тиімділігін жоғалта бастады. 2002 жылдың соңындағы жағдай шешімді болды. Мур 2002 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында Португалияға қарсы АҚШ құрамасының ойынында тізесіне жарақат алды және келесі маусымда «Эвертон» үшін ойнамады. 2002 жылдың 12 желтоқсанында оның «Эвертонмен» жасалған келісімшарты «өзара келісіммен» бұзылды.
Революцияға қайта оралу
2003 жылы «Эвертоннан» Жаңа Англияға оралғанда, ол мүлдем басқа ойыншыға айналған еді. Англияда ойнаған кезінде ол бірнеше жарақат алған, бұл «Революшнға» оралғанда оның ойын уақытын шектеді. Дегенмен, ол 2003 жылғы маусымда 16 ойында төрт гол соқты. 2004 жылы, командадағы соңғы маусымында, ол тек үш ойынға қатысып, ең бір гол да соға алмады, содан кейін тізесінің байланысу тіні жыртылды. Ол маусымның қалған бөлігінің көп бөлігін қалыс қалды, бірақ 2005 жылғы маусымда қайта оралуды жоспарлаған. Алайда, 2005 жылдың қаңтар айындағы маусым алдындағы шағын жаттығу лагерінде тізесін қайта жарақаттады. Мур 2005 жылдың 25 қаңтарында оң тізесінің медиалдық қосымша байланысының зақымдануына байланысты реконструкциялық операция жасады. Екі күннен кейін ол кәсіби футболдан зейнетке шыққанын жариялады: «Тіземе күш беру және оны қалпына келтіру үшін көптеген әрекеттер жасағаннан кейін, менде реконструкциялық операция жасатудан басқа амал қалмағаны анық болды. Жасымды және сауығуға қажетті уақытты ескере отырып, мен ойын мансабымды аяқтауға шешім қабылдадым». МЛС-дегі алты жылында Мур 41 гол соғып, 35 нәтижелі пас беріп, барлығы 111 ұпай жинады, нәтижелі пас пен ұпайлар 2004 жылғы маусым бойынша «Революшн» командасының рекорды болды. Алайда, Тейлор Твелманнан кейін Мур «Революшн» командасының ұпайлар тізімінде озып кетті.
Ұлттық құрама
Колледжде оқып жүргенде ұлттық құрамаға шақырыла бастады. 1989 жылы ФИФА 20 жасқа дейінгі әлем чемпионатында бесінші орын алған АҚШ-тың 20 жасқа дейінгі құрамасының құрамында болды. 1991 жылы Пан-Америка ойындарының финалында Мексикаға қарсы гол соғып, жеңіске жеткізді. 1992 жылы АҚШ Олимпиада құрамасының мүшесі болды, бірақ команда 1–1–1 нәтижесімен екінші кезеңге өте алмады. 1992 жылғы колледж маусымы аяқталған соң Мур АҚШ ұлттық құрамасымен келісімшартқа отырды. 1988 жылдан бастап АҚШ Футбол федерациясы (USSF) АҚШ-тың үздік ойыншыларына келісімшарттар жасауды бастады, бұл ұлттық құраманы де-факто кәсіби клубқа айналдырды. USSF кейіннен АҚШ ойыншыларын клубтарға жалға беріп, ұлттық құрама ойындарына қайта шақырып алатын. Мур UCLA-ға соңғы курсына оралмай, USSF-ке толық уақытты ұлттық құрама ойыншысы ретінде қосылды. Мур АҚШ құрамасы сапында алғаш рет 1992 жылдың 3 қыркүйегінде Канадаға қарсы ойнады. Ол 1994 жылғы құрама тізіміне енді, бірақ бірде-бір ойында қатыспады, сондай-ақ 1998, 2002 жылғы ФИФА Әлем чемпионаттарының құрамаларында да болды және екі турнирде де өнер көрсетті. Мур 100 матч өткізген алтыншы американдық ойыншы болды, ол 2002 жылғы Әлем чемпионатының топтық кезеңінің соңғы матчында Польшаға қарсы ойнады. АҚШ құрамасы сапында соққан 24 голымен ол ұлттық тарихында Лэндон Донован, Клинт Демпси, Эрик Вайналда, Брайан МакБрайд және Джози Алтидордан кейін алтыншы орында тұр. 2006 жылдың 27 қаңтарында Мур Оклахома Футбол Даңқы залына енгізілді.
Халықаралық мақсаттар
# Күн Орны Қарсыластар Ұпай Нәтижесі Жарыс 1 30 қаңтар 1993 Теме, Аризона 2–2 2–2 Достық 2 9 сәуір 1993 Рияд, Сауд Арабиясы 1–0 2–0 Достық 3 14 қараша 1993 Миссия Виехо, Калифорния 2–0 8–1 Достық 4 8–1 5 5 желтоқсан 1993 Лос-Анджелес, Калифорния 2–0 7–0 Достық 6 3–0 7 6–0 8 7–0 9 7 мамыр 1994 Фуллертон, Калифорния 4–0 4–0 Достық 10 22 шілде 1995 Мальдонадо, Уругвай 1–4 1–4 1995 Копа Америка 11 8 қазан 1995 Вашингтон, округ Колумбия 2–3 4–3 Достық 12 13 қаңтар 1996 Анахайм, Калифорния 3–1 3–2 1996 Алтын кубок 13 30 тамыз 1996 Лос-Анджелес, Калифорния 1–0 3–1 Достық 14 3–1 15 24 қараша 1996 Порт-оф-Испания, Тринидад және Тобаго 1–0 1–0 1998 Әлем кубогы іріктеуі 16 22 қаңтар 1997 Пасадена, Калифорния 1–2 1–4 1997 Nike U. S. Cup 17 1 ақпан 1998 Окленд, Калифорния 3–0 3–0 1998 Алтын кубок 18 11 наурыз 1999 Лос-Анджелес, Калифорния 2–0 3–1 1999 Nike U. S. Cup 19 13 маусым 1999 Вашингтон, округ Колумбия 1–0 1–0 Достық 20 30 шілде 1999 Гвадалахара, Мексика 2–0 2–0 1999 Конфедерациялар кубогы 21 16 тамыз 2000 Фоксборо, Массачусетс 3–0 7–0 2002 Әлем кубогы іріктеуі 22 7–0 23 7 қазан 2001 Фоксборо, Массачусетс 1–0 2–1 2002 Әлем кубогы іріктеуі 24 2–1
Қайырымдылық іс-әрекеттері
Мур 2007 жылғы 4 қарашада Голливуд Юнайтед ФК командасының Лос-Анджелес Галактикасына қарсы өткізілетін қайырымдылық матчында ойнауға жоспарланған еді. Жиналған қаражат Оңтүстік Калифорниядағы орман өртінен зардап шеккендерге көмек көрсету мақсатында Америка Қызыл Кресті мен Құтқару Армиясына берілуі керек еді.
Танымал мәдениет
Мурдың есімімен алкогольсіз сусын аталды. Арнольд Палмер сусынының дәстүрімен, Джо Макс Мур – бір стақанға жартылай Спрайт пен жартылай Фанта апельсин қосып араластырылған қарапайым сусын. Бұл қоспа 2022 жылы Вирджиния штатының Ричмонд қаласы мен айналасында өткен Джефферсон кубогы футбол турнирінде қатысушы ойыншылардың арасында пайда болды. Оның авторы – Массачусетс штатынан шыққан, үздік жартылай қорғаушы Джек Мартин, ол алғаш рет сода автоматында осы сусынды дайындаған. Турнир аяқталған кезде бұл сусынды ойыншылар тамақ ішкенде ғана іше бастады, және ол шығыс жағалауында кеңінен таралды.