Кіріспе

Уильям Джон Бернс (1861–1932 жж.) – американдық жеке тергеуші және құқық қорғау органының қызметкері. Ол «Американың Шерлок Холмс» деп танылды және көптеген танымал оқиғалар бойынша жеке тергеу жүргізгені үшін әйгілі болды, мысалы, Лео Франкты 1913 жылы Мэри Фаганды өлтіруде айыптаудан ақтап, 1910 жылы Лос-Анджелес Таймс газетінде болған, Халықаралық көпір, құрылыс, сәндік және нығайтушы темір жұмысшыларының қауымдастығының мүшелері жасаған жарылысты тергеу. 1921 жылдың 22 тамызынан 1924 жылдың 10 мамырына дейін Бернс Тергеу бюросының (BOI) директоры болып қызмет етті, ол Федералдық тергеу бюросының (ФБР) алдағысы болды. Ол Мэриленд штатының Балтимор қаласында дүниеге келді және Огайо штатының Колумбус қаласында білім алды. Жастығында Бернс құпия қызмет агенті ретінде өте жақсы жұмыс істеді және оның беделін Уильям Дж. Бернс халықаралық детективтік агенттігіне айналдырды, қазір Securitas Security Services USA құрамында. Детектив ретіндегі табиғи қабілеті мен жариялануға құштарлығы Бернсті ұлттық тұлғаға айналдырды. Оның ерліктері ұлттық жаңалықтарда, Нью-Йорк қаласы газеттерінің сенсациялық бағаналарында және детективтік журналдардың беттерінде жарияланды, онда ол өзінің ерліктеріне негізделген «шын» қылмыс оқиғаларын жариялады.

Неке және балалар

Бернс 1880 жылы Энни М. Ресслерге үйленді. Олардың алты баласы болды. Бернстің ұлдары Реймонд Дж. және Уильям Шерман да Уильям Дж. Бернстің Ұлттық жеке тергеу агенттігінде детективтер болып жұмыс істеді.

Лос-Анджелес Таймс газетінде болған бомбалық шабуыл

Лос-Анджелес қаласы Бернсті 1910 жылғы 1 қазанда Лос-Анджелес Таймс газеті ғимаратында болған, 20 адамның қазасына әкелген жарылысқа жауаптыларды ұстау үшін жалдады. Күдік мотивтері кек алу немесе ашу-ыза болды, себебі «Таймс» газетінің баспагері Харрисон Грей Отис еңбек одақтарының бейтарап емес қарсыласы болған. Оқиға Бернстің Ұлттық құрылысшылар қауымдастығы үшін тергеп жүрген, бұрынғы, бірақ өлімге әкелмейтін бомбалық шабуылдардың бүкіл елдегі ондаған сериясына ұқсас болды. Бірнеше айлық тергеуден кейін, Бернстің ұлы Реймонд және Детройт пен Чикаго полиция бөлімдерінің полицейлері Джим Макнамара мен оның әріптесі Орти Макманигалды 1911 жылғы 14 сәуірде Детройтте ұстады. Теміршілер одағының хатшы-қазынашысы Джон Макнамара, Джимнің ағасы, сол айдың соңында Индиана штатының Индианаполис қаласында ұсталды. Лос-Анджелеске экстрадицияланған бауырластар жарылыста адам өлтіргеніне мойындады. Макнамара ағайындылары Теміршілер одағының маңызды мүшелері болды, ал тергеу одақтың президенті Фрэнк М. Райанға дейінгі көптеген мүшелерін қамтыды. Бас прокурор Догертитің өтінішімен Бернс Монтана сенаторы Томас Уолшқа қарсы қылмыстық құқық бұзушылықтардың дәлелдерін табу үшін агенттерді жіберді. Бірақ тергеудің нақты мақсаты кек алу еді; конгрессмен Догертидің досы және әріптес кабинетінің мүшесі, Ішкі істер министрі Альберт Фолл берген мұнай желісіне қарсы шығу арқылы маңызды рөл атқарды. Кейін Бернс Әділет министрлігінің құжаттарын Конгресс тергеушілеріне беруден бас тартты, олар өз кезегінде BOI-ді тергеуді бастады. Сенаттағы BOI-дың жасаған қылмыстары туралы жарияланған мәліметтер баспасөзде кеңінен жарияланды және «Догерти-Бернс жанжалы» деп аталды. Бернстің BOI-дың жедел іздеуші агенттері BOI-дың іс-қимылын жағымсыз бейнелеген елдегі газеттердің кеңселеріне барып, газет редакторларын қорқытуға тырысты, бірақ бұл әрекеттері қоғамдық пікірде және Конгресте кері әсер етті. 1924 жылы Бернс Бас прокурор Харлан Фиске Стоунның өтінішімен отставкаға кетті, ал 1924 жылғы 10 мамырда Дж. Эдгар Гувер лауазымды уақытша міндетін атқаруға кірісті.

Бёрнс детективтік агенттігі мен "Теапот купол"

1924 жылдың қазан айында CPUSA Daily Worker газеті жақында BOI-ден отставкаға шыққан Джейкоб Споланскинің "Диктер королі" атанған Билл Бернс басқаратын Бернс детективтік агенттігіне қосылғанын хабарлады. Бернс сондай-ақ Теапот Дом дауына тікелей қатысып, теңіз мұнай қоры жерлерін жеке компанияларға жасырын жалға беру ісіне араласты. 1927 жылдың қараша айында Гарри Ф. Синклер Теапот Дом теңіз мұнай қорын жалға беруде АҚШ-ты алдауға қатысқандығы үшін федералды сотта сотталды. Синклер мұнай компаниясының бас директоры Генри Мейсон Дейдің өтініші бойынша Бернс, оның қазыларын "зерттеу" үшін Уильям Дж. Бернс детективтік агенттігінен 14 адамнан тұратын топты жасырын түрде жалдады. Дей оларға жалақы төлеп, күнделікті есептерін алды. Сот процесінің ортасында үкіметтік тергеушілер Бернстің агенттерін анықтады және сот дереу тоқтатылды. Жаңа отырыста Синклер қазыларды федералдық ықпалдан қорғау үшін бақылап отырғанын, ал оперативтік қызметкерлердің ешқайсысы қазылар алқасымен тікелей байланысқа түспегенін мәлімдеді. Синклер сыбайлас жемқорлық қылмысы үшін айыпталып, алты айға бас бостандығынан айырылды, Дей төрт айға, Уильям Дж. Бернс 15 күнге бас бостандығынан айырылды, ал Бернстің ұлы Уильям Шерман Бернс 1000 доллар айып төлеуге міндеттелді. Әкесі дереу шағымданып, кейіннен Жоғарғы Сот оның үкімін күштен шығарды (Синклер v. АҚШ, 279 US 749 – Жоғарғы Сот, 1929 жыл).

Кейінгі өмір және өлім

Бернс детективтік агенттіктен зейнеткерлікке шыққаннан кейін Флоридаға көшіп, бірнеше жыл бойы ұзақ қызметіне негізделген детективтік және құпия әңгімелер жариялады. Ол 1932 жылғы сәуір айында Флорида штатының Сарасота қаласында жүрек талмасынан қайтыс болды. Бернс телесериал "Мэри Фаганның қанында" актер Пол Дулимен, ал "Гүлді айдың кісікөлдері" фильмінде Гэри Басарабамен сомдалды.