АҚШ Суасты Кемесі "Торнбэк" Саяхаты

Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының су асты кемесі

суға батқанда 2440 тонна (2479 т)
|Кеме ені= 8.3 м (27 фут 4 дюйм)

«Торнбек» 1945 жылдың 20 наурызында Коннектикут штатының Нью-Лондон қаласынан Панама каналы арқылы Гавайи аралдарына бағыт алды. 25 мамырда Перл-Харборға жетіп, 11 маусымда Батыс Тынық мұхитына қарай аттанғанға дейін Гавайи суларында жаттығулар өткізді. «Торнбек» Перл-Харбор каналынан шығар кезде, каналдың қате жағымен келе жатқан десанттық жаяу әскерлік кемелер (LCI) «Торнбекты» каналдың шетіне қауіпті жақынға итеруге мәжбүр етті. Осы процесте су асты кемесі дыбыс күмбезін зақымдады, оны жөндеу және екі күндік кешігу қажет болды. 13 маусымда Сайпанға бағыт алды, бірақ Гуамға қайта бағытталды. Мариана аралдарына жол жүріп келе, «Торнбек» 25 маусымда Гуамға келгенге дейін күніне орташа екі рет жаттығу теңіз шайқастары, жаттығулар және шұғыл түрде судан шығу жаттығуларымен бірге жүргізді. «Абэнің жойғыштары» деген лақап атымен белгілі қасқырлар тобының жетекші кемесі ретінде «Торнбек» 30 маусымда Жапон аралдарына қарай теңізге шықты. Соғыстың осы кезеңінде американдық және британдық әскерлері жапондық жағалау нысаналарына оңай оқ ату қашықтығында шабуылдар жасады. Жапонияның сауда флоты мен Әскери-теңіз күштерінің саны азайды. Одақтастардың су асты кемелері мен әуе күштері салған зиян үнемі артып келе жатты. Әуеде Жапонияның бұрынғысынан күшті әуе күштері аспаннан түсірілді. Үшінші флоттың топтарынан бұрын «Жойғыштар» Токио-Йокогама айманында күзетшілік кемелерге қарсы жорықтар жасады, содан кейін Хонсюдің шығыс жағалауынан және Хоккайдоның оңтүстігінен аулау алаптарына бағыт алды. «Торнбек» патрульдеу кезінде ауа райы нашар, жел күшті және көріну шектеулі болды. 5 шілдеде ауруханалық кемені көріп, оны өткізіп жіберді. Алты күннен кейін сорғы бөлмесінде болған ұсақ өрт бірінші нөмірлі кондиционерлік қондырғының уақытша тоқтатылуына себеп болды, бірақ жылдам жөндеуден кейін кеме бұрынғысынша жалғастыра алды. 15 шілдеде «Торнбек» «Си Похер» су асты кемесін көріп, екі кеме аулау аймақтары туралы ақпарат алмасты. Олар сондай-ақ, кемедегі көңіл-күйді көтеру үшін бағалы тауар – фильмдерді де алмасты. Алты күннен кейін «Торнбек» солтүстікке қарай «Эримо Секи» маңындағы аймақты қарауылдауға аттанды. Бұл аймаққа адмирал Уильям Ф. Холсидің «Жылдам тасымалдаушы» 38-ші топтық күштері соңғы кезде күшті шабуылдар жасаған. Су асты кемесінің командирі әзілдеп: «Бұл аймақ жұмыс істегеннен кейін Сахара шөлі сияқты болар» деді.

Thornback stood out of New London, Connecticut, on 20 March 1945 bound, via the Panama Canal, for the Hawaiian Islands. She arrived at Pearl Harbor on 25 May and conducted training in Hawaiian waters prior to getting underway on 11 June for the western Pacific. As she stood down the Pearl Harbor channel, a formation of Landing Craft Infantry (LCIs), running down the wrong side of the channel, forced Thornback to crowd dangerously near the extreme edge of the channel. In the process, the submarine damaged her sound dome, necessitating repairs and a two day delay in departing. She set sail for Saipan on 13 June, but she was rerouted to Guam. En route to the Mariana Islands, Thornback conducted an average of four training dives daily, in conjunction with battle problems, drills, and emergency surfacing exercises, before she arrived at Guam on 25 June. As lead ship of a wolf pack nicknamed "Abe's Abolishers", Thornback stood out to sea on 30 June, bound for the Japanese home islands. By this point in the war, American and British task forces steamed within easy gun range of Japanese coastal targets with near impunity. Japan's merchant marine and Navy had dwindled in size. Allied submarines and aircraft had taken an ever increasing toll. In the air, Japan's once vaunted air forces had been struck from the skies. Sweeping ahead of Third Fleet Task Forces, the "Abolishers" made antipicket boat sweeps in the Tokyo Yokohama area before proceeding to hunting grounds off the east coast of Honshū and south of Hokkaidō. Rough seas, strong winds, and generally poor visibility prevailed during Thornback’s patrol. She sighted a hospital ship on 5 July and let it pass. Six days later, a minor fire in the pump room caused a temporary shutdown in the number one air conditioning plant before swift repairs enabled the ship to continue as before. On 15 July, Thornback sighted submarine Sea Poacher, and the two boats exchanged information on their hunting areas. They also swapped movies, precious commodities for boosting morale on board the crowded boats. Six days later, Thornback proceeded north to patrol off Erimo Seki, an area which had recently seen a series of devastating carrier raids by Admiral William F. Halsey's Fast Carrier Task Force 38. The submarine's commanding officer noted somewhat humorously, "This area should be about as heavily traveled as the Sahara Desert after the working over it just had "

Оның бағалауы дұрыс болды – тек қана сауда кемелері мен шағын күзетшілік кемелері құнарсыз жағалауларға жақын болды. 26 шілдеде сағат 03:20-де «Торнбек» Хей Сакиден суға батты. Сағат 04:00-де су асты кемесінің дыбыс жабдығы жапондық күзетшілік кемесінен шыққан «пинг» дыбысын қабылдады және қарап шығу үшін перископ тереңдігіне келді. Сақтанғаннан кейін, 04:29-да бір рет атып, жаудың бұрандаларын тоқтатқан жарылыс естілді. Бірден екі күзетшілік кемеден «пинг» дыбысы естіліп, олар жақындап келе бастады. Жаңа шабуылшыларды бағалағаннан кейін «Торнбек» олардың торпеда қолдану үшін тым кішкентай екенін сезінді. Сонымен қатар, жапондық су айдыны аймақты айналып келе бастады. Бірнеше жапондық теңізшілері бар қайық суға тасталған кезде, алғашқы кеме жоқ екендігіне куәлік етті. Олар өздерінің кен орнын батып кеткеніне қанағаттанғандықтан, су асты кемесі аймақты тазартты. Басқа бір күзетшілік кеме аңшылықтан бас тартып, батып кеткен қарындасының тірі қалғандарын жинап алды. «Барлық су астына қарсы кемелер жағажайға жақындады, - деп жазды кейіннен «Торнбек» командирі, - және жартастарға қарай «пинг» дыбысын шығарып бара жатқан сияқты». Үш күннен кейін, перископ арқылы, Санко Маруға ұқсас 950 тонналық «теңіз жүк көлігін» жағалауға жақын жерде көріп, жапондықтар күзетсіз болғандықтан, қарулы шабуыл жасау үшін тартымды нысананы ұсынды, бірақ «Торнбек» перископы мен садағы жер бетіне шыға сала, нысана тұманды ауа райына құлап түсті. Ол бұдан қорықпай, мысық пен мысық ойынын ойнап, бес торпеда атты. Барлығы да өткізіп алды. Кейіннен ол жауды қайтадан көріп, тағы үш торпедамен жібермеді және «теңіз жүк көлігін» атып бұзды. Көрінудің нашарлығына қарамастан, «Торнбек» 40 миллиметрлік пулялармен көптеген соққылар жасады. Алайда, нысана жағаға жақындап, оны айналдыра тұманнан құтылып қалды. Су асты кемесі 31 шілдеде Хоккайдоның бетінде жасырын қалды және тағы да көптеген жапондық күзетшілік кемелерімен араласты. Ол 30 метрлік қайықпен жақындап келе жатқанын байқады. «Торнбек» 5 дюймдік (127 мм) палубалық пулеметін жаттықтырды, бірақ экипажы телескоп арқылы нысананы ұстай алмады және ашық көздерге ауысты. Сонымен қатар, 40 миллиметрлік пулемет жау кемесіне қарсы жойқын оқтарды атып, оны су сызығы бойымен және пилот кабинасындағы адамдарды өлтіретін болды. «Торнбек» нысананы бір рет өткеннен кейін екінші рет өтуге дайындалды, ал алдыңғы торпедалық бөлім алдыңғы жағынан келетін қатты дыбыстарды хабарлады. Дыбыстың себебі жаудың пулемет оқтарының су асты кемесінің корпусына тигені екені анықталды. Шабуылды жаңартқан «Торнбек» 8 миллиметрлік пулеметпен жау кемесін қиратты, біреуін бұзып, оны сағатына 8 шақырымдық жылдамдықпен жағажайға қарай шарлады. Шабуылдан кейін «Торнбек» майлы дақтан өтіп, ауыр зақымдалған күзетшілік кемесінен шыққан мачтаны байқады. Кейіннен 31 шілдеде «Торнбек» Кесеннумада «Си Похермен» кездесіп, Хоккайдоға қарсы жоспарланған жағалауға шабуыл миссиясына бару үшін «Энглер» су асты кемесін күтіп алды. Үш су асты кеменің бетінде жүзіп бара жатқан көрінісі «Торнбек» командирін: «Бұл аспан ашық, күн нұрлы күні үш кеме тегіс теңізде түзу бағанмен тұрғанда керемет көрініс болды, сағатына 18 шақырымдық жылдамдықпен жылдамдады» деп жазуға итерді. 1 тамыздың 14:02-сінде «Абэнің жойғыштарының» бұл бөлігі – «Торнбек», «Энглер» және «Си Похер» – Уракава, Хоккайдоның жағалауына жетті. Олар қаруларымен дайын күйде жағажайға параллель бұрылды. Он екі минуттан кейін, жылдамдығын сағатына 19 шақырымға дейін төмендетіп, «Торнбек» және оның серіктері 40 миллиметрлік пулялармен жағалауға шабуыл жасады. «Торнбек» 5 дюймдік пулеметінен атылған алғашқы оқтар қате болды, бірақ экипаж жақын арада нысананы анықтады. Аяқпен басқарылатын ату планкасы сынғаннан кейін қолмен атып, «Торнбек» пулеметшілері ақыры 100 оқ 5 дюймдік (127 мм) снарядтарды жағалауға жіберді, зауыт пен электр станциясына ауыр зақым келтірді. «Ату 22 минутқа созылды және бүкіл экипаж үшін баға жетпес құнды болды, - деп жазды су асты кемесінің командирі. - Жаттығу өте жақсы болды және көңіл-күйге үлкен серпіліс болды». «Торнбек» Уракаваға шабуыл жасағаннан кейін Мидуэй аралына бағыт алды және 8 тамызда атолға жетті. Жеті күннен кейін Жапония – Одақтастардың кемелері мен ұшақтарының көптеген армияларымен қоршалып, жағалауы мен аспанында еркін және бөгетсіз жүре алды – капитуляциялады.

His assessment was correct—only straggling merchantmen and small patrol craft hugged the barren coasts. On 26 July, at 0320, Thornback submerged off Hei Saki. At 0400, the submarine's sound gear picked up the "pinging" projected by a snooping Japanese escort ship, and she came to periscope depth to have a look. Carefully maneuvering into position, Thornback fired one shot from her stern tubes at 04:29 and soon heard a small explosion which stopped the enemy's screws. Almost immediately the submariners picked up new sounds—two more escorts, "pinging" and coming aggressively closer. After sizing up the new attackers, Thornback felt that they were too small to use a torpedo on—besides, a Japanese floatplane had begun circling the area. A rowboat with a few Japanese sailors amidst a pile of flotsam testified to the fact that the first ship was no longer there. Satisfied that their quarry had been sunk, the submarine cleared the area. One of the other escorts gave up the chase and picked up survivors of her sunken sister. "All antisubmarine vessels have closed the beach," Thornback’s commander later recorded, "and seem to be pinging away at the rocks." Three days later, by periscope, the submarine spotted a 950 ton "sea truck", similar to Sanko Maru, at , close inshore. Unescorted, the Japanese presented a tempting target for a gun attack, but, no sooner had Thornback’s periscope shears and bow broken the surface, than the target slipped into the misty weather. Not to be daunted, Thornback followed, playing a cat and mouse game, and fired five torpedoes. All missed. She later sighted the enemy again, missed with three more torpedoes, and took the "sea truck" under fire. Despite poor visibility, Thornback closed to and scored numerous hits with the 40 millimeter guns. The target, however, was able to move closer inshore and escaped in the fog which closed around her like a shroud. The submarine lurked on the surface off Hokkaidō on 31 July and again tangled with some of the numerous Japanese patrol craft. She sighted a 100 feet (30 m) patrol boat at and closing. Thornback’s five inch (127 mm) deck gun was trained out, but her crew could not keep their sights on the attacker through the telescopes and switched to open sights. Meanwhile, the 40 millimeter gun opened a devastating barrage at the enemy craft as it came steadily on a collision course. These shells continually hit the escort ship along the waterline and in the pilot house, probably killing the occupants on the bridge. Thornback had passed her target once at and came about for a second pass when the forward torpedo room reported sharp noises forward. Further amplification showed that the noise was caused by enemy machine gun bullets striking the submarine's hull. Resuming the attack, Thornback swung back into action, with visibility only and lessening. Her 40 millimeter fire continued to maul the Japanese vessel, shooting away one of her masts and leaving her limping shoreward at only After securing from battle stations, Thornback passed through an oil slick and noted a mast from the heavily hit patrol craft. Later on 31 July, Thornback rendezvoused with Sea Poacher off Kesennuma and proceeded north to pick up submarine Angler en route to a projected shore bombardment mission against Hokkaidō. The sight of the three submarines cruising on the surface moved Thornback’s commander to write: "On this clear and sunny day, the three ships in perfect column on a flat sea made a beautiful picture tearing along at 18 knots." At 14:02 on 1 August, this part of "Abe's Abolishers"—Thornback, Angler, and Sea Poacher—made landfall off their target of Urakawa, Hokkaidō. They swung parallel to the beach with guns manned and ready. Twelve minutes later, slowing to 10 knots (19 km/h), Thornback and her consorts opened fire with and 40 millimeter batteries at a range of The first few rounds from Thornback’s five incher went wild, but the crew soon locked onto the range. Firing by hand after the foot firing plunger broke off, Thornback’s gunners eventually sent 100 rounds of five inch (127 mm) shells shoreward, heavily damaging a factory and a power plant. "The firing took 22 minutes and was of inestimable value to the entire crew," wrote the submarine's commanding officer. "The training was excellent and the boost to morale tremendous." Thornback set sail for Midway Island after the shelling of Urakawa, and arrived at the atoll on 8 August. Seven days later, Japan—hemmed in by veritable armadas of Allied ships and planes which were able to roam almost at will and unchallenged off her coast and in her skies—surrendered.

Соғыстан кейінгі қызмет

Thornback көп ұзамай Америка Құрама Штаттарына оралды, ол 1946 жылғы 6 сәуірде Нью-Лондон қаласында қызметтен босатылды және Атлантика мұхиттық резервтік флотына қойылды. Кейін Портсмут кеме құрылысы кемежайына жеткізіліп, Үлкен Су Асты Двигаттелінің Күшін арттыру бағдарламасы (GUPPY) бойынша қайта жаңартылып, қайта қолданысқа енгізілді. 1953 жылғы 2 қазанда су асты кеме қайтадан қолданысқа енгізілді, лейтенант-командир Томас С. Джонс, кіші, басқарушы болып тағайындалды және 4-ші су асты кеме эскадрильясына (SubRon) бекітілді. Жаңа конфигурациясында су асты кеме 1954 жылғы 6 қарашада су асты кемелері үшін бірінші рет жасады, ол Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласындағы Миссисипи өзенінде Индустриалды каналдан Канал көшесінің басына дейін снорклеумен жүзді. SubRon 4-пен бірге кеме Флорида штатының Ки-Уэст қаласында орналасқан және Кариб теңізіндегі порттарды аралады, ал 1956 жылғы ақпан айында жөндеуге Чарльстон кеме құрылысы кемежайына кірді. Бұл жұмыс аяқталғаннан кейін су асты кеме Алтыншы флотпен бірге Жерорта теңізіне сапарға жіберілді, ал 1957 жылғы наурыз айында Ки-Уэстке оралды. SubRon 4 құрамында Thornback Операциялық дамыту күштерін, Флот сонар мектебін және Кубаның Гуантанамо шығанағындағы Флоттық оқу бөлімін қолдау операцияларына қатысты. 1958 жылғы 2 маусымда Thornback Кариб теңізінен Солтүстік Ирландияның Лондондерри портына, сондай-ақ Корольдік теңіз күштері мен Корольдік әуе күштерінің суастына қарсы мектебімен операциялар үшін сапарлады. Осы кезде Лондондерри портында кеменің сол жақ пропеллері зақымданып, британдық флоттың Фаслейндегі алғашқы американдық суасты кемесі болды. Thornback Алтыншы флотқа оралды және оның екінші Жерорта теңізіне орналасуы 1958 жылғы 2 шілдеден 24 қыркүйекке дейін жалғасты. Кеменің белсенді қызметінің қалған бөлігінде ол Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласында орналасқан, Солтүстік Атлантика, Жерорта теңізі және Кариб теңізіне сапарлар жасады және Флотқа жаңа суасты кеме түрлері қосылғанда қолдау ролінде жұмыс істеді. Thornback Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін бір ұрыс жұлдызына ие болды.

Thornback soon returned to the United States, where she was decommissioned at New London on 6 April 1946 and was placed in the Atlantic Reserve Fleet. Subsequently, brought to the Portsmouth Naval Shipyard, she was converted and reactivated under the Greater Underwater Propulsive Power Program (GUPPY). On 2 October 1953, the submarine was recommissioned, Lieutenant Commander Thomas C. Jones, Jr., in command, and assigned to Submarine Squadron (SubRon) 4. Shaking down in her new configuration, the submarine performed a "first" for submarines on 6 November 1954, when she snorkeled in the Mississippi River at New Orleans, Louisiana, from the Industrial Canal to the foot of Canal Street. With SubRon 4, the ship was based at Key West, Florida, and visited ports in the Caribbean Sea before entering the Charleston Naval Shipyard in February 1956 for overhaul. Upon completion of this work, the submarine was deployed to the Mediterranean Sea for a tour with the Sixth Fleet before returning to Key West in March 1957. While with SubRon 4, Thornback participated in operations supporting the Operational Development Force, the Fleet Sonar School, and the Fleet Training Unit at Guantanamo Bay, Cuba. On 2 June 1958, Thornback departed the Caribbean, bound for Londonderry Port, Northern Ireland, and operations with the joint Royal Navy Royal Air Force antisubmarine school. While thus engaged, the submarine damaged her port propeller at Londonderry Port and became the first American submarine to be docked at Faslane by the Royal Navy. Thornback returned to the Sixth Fleet and her second Mediterranean deployment which lasted from 2 July to 24 September 1958. For the remainder of the ship's active career, she was based out of Charleston, South Carolina, conducting deployments to the North Atlantic, the Mediterranean Sea, and to the Caribbean Sea and operating in a support capacity as newer submarine types joined the Fleet. Thornback received one battle star for her World War II service.

TCG Uluçalireis (S 338)

1971 жылғы 14 сәуірде штаттық сандар қысқартылып, кеме 1971 жылғы 1 шілдеде Түркия Әскери-теңіз күштеріне берілді және Осман әмірі Ұлуж Али Рейс атымен TCG Uluçalireis (S 338) деп қайта аталды. Сол күні АҚШ Әскери-теңіз күштерінен демобилизацияланды, ал 1973 жылғы 1 тамызда Теңіз кеме тізілімінен алынып тасталды. 2000 жылы Түркия Әскери-теңіз күштерінде 28 жыл қызметтен кейін қызметтен босатылды. Рахми М. Коч мұражайына тапсырылған ол Стамбулдағы Алтын мүйіздегі тұрақтарында сақталады. 2024 жылғы қаңтар айынан бастап ол Гёльчук теңіз кеме жасау-жөндеу зауыдына көшіріліп, жөндеу және күтім жұмыстары жүргізілуде. 7 ақпанда ол Коджаэли облысында TCG Piri Reis (Reis класты суасты кемелерінің бірінші кемесі) қасында байқалды.