Кіріспе

Корольдік Нидерланд Әскери-теңіз күштерінің вице-адмиралы Конрад Эмиль Ламберт Хелфрич (1886 жылдың 11 қазаны – 1962 жылдың 20 қыркүйегі) Екінші дүниежүзілік соғыстағы көрнекті голландиялық теңізші. Ол Семаранг қаласында дүниеге келген.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылы қазан айында Хельфрих Голландияның Шығыс Индиясындағы барлық күштердің бас қолбасшысы болып тағайындалды. Тынық мұхитында соғыс басталғанда, ол агрессивті соғыс жүргізуге нұсқау берді. Оның шағын су асты кемелері соғыстың алғашқы апталарында британдық және американдық теңіз күштерінің барлығынан да көп жапондық кемелерді батырып, оған "Күнде бір кеме батыратын Хельфрих" деген лақап атын әкелді. Адмирал Хельфрих аймақтағы одақтас теңіз күштерімен ынтымақтастық орнату үшін тынымсыз жұмыс істеді, себебі голландиялықтардың Голландия Шығыс Индиясын өздері ғана қорғауға үміттенбейтінін жақсы білді.

Ява теңізі

1942 жылдың қаңтарында біріккен командалық (ABDA) құрылғанда, ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінің адмиралы Томас С. Харттың пайдасына Теңіз күштерінің командирі лауазымынан шеттетілді. Хелфриктің Яваны кез келген құнмен қорғау миссиясы, Харттың мүмкіндігінше көп теңіз күштерін сақтап қалу ниетімен қақтығысты. 1942 жылдың 12 ақпанында Хелфрич Харттан кейін Тынық мұхитындағы Америка-Британ-Голландия-Австралия теңіз күштерінің қолбасшысы болып тағайындалды және дереу шабуылға көшті. Алайда, "Соққы тобының" батылдығы жапон теңіз күштерінің үлкен басымдығына қарсы нәтижесіз болды. Жава теңізіндегі апатты шайқастан кейін оның басқаруындағы ABDA кемелерінің көп бөлігі қиратылды және ABDA таратылды. Хелфрич соғыстың қалған бөлігін Цейлонда Голландияның Шығыс Индияға әкімшілігін қайта орнатуға дайындаумен өткізді.

Жапонияның берілуі

1945 жылы ол Голландияның барлық әскери-теңіз күштеріне қолбасшылық етті және лейтенант-адмирал дәрежесіне көтерілді. 1945 жылдың 2 қыркүйегінде ол Нидерланд Корольдігі атынан «Миссури» линкор кемесінде Жапонияның капитуляция құжатына қол қойды. 1945 жылдың 1 қазанында Хелфрих Голландияның Шығыс Индиясына оралды және 1946 жылдың 24 қаңтарына дейін, Шығыстағы қарулы күштер қолбасшысы лауазымы жойылғанға дейін голландиялық күштерге басшылық етті. Осы кезеңде командир Хелфрих Индонезияның тәуелсіздік күресімен айналысты. Ол Сукарномен келісімге келуге қатысты қарсы болды және Бас штаб бастығы Хендрик Йохан Крулс қолдаған ол 1946 жылдың 15 желтоқсанындағы Линггарджати келісіміне қарсылық білдірді, бірақ бұл ешқандай нәтиже бермеді. Ол 1949 жылдың 1 қаңтарында әскери-теңіз күштерінен зейнетке шыққанға дейін қолбасшылық лауазымда қалды. 1950 жылы жарық көрген естеліктерін жазды және 1962 жылдың 20 қыркүйегінде Гаагада қайтыс болды.

Құрметтер мен марапаттар

Бірінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін Хелфрих бірнеше награда алды. Ол семсері бар Оранж-Нассау орденінің командирі, Нидерланд Арыстаны орденінің Ұлы крестінің иесі, Бат орденінің құрметті командирі (Ұлыбритания) және Virtuti Militari күміс кресімен (5-дәреже) марапатталды (Польша). Ол сонымен қатар экспедициялық крестпен де марапатталған.