Кіріспе
Америкалық саясаткер (1931 жылы туған)
Констанс Морелла (/m//ə/'/r//ɛ//l//ə/; туған тегі Албанезе; 12 ақпан 1931 жылы туған) – американдық саясаткер және дипломат. Ол 1987 жылдан 2003 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасының депутаты болды. 2003 жылдан 2007 жылға дейін ол Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымында (ЭЫДҰ) АҚШ-тың тұрақты өкілі қызметін атқарды. Қазіргі таңда Америка университетінде Әйелдер мен саясат институтының тұрақты елшісі болып жұмыс істейді. 2010 жылы президент Барак Обама оны Америка шайқас ескерткіштері комиссиясына (ABMC) тағайындады.
Ерте өмір
Ол Массачусетс штатының Сомервилл қаласында Констанс Албанес болып дүниеге келген. 1948 жылы Сомервилл орта мектебін бітіргеннен кейін Бостон университетіне түсіп, 1950 жылы Associate of Arts, ал 1954 жылы Bachelor of Arts дәрежесін алды. Ол демократтардың жұмысшы отбасында өскенімен, либералды республикашылдар Джон Линдсей, Нельсон Рокфеллер, Чарльз Матиас және тағы басқалар үшін жұмыс істеген Энтони С. Морелламен танысқаннан кейін республикашылға айналды. Олар үйленгеннен кейін Мэриленд штатының Бетезда қаласына көшіп барды. Конни Морелланың әпкесі қатерлі ісікке шалдығып қайтыс болғаннан кейін, Тони мен Конни Морелла оның алты баласын асырап алып, өздерінің үш баласына қосты. Морелла 1957 жылдан 1961 жылға дейін Мэриленд штатының Монтгомери округіндегі мемлекеттік мектептерде орта мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді. Ол 1967 жылы Америка университетінің магистратурасын бітіріп, 1968 жылдан 1970 жылға дейін онда оқытушы болып жұмыс істеді, содан кейін Мэриленд штатының Роквилл қаласындағы Монтгомери колледжінің профессоры болды. Ол 1985 жылға дейін сабақ берді, содан кейін мұғалімдік қызметтен толығымен бас тартып, саяси мансабына көбірек назар аударды.
Саяси мансап
1971 жылы Морелла Монтгомери округі әйелдер комиссиясының негізін қалаушы мүшесі болып тағайындалды, бұл әйелдердің кеңесші адвокаттық органы болды, және 1973 жылы оның президенті болып сайланды. Ол Әйелдер сайлаушылар лигасының белсенді мүшесі болды. 1974 жылы ол 16-шы округтен (Бейтсда) Мэриленд штатының өкілдер палатасына кандидат болды, бірақ жеңіліске ұшырады. Ол 1978 жылы қайта кандидат болып, бұрынғы үш өкілден көп дауыс жинап, орынды жеңіп алды. Ол АҚШ Конгресіне кандидат болудан бұрын тағы бір мерзімге қайта сайланды.
Конгресс мансабы
1986 жылы Морелла Мэриленд штатының 8-ші округіндегі Конгресс мандатына үміткер болды. Округты демократ Майкл Барнс босатып, АҚШ Сенатына үміткерлікке түсті. Морелланың жалпы сайлаудағы қарсыласы штат сенаторы Стюарт Бэйнум болды, ол миллиондаған долларлық бизнестің иесі және наурыз барысында одан көбінесе озып кетті. Бірақ «Балтимор Сан» және «Вашингтон Пост» газеттерінен күтпеген қолдау алғанда жағдай өзгерді. Ол осы мандатты алған алғашқы әйел болды. Демократтардың көпшілікке айналған аймақта республикашыл болғанымен, ол сайлаушылар арасында өте танымал болды, жеті рет қайта сайланды және 2002 жылға дейін қызмет етті. Морелла өз партиясының аборт, қару-жарақ бақылауы, гомосексуалдар құқықтары және қоршаған ортаны қорғау қозғалысы жөніндегі ұстанымдарына қарсы болды, есірткіге тәуелділерге арналған контрацепция мен ине алмасу бағдарламаларын мемлекеттік қаржыландыруға дауыс берді және медициналық марихуананы заңдастыруды жақтады. Ол кәсіби одақтардан қолдау алып, көптеген салық жеңілдіктеріне қарсы болды. Бірақ ол, басқа республикашылдар сияқты, президент Клинтонның 1993 жылғы бюджетіне қарсы дауыс берді. АҚШ тілін елдің ресми тілі деп жариялауға да қарсы болды. 1996 жылы ол Конгресс мақұлдаған және президент Билл Клинтон қол қойған, заңсыз көші-қонға қарсы күреске бағытталған заң жобасына қарсы дауыс берді. 1996 жылы Морелла Куба бостандығы және демократиялық ынтымақтастық туралы заңға қарсы дауыс берген бес республикашылдың бірі болды. 1998 жылы ол Вашингтон ұлттық әуежайын Рональд Рейган Вашингтон ұлттық әуежайы деп атауға қарсы дауыс берген үш республикашылдың бірі болды. Морелла 1991 және 2002 жылдары Иракқа әскери күш қолдануды мақұлдауға қарсы дауыс берген Конгресстегі жалғыз республикашыл болды. Ол Конгресте адам құқықтары, әйелдер денсаулығы және отбасылық зорлық-зомбылық мәселелерімен белсенді айналысты және Ғылым және Үкіметтік реформалар комитеттерінде жұмыс істеді. Морелла 1994 жылы Каирде өткен БҰҰ халық саны мен даму жөніндегі халықаралық конференциясында АҚШ өкілі болды және 1995 жылы Бейжіңде өткен БҰҰ әйелдер жөніндегі төртінші дүниежүзілік конференциясында Конгресс делегациясының тең төрағасы болды. Ол демеушілік еткен заңдардың арасында 1992 жылғы Жігітпен зорлық-зомбылық құрбандарының куәлік беруі туралы заң бар, ол отбасылық зорлық-зомбылық істерінде сарапшы куәгерлерді жалдау үшін мұқтаж әйелдерге қаржы көмегін ұсынды, сондай-ақ судьяларды отбасылық зорлық-зомбылық туралы, әсіресе балаларды асырау істерінде білім беру бағдарламаларын қаржыландырған сот кадрларын даярлау туралы заң бар. 1994 жылғы Конгресс сайлауында оның партиясы Палатаны бақылауға алғаннан кейін Морелла үлкен қысымға ұшырады. Ньют Гингрич жасаған «Америкамен келісімшартқа» қол қойғанымен, Конгресстегі республикалық көпшілікті қолдауында үлкен айырмашылықтар болды. Ол 1997 жылға дейін жаңа Палата басшылығына ашық қарсылық білдірмеді, ол Палата спикеріне Ньют Гингрич емес, «қазіргі» дауыс берді. 1998 жылы ол Клинтонға қатысты Левински ісі кезінде импичменттің төрт баптарына қарсы дауыс берген төрт республикашылдың бірі болды, оларға Нью-Йорктік Амо Хаутон, Питер Т. Кинг және Коннектикут штатының Крис Шейс кірді. Республикашы ретінде, демократиялық штаттың бай демократиялық округін өкілдік еткен Морелла демократиялық партияның күшейіп келе жатқан қарсыластарына тап болды. Ол олардың барлығын жеңіп шықты, тіпті 1992, 1996 және 1998 жылдардағы демократиялық партияның үлкен жеңістеріне қарамастан, республикалықтар бақылауындағы Конгрестің танымалдығының төмендеуі оны біртіндеп әлсіретті. Ол өзін округіне үстел басында орын бергендей көрсетуге тырысты, бірақ уақыт өте келе Морелланың демократ қарсыластары Мореллаға дауыс беру Том Делей және басқа да республикашылдарды округ сайлаушыларына ұнамайтын билікте ұстап тұруға бағытталған деп мәлімдеді.
Сайлаудағы қиындықтар
Мэриленд Сенатының президенті Томас В. "Майк" Миллер 2000 жылы Морелланың округін оның үстінен алып тастау ниетін білдірді, себебі ол 2000 жылы өте тар басып өткен сайлауда қайта сайланды. 2000 жылы Демократтар Мемлекеттік Заң шығарушы орган мен Губернатор кеңсесінің екеуін де бақылады, осылайша 2000 жылғы халық санауы бойынша аудандарды қайта бөлуді өз бақылауларына алды. Сенат президенті Миллердің, Палата спикері Кес Тейлордың және Губернатор Паррис Гленденингтің кеңесшілері Морелла мен оның партияласы, орталық республикашыл Боб Эрлихті жою мақсатында жаңа карталар жасады. Бұл Ван Холлен мен Шрайверді қымбат бастауыш сайлауда бір-біріне қарсы шығуға мәжбүр етті, бірақ Ван Холлен 2002 жылы Морелланы 52 пайыз дауыспен жеңіп алды, ал Морелла 47 пайыз дауыс жинады (сайлау нәтижелеріне сәйкес, Морелла бұрынғы округінде аздап жеңіске жетер еді). Бұл жаңа округтің қаншалықты демократиялық екенін көрсетеді, Морелла жеңілгеннен бері республикашылар 8-ші округке тек номиналды үміткерлерді ұсынады; олардың ешқайсысы да дауыс берудің 40 пайызынан астам жинаған жоқ. 2013 жылы Морелла Холлингсворт пен Перри ісінде Жоғарғы Сотқа бір жынысты некелерді қолдау үшін amicus curiae деп аталатын қосымша құжатты ұсынды. 2020 жылғы АҚШ президенттік сайлауында Морелла республикашыл президент Дональд Трампқа қарағанда демократ, бұрынғы вице-президент Джо Байденді қолдады.
ЭЫДҰ-дағы елшісі
Президент Джордж Буш 2003 жылғы 11 шілдеде оны Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымындағы (ЭЫДҰ) АҚШ-тың тұрақты өкілі етіп тағайындады. Ол 31 шілдеде АҚШ Сенатымен бірауыздан бекітілді және сол жылдың 8 қазанында ант берді, ЭЫДҰ-ға елші болып қызмет еткен алғашқы Конгресс мүшесі атанды. Ол Морелланы «Feminina Excelente» деп жариялаған Итальяндық американдық әйелдердің ұлттық ұйымының құрметті кеңес мүшесі болып табылады. Ол ресми түрде 2003 жылғы 1 тамыздан 2007 жылғы 6 тамызға дейін елші қызметін атқарды. 2007 жылғы қарашада оның орнын Ричард Иганның ұлы Кристофер Иган басты.
2020 жылғы президенттік сайлау
2020 жылдың 24 тамызында Морелла Демократиялық ұлттық конвенцияның ашылу күнінде демократтардың үміткері Джо Байденді қолдаған 24 бұрынғы республикалық заң шығарушының бірі болды.
Марапаттар мен құрметтер
Морелла 1988 жылы Американ университетінен, 1989 жылы Норвич университетінен, 1989 жылы Дикинсон колледжінен, 1995 жылы Mt. Вернон колледжінен, 1996 жылы Мэриленд университетінің колледжінен, 1997 жылы Мэриленд университетінен, 1997 жылы Бірыңғай қызметтер университетінен (Денсаулық сақтау ғылымдары), 1999 жылы Элизабеттаун колледжінен, 2000 жылы Вашингтон колледжінен және 2004 жылы Ұлттық еңбек колледжінен құрметті доктор дәрежесін алды. Оның көптеген марапаттары мен танылуына Мэриленд әйелдерінің Даңқ залына енуі, Рон Браун стандарттары бойынша лидерлік сыйлығы, Америка медициналық қауымдастығының, Америка адвокаттар қауымдастығының қоғамдық қызмет сыйлықтары және Азаматтық құқықтар жөніндегі лидерлік конференциясының Хьюберт Х. Хамфри азаматтық құқықтар сыйлығы (теңдік пен әділдік жолындағы жанқиярлық және адал қызметі үшін) кіреді. Италия Республикасы оған «Еңбегі үшін» орденімен марапаттады. 2008 жылы ол Ұлттық денсаулық сақтау зерттеу орталығынан «Ана» сыйлығын алды. 2013 жылы Германия Федеративтік Республикасының Ардагерлік орденінің Басты қолбасшысының айқасын алды, себебі ол Конгресс пен басқа елдің заңнамалық өкілдері қатысатын ең көне және белсенді парламенттік алмасу – Германия жөніндегі Конгресс зерттеу тобын дамытуға көп күш пен жігер жұмсады. 2016 жылы Жапон үкіметі оған Императорлық ордендер берді. АҚШ Конгресінде АҚШ-Жапония одағын нығайтуға қосқан үлесі үшін ол «Көктемгі күн, Алтын және Күміс Жұлдыз» орденімен марапатталды. 2018 жылдың 14 сәуірінде Монтгомери округінің қоғамдық кітапханалар жүйесінің Бетезда филиалы Кони Морелла кітапханасы деп атау өзгертті.
Сайлау тарихы
: + Нәтижелер 1986–2002 жылдар Демократ Дауыстары % Республикалық Дауыстары % Басқа Партия Дауыстары %1986Стюарт Бейнум, кіші 82,825 47% Констанция А. Морелла 92,917 53%1988Питер Франшот 102,478 37% Констанция А. Морелла 172,619 63%1990Джеймс Уокер, кіші 39,343 17% Констанция А. Морелла 180,059 79% Сидни Алтман Тәуелсіз 7,485 3%1992Эдвард Дж. Хеффернан 77,042 27% Констанция А. Морелла 203,377 73%1994Стивен Ван Грак 60,660 30% Констанция А. Морелла 143,449 70%1996Дональд Мюерс 96,229 39% Констанция А. Морелла 152,538 61%1998Ральф Г. Неас 87,497 40% Констанция А. Морелла 133,145 60%2000Терри Лиерман 136,840 46% Констанция А. Морелла 156,241 52% Брайан Д. Соундерс Конституциялық партия 7,017 2%2002Крис Ван Холлен 112,788 52% Констанция А. Морелла 103,587 48% Стивен Бассет Партясыз 1,599 1%
*Жазылған және ұсақ үміткерлер туралы ескертулер: 1996 жылы жазылғандар 379 дауыс алды. 2000 жылы Ли Янг 77 дауыс алды; жазылғандар 275 дауыс алды; және Скотт Уокер 19 дауыс алды.