Луи Бреннан: Ирландия-Австралиялық инженер және өнертабысшы

Кіріспе

Механикалық инженер және өнертапқыш (1852–1932)

Луис Бреннан (28 қаңтар 1852 – 17 қаңтар 1932) – ирланд-австралиялық механикалық инженер және өнертапқыш.

Өмірбаян

Бреннан Каслбарда (Ирландия) дүниеге келді. 1861 жылы ол ата-анасымен бірге Австралияның Мельбурн қаласына көшіп келді. Ол мансабын сағатшы ретінде бастады, ал бірнеше жылдан кейін сол кездегі белгілі инженер Александр Кеннеди Смиттен тәлім алды. Капитан Дж. Дж. Кларктың басшылығымен ол Виктория инженерлерінің сержанты болды. 1874 жылы Бреннан басқарылатын торпеда идеясын ойлап тапты. Ол рельстегі жіпті бұрыштап тартып, тиісті күш түсіргенде, рельс жіпке қарама-қарсы бағытта қозғалатынын байқағаннан кейін бұл ойға келді. Бреннан өнертабысын жетілдіруге бірнеше жыл жұмсады және шығындарына Виктория үкіметінен 700 фунт стерлинг көмек алды. 1877 жылы ол Бреннан торпедасына патент алды. Бұл идея Ирландияның Корк қаласының жанындағы Кросшевендегі Камден бекінісінде сынақтан өтті. 1880 жылы Бреннан Англияға барып, өнертабысын Соғыс министрлігіне ұсынды. Сэр Эндрю Кларк билікті торпеданың бандалар мен арналарды қорғаудағы мүмкіндіктері туралы хабардар етті, содан кейін патент 100 000 фунт стерлингтен астам сомаға сатып алынды деп есептелді. 1887 жылы Бреннан торпеда зауытының бастығы болып тағайындалды және 1896–1907 жылдары инженер-консультант қызметін атқарды. Ол гиростат арқылы тік ұсталатын монорельсті локомотивтерді жасаумен көп айналысты. 1903 жылы ол әскери мақсаттағы гироскопиялық теңдестірілген монорельсті жүйеге патент алды және 1909 жылдың 10 қарашасында Англияның Гиллингхем қаласында толық өлшемді жүйені сәтті көрсетті. 1910 жылы Лондонның Уайт-Сити қаласында өткен Жапония-Британия көрмесінде ол бір шақырымдық монорельсті жол салып, өзінің 22 тонналық гиростабильді прототипімен бір уақытта 40-қа жуық адамды тасыды. Сол кездегі Ішкі істер министрі Уинстон Черчилль жолаушылардың бірі болды, содан кейін ол көлікті өзі бір айналымға айдады. Ол одан қатты әсерленгендіктен, келесі аптада премьер-министрді, басқа да министрлер кабинетінің мүшелерін және отбасын көрсетуге шақырды. Көрмедегі экспонат көрменің бас жүлдесіне ие болды. Көліктің бір рельсте теңгерімділікпен жүру қабілеті, әсіресе тұрғанда таң қалдырды, бірақ ол коммерциялық сәттілікке жете алмады. Бұл ішінара гироскоптардың бұзылуынан қорқуға байланысты болды, ал локомотив сүйреп әкелетін вагон немесе вагондар да қуатты гироскопиялық тұрақтандыруды қажет ететін. 1916 жылдан 1919 жылға дейін Бреннан оқ-дәрілерді жасау бөлімінде қызмет етті. 1916 жылы ол "Әуедегі навигацияға қатысты жақсартулар" деген тақырыпта патенттік өтінім берді, онда ол тікұшақ жобаларын сипаттады, ал 1916 жылдың маусым айында ол британдық оқ-дәрі министрлігінен тәжірибелік тікұшақ жобасына қолдау алды. 1919 жылдан 1926 жылға дейін ол Әуе министрлігімен әуе кемесін зерттеу жұмыстарымен айналысты. Бірінші тігілген ұшулар (ангар ішінде) 1921 жылдың желтоқсанында өтті, сол кезде қозғалтқыш Бентли BR1-ден Бентли BR2-ге дейін жаңартылды. Ашық жердегі ұшу сынақтары 1924 жылдың мамыр айында басталды, бірақ 1925 жылдың қазан айында демонстрациялық ұшу кезінде қос пернелі роторлардың бірі жерге тиіп, бірнеше компоненттерге зақым келтірді. Үкімет оған көп ақша жұмсады, ал Әуе министрлігі сәтті машинаны әзірлеу үшін әлі де 50 000 фунт стерлинг сыйлық ұсынды, бірақ 1926 жылы Әуе министрлігі Бреннанның тікұшақ жобасын қаржыландырудан бас тартты, бұл Бреннанды қатты ренжітті. 1892 жылдың 10 қыркүйегінде Анна Куиннге үйленді (1931 жылы қайтыс болды). Оның артында ұл мен қызы қалды. Бреннан 1892 жылы Бат орденінің серігі болды және 1922 жылы Ирландия Ұлттық академиясының негіз қалаушы мүшесі болды. 1932 жылдың қаңтарында Швейцарияның Монтрё қаласында оны машина соқты. 1932 жылдың 17 қаңтарында қайтыс болды. 2014 жылдың 11 наурызында Ирландияның таоисі Энда Кенни өнертапқыш өмірі мен мансабын құрметтеу рәсімінде Бреннанның жаңа қабір тасын ашты. Гиллингхем кітапханасы оның құжаттарын сақтап тұр.

Brennan was born in Castlebar, Ireland, and moved to Melbourne, Australia, in 1861 with his parents. He started his career as a watchmaker and a few years later was articled to Alexander Kennedy Smith, a renowned civil and mechanical engineer of the period. He served as a sergeant in the Victorian Engineers under the command of Captain J. J. Clark. Brennan invented the idea of a steerable torpedo in 1874, from observing that if a thread is pulled on a reel at an angle with suitable leverage, the reel will move away from the thread side. Brennan spent some years working out his invention, and received a grant of £700 from the Victorian government towards his expenses. He patented the Brennan Torpedo in 1877. The idea was trialled at Camden Fort near Crosshaven, Cork, Ireland. Brennan went to England in 1880 and brought his invention before the War Office. Sir Andrew Clarke alerted the authorities to the possibilities of the torpedo if used in the defence of harbours and channels, and the patent was eventually bought for a sum believed to be more than £100,000 (£ in ). In 1887 Brennan was appointed superintendent of the Brennan torpedo factory, and was consulting engineer 1896–1907. He did much work on a monorail locomotive which was kept upright by a gyrostat. In 1903 he patented a gyroscopically balanced monorail system that he designed for military use; he successfully demonstrated the full sized system on 10 November 1909, at Gillingham, England. At the Japan–British Exhibition of 1910 at White City, London, he built a mile long monorail track and gave rides for around 40 people at a time on his gyro stabilised 22 ton prototype. Winston Churchill (then Home Secretary) was one of the passengers and then drove the vehicle himself for one circuit. He was so impressed that he brought along the Prime Minister and other cabinet members and family to see it the following week. The exhibit was awarded the Grand Prize for the exhibition. Although the ability of the vehicle to balance itself on a single rail was amazing, especially when stationary, it was not to prove a commercial success, partly due to fears that the gyroscopes might fail, and partly because any wagons or coaches towed by the locomotive would also need powered gyroscopic stabilisation. From 1916 to 1919 Brennan served in the munitions inventions department. In 1916 he submitted a patent application entitled "Improvements Relating to Aerial Navigation" in which he outlined designs for a helicopter, and in June 1916 he received support for his experimental helicopter project from the British Ministry of Munitions. From 1919 to 1926 he was engaged by the Air Ministry in aircraft research work at the Royal Aircraft Establishment, Farnborough, and gave much time to developing his helicopter. The first tethered flights (inside a hangar) took place in December 1921, at which time the engine was up rated from the Bentley BR1 to the Bentley BR2. Flight trials in the open started in May 1924, however in October 1925 a demonstration flight ended with one of the twin blade rotors touching the ground causing damage to several components. The government had spent a large sum of money on it, and the Air Ministry was still offering an award of £50,000 for the developments of a successful machine, but in 1926 the air ministry gave up funding the Brennan helicopter project, much to Brennan's disappointment. He married Anna Quinn (died 1931) on 10 September 1892. He was survived by a son and a daughter. Brennan was created a Companion of the Order of the Bath in 1892, and was foundation member of the National Academy of Ireland in 1922. In January 1932 he was knocked down by a car at Montreux, Switzerland, and died on 17 January 1932. On 11 March 2014, Irish Taoiseach Enda Kenny unveiled a new gravestone for Brennan at St. Mary's in a ceremony honouring the inventor's life and career. Gillingham Library retains the archive of his papers.