Ольга Нейвирт: Австриялық заманауи композитор және суретші

Кіріспе

Австрия композиторы

Ольга Нойвирт (4 тамыз 1968 жылы Грац қаласында туған) – австриялық заманауи классикалық композитор, суретші және жазушы. Ол негізінен опералары мен музыкалық театрлық туындылары арқылы танылды, олар көбінесе жекелік, зорлық-зомбылық және төзімсіздік сияқты өзекті және саяси мәселелерді қамтиды.

Өмір және еңбек

Ольга Нойвирт Грац қаласында Гризельдис Нойвирт пен пианист Харальд Нойвирттің қызы ретінде дүниеге келді. Ол Гёста Нойвирттің сіңлісі және мүсінші Флора Нойвирттің қарындасы. Жеті жасында Нойвирт труба сабақтарын бастады, бірақ жарақат салдарынан трубаны оқу жоспарынан бас тартуға мәжбүр болды. Жоғары сыныпта оқып жүргенде, Нойвирт Ханс Вернер Хенце мен Герд Кюрдың композиция шеберханаларына қатысты. Сол кезде 17 жастағы композитор өзінің алғашқы тапсырыс бойынша жазылған шығармасын “Die gelbe Kuh tanzt Ragtime” деп атады. Бұл шығарма 1985 жылы “steirischer herbst” фестивалінің ашылуына арналған болатын. Нойвирт 1986 жылдан бастап Сан-Франциско музыка консерваториясында Элинор Армерден композицияны оқыды. Ол сонымен қатар Сан-Францискодағы өнер колледжінде сурет салу және киноны зерттеді. Оқуын Венадағы Музыка және сахналық өнер университетінде жалғастырды. Стефан Дреес былай деді: “Катастрофалық жағдай, белгісіз аймаққа құлау және оның салдары – оның шығармаларындағы негізгі көңіл-күй, ол қызыл жіптей оның туындылары арқылы өтеді”. Әдетте, қазіргі заманғы классикалық музыка санатқа жатқызылатын оның 1980 жылдардың соңынан бергі шығармалары музыка индустриясының қадағалауымен жүргізілетін жанрлық шектеулерден асып түсуге тырысады. Ол өнер, сәулет, әдебиет және музыка, интеллектуалдық тарих, психология, табиғат ғылымдары және күнделікті өмірден алған сан алуан шабыт көздерінен [ ] нәр алады. Бұл композицияның бастапқы нүктесі акустикалық зерттеу (Нойвирт: “акустикалық мұраны сақтау”). Кейіннен ол халықаралық сыншылар жүргізген сауалнамада жылдың ең үздік премьерасы деп танылды. Көркемдік спектрдің кеңдігіне және өрнектеу мүмкіндіктеріне қызығушылық танытқан Нойвирт 1990 жылдары театрлық драма, опера, радио драма, перформанс және бейне өнер салаларындағы шекараларды бұзды. Бұл оның шығармаларының атауларында көрініс тапты, мысалы, “The Outcast” – музыкалық-театрлық қойылым. Нойвирт концерттік өнердің қалыптасқан формаларын бұзуға және “еркін формаға” қол жеткізуге жиі ұмтылды. Ол сонымен қатар мәтіндер мен киносценарийлер жазып, қысқаметражды фильмдер, спектакльдер мен фотосериялар жасау арқылы қызмет аясын кеңейтіп келеді. Ольга Нойвирт көптеген фильмдерге музыка жазды, соның ішінде үнсіз фильмдерге арналған музыка – “Symphonie diagonale” (1924), “Maudite soit la Guerre” (1914) және “City Without Jews” (1924), сондай-ақ Курт Майер мен Йозеф Даберниг фильмдеріне саундтректер жазды. Композитор сонымен қатар режиссер Майкл Главгердің “Das Vaterspiel” (2009) фильміне, ол Берлинель кинофестивалінде көрсетілді, және Вероника Франц пен Северин Фиала режиссерлерінің “Ich seh, Ich seh” (2014) фильміне, ол Венеция халықаралық кинофестивалінде көрсетілді, музыка жазды. Ол француз инсталляция, видео және концептуалдық суретші Доминик Гонзалес Фёрстермен бірлесіп “ce qui arrive” мультимедиалық инсталляциясын жасады. Нойвирт кәсіби композиторлардың, әсіресе қазіргі заманғы өнер аясында шеттетілген әйел композиторлардың күнделікті өмірі туралы көп ойлар ойлады. Ол бұл мәселе бойынша ойларын бірнеше мәтінде айқын жеткізді. Ол саяси мәселелерде жиі пікір білдіреді, әлеуметтік және саяси өзгерістерге қарсы күштерге сақтық танытуға шақырады (мысалы, 2000 жылғы 19 қыркүйекте Вена мемлекеттік операсының алдында өткен жаппай наразылық акциясында сөйлеген “Мен жоқ болып кетпеймін” атты сөзінде).

Neuwirth was born in Graz, the daughter of Griseldis Neuwirth and pianist Harald Neuwirth. She is the niece of Gösta Neuwirth and the sister of sculptor Flora Neuwirth. As a child at the age of seven, Neuwirth began lessons on the trumpet but was forced to abandon her original plans to study trumpet after an accident that left her with a jaw injury. As a high school student, Neuwirth took part in composition workshops with Hans Werner Henze and Gerd Kühr. The then 17 year old composer named her first commissioned composition Die gelbe Kuh tanzt Ragtime. The work was composed for the opening of the steirischer herbst festival in 1985. Neuwirth first studied composition with Elinor Armer at the San Francisco Conservatory of Music, beginning in 1986. She also studied painting and film at San Francisco’s Art College. She continued her studies at the University of Music and Performing Arts Vienna Stefan Drees remarks: “The catastrophic, the plunge into unfamiliar regions with all the attendant consequences, is therefore a fundamental mood of her compositions, winding like a red thread through her works.” Usually assigned to the category of so called contemporary classical music, her works since the late 1980s have sought to transcend the genre restrictions imposed by the music business. From a multitude of “sources of inspiration from art, architecture, literature and music, intellectual history, psychology, natural science, and everyday reality [ ]." The starting point of this composition is an acoustical survey (Neuwirth: “preservation of acoustic heritage” It was later selected as the world premiere of the year in an international critics' poll conducted by the trade journal Opernwelt. Interested in a broad spectrum of stimuli and possibilities of expression, Neuwirth was already crossing genre boundaries between theatrical drama, opera, radio drama, performance art and video in the 1990s. This was reflected in the titles of her works, for example in The Outcast – a musicstallation theater. Neuwirth often set herself the goal of breaking up established forms of concert presentation in order to arrive at a “fluid form”. In addition, she has continually expanded the field of her activities by writing texts and film scripts, and producing short films, performances and photo series. Olga Neuwirth has also composed a number of film scores, including music for the silent films Symphonie diagonale (1924), Maudite soit la Guerre (1914) and City Without Jews (1924), as well as soundtracks to films by Kurt Mayer and Josef Dabernig. The composer also wrote music for the feature films Das Vaterspiel by director Michael Glawogger, which was screened at the Berlinale film festival in 2009, and Ich seh, Ich seh by directors Veronika Franz and Severin Fiala, which premiered in 2014 at the Venice International Film Festival. She additionally collaborated with French installation, video and conceptual artist Dominique Gonzales Foerster on the multimedia installation ce qui arrive. Neuwirth has long reflected on the everyday life of professional composers, and especially of female composers, groups that are rather marginalized within contemporary art circles. She has clearly conveyed her thoughts on this issue in a number of texts. She frequently expresses herself on political issues, calling for vigilance in the face of social and political changes (for example, with a speech in front of the Vienna State Opera at a mass protest held on 19 September 2000, entitled “I will not be yodeled out of existence”).

Ынтымақтастықтар

Ол Карнеги залы, Люцерн фестивалі, Зальцбург фестивалі, Гамбургтің Эльбфилармониясы, Вена мемлекеттік операсы және тағы да көптеген халықаралық мекемелерден тапсырыс алды. 1999 жылы Зальцбург фестивалінде, 2000 жылы Антверпендегі Koninklijk Filharmonisch Orkest van Vlaanderen, 2002 және 2016 жылдары Люцерн фестивалінде, 2011 жылы Осень фестивалінде, ал 2019 жылы Гамбургтегі Эльбфилармония мен Винер Концертхаусында композитор резидентурасында болды. Оның шығармаларын Пьер Булез, Питер Эотвос, Даниэль Хардинг, Маттиас Пинчер, Валерий Гергиев, Сусанна Мелкки, Франсуа Ксавье Рот және Алан Гилберт сияқты дирижерлер орындады. Вена филармониясы, Берлин филармониясы, Нью-Йорк филармониялық оркестрі, Шотландия симфониялық оркестрі, Берлиннің неміс симфониялық оркестрі, BBC симфониялық оркестрі, Лондон симфониялық оркестрі, Radio France филармониялық оркестрі, NDR симфониялық оркестрі, Бавария радиосының симфониялық оркестрі, ORF радиосының симфониялық оркестрі, Ensemble Intercontemporain, Ensemble Modern, ICE Ensemble, Talea Ensemble, Klangforum Wien, London Sinfonietta, Ensemble Musikfabrik, Phace Ensemble және Arditti Quartet секілді жетекші оркестрлер мен ансамбльдер өз бағдарламаларына Нейвирттің шығармаларын қосты. Хакан Харденбергер, Антуан Таместит, Томас Лархер, Йохен Ковальски, Робін Шульковский, Марино Форменти, Клэр Чейз және Эндрю Уоттс сияқты көптеген солистер Нейвирттің шығармаларын орындауға қатысты. Нейвирт сонымен қатар архитектор Питер Цумтор (Брегенц 2017), Асимптот Архитектураның Нью-Йорк архитекторлары (ZKM 2017) және компьютерлік музыка және аудио/акустика зерттеушісі Маркус Нойстерниг сияқты басқа да көркем сала өкілдерімен жиі ынтымақтастық етеді. Композитор видео-суретші Тал Роснермен бірлесіп «Disenchanted Island» интерактивті инсталляциясын жасады.