Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Камера немесе телескоп үшін орнату жүйесі. Экваторлық орнату – Жердің айналу осіне параллель бір айналу осі, яғни полярлық осі арқылы аспаптардың Жердің айналуын өтеуге мүмкіндік беретін орнату. Бұл типті орнату астрономиялық телескоптар мен камералар үшін қолданылады. Экваторлық орнатудың артықшылығы – оған бекітілген аспапты бір осьті тұрақты жылдамдықпен қоздыру арқылы тәуліктік қозғалысы бар кез келген аспан денесіне бағытталған күйде ұстау мүмкіндігі. Мұндай механизм сидериялық жетек немесе сағаттық жетек деп аталады. Экваторлық орнатулар өз айналу осін Жер осімен сәйкестендіру арқылы мұны іске асырады, бұл процесс полярлық сәйкестендіру деп аталады.
Mounting system for camera or telescope
An equatorial mount is a mount for instruments that compensates for Earth's rotation by having one rotational axis, called polar axis, parallel to the Earth's axis of rotation. This type of mount is used for astronomical telescopes and cameras. The advantage of an equatorial mount lies in its ability to allow the instrument attached to it to stay fixed on any celestial object with diurnal motion by driving one axis at a constant speed. Such an arrangement is called a sidereal drive or clock drive. Equatorial mounts achieve this by aligning their rotational axis with the Earth, a process known as polar alignment.
Астрономиялық телескоптардың тұтқалары
Астрономиялық телескоптардың орнатуларында экваторлық ось (оң жақ көтерілу) екінші перпендикуляр қозғалыс осьпен (декланация деп аталады) жұптастырылады. Орнатудың экваторлық осі көбінесе моторланған «сағаттық жетекпен» жабдықталады, ол осы осьті 23 сағат 56 минуттың ішінде бір толық айналымға айналдырады, бұл аспанның тәуліктік қозғалысымен нақты синхронды болады. Олар сондай-ақ нысандарды олардың аспандық координаттары бойынша табуға мүмкіндік беретін орнату шеңберлерімен жабдықталуы мүмкін. Экваторлық орнатулар механикалық тұрғыдан қарапайым альт-азимут орнатуларынан өзгеше, олар аспандағы нысанды бақылау үшін екі осьтің айналасында өзгеретін жылдамдықпен қозғалуды талап етеді. Сонымен қатар, астрофотография үшін, егер айналатын эректор призмасы немесе басқа да далалық деротатор орнатылмаса, альт-азимут орнатуларында болатындай, сурет фокустық жазықтықта бұрылмайды, нысананың қозғалысын қадағалау үшін бағытталған кезде. Экваторлық телескоп орнатуларының көптеген түрлері бар. Соңғы жиырма жылда моторланған іздеуді компьютерлік нысанды табу мүмкіндігімен толықтыру үдей түсті. Олардың негізгі екі түрі бар. Цифрлық орнату шеңберлері энкодерлерге қосылған нысандар туралы мәліметтер базасы бар шағын компьютерді қамтиды. Компьютер телескоптың аспандағы орнын бақылайды. Оператор телескопты қолмен жылжытуы керек. «Жүйеге өту» (көбінесе) серво немесе басқыш моторлармен басқарылатын құрт және сақина тісті доңғалақтар жүйесін пайдаланады, ал оператор телескоптың орнын өзгерту үшін құралды тікелей ұстауының қажеті жоқ. Бұл жүйелердегі компьютерлер әдетте басқару «пульт» түрінде қолмен ұсталады немесе электрондық камерадан суреттерді түсіруге де қолданылатын жақын орналасқан ноутбук арқылы беріледі. Қазіргі телескоп жүйелерінің электроникасы көбінесе автобағыттау үшін портты қамтиды. Арнайы құрал жұлдызды қадағалайды және аспанды суретке түсіргенде телескоптың орнын түзетулер жасайды. Мұны істеу үшін автобағыттағыш телескоптың басқару жүйесі арқылы командалар бере алады. Бұл командалар телескопты қозғалтатын құрт дискісінен туындаған кезеңдік қателер сияқты бақылаудағы өте шағын қателерді жоюға мүмкіндік береді. Жаңа обсерваториялардың жобаларында экваторлық орнатулар ұзақ жылдар бойы кең ауқымды кәсіби қолданбаларда жиі қолданылмайды. Ірі жаңа құралдар альт-азимут (жоғарыдан төменге, солдан оңға) конфигурациясында орнатылғанда ең тұрақты болады. Компьютерлік бақылау және далалық деротацияны кәсіби деңгейде іске асыру қиын емес. Алайда, әуесқойлар деңгейінде экваторлық орнатулар әлі де танымал, әсіресе астрофотография үшін.
In astronomical telescope mounts, the equatorial axis (the right ascension) is paired with a second perpendicular axis of motion (known as the declination). The equatorial axis of the mount is often equipped with a motorized "clock drive", that rotates that axis one revolution every 23 hours and 56 minutes in exact sync with the apparent diurnal motion of the sky. They may also be equipped with setting circles to allow for the location of objects by their celestial coordinates. Equatorial mounts differ from mechanically simpler altazimuth mounts, which require variable speed motion around both axes to track a fixed object in the sky. Also, for astrophotography, the image does not rotate in the focal plane, as occurs with altazimuth mounts when they are guided to track the target's motion, unless a rotating erector prism or other field derotator is installed. Equatorial telescope mounts come in many designs. In the last twenty years motorized tracking has increasingly been supplemented with computerized object location. There are two main types. Digital setting circles take a small computer with an object database that is attached to encoders. The computer monitors the telescope's position in the sky. The operator must push the telescope. Go to systems use (in most cases) a worm and ring gear system driven by servo or stepper motors, and the operator need not touch the instrument at all to change its position in the sky. The computers in these systems are typically either hand held in a control "paddle" or supplied through an adjacent laptop computer which is also used to capture images from an electronic camera. The electronics of modern telescope systems often include a port for autoguiding. A special instrument tracks a star and makes adjustment in the telescope's position while photographing the sky. To do so the autoguider must be able to issue commands through the telescope's control system. These commands can compensate for very slight errors in the tracking performance, such as periodic error caused by the worm drive that makes the telescope move. In new observatory designs, equatorial mounts have been out of favor for decades in large scale professional applications. Massive new instruments are most stable when mounted in an alt azimuth (up down, side to side) configuration. Computerized tracking and field derotation are not difficult to implement at the professional level. At the amateur level, however, equatorial mounts remain popular, particularly for astrophotography.
Неміс экваторлық тұғыры
Неміс экваториалды тағында (кейде қысқаша "GEM" деп аталады) негізгі құрылым Т пішінінде болады, мұнда төменгі тартқыш – оң көтерілу осі (суреттегі төменгі диагональді осі), ал жоғарғы тартқыш – бұрылу осі (суреттегі жоғарғы диагональді осі). Бұл тағыны 1824 жылы аяқталған Ұлы Дорпат рефракторы үшін Жозеф фон Фраунгофер жасаған. Телескоп бұрылу осінің бір жағына (суреттің жоғарғы сол жағында) орналастырылады, ал екінші жағына (төменгі оң жағында) тиісті қарсы салмақ бекітіледі. Оң көтерілу осі Т-түйінінің астында тіреуге ие, яғни ол бұрылу осінен жоғары тірелмейді.
In the German equatorial mount, (sometimes called a "GEM" for short) the primary structure is a T shape, where the lower bar is the right ascension axis (lower diagonal axis in image), and the upper bar is the declination axis (upper diagonal axis in image). The mount was developed by Joseph von Fraunhofer for the Great Dorpat Refractor that was finished in 1824. The telescope is placed on one end of the declination axis (top left in image), and a suitable counterweight on other end of it (bottom right). The right ascension axis has bearings below the T joint, that is, it is not supported above the declination axis.
Ашық бұрандалы тұтқа
Ашық бұрандалы бекіткіштің негізі оң көтерілу осіне бұранда арқылы бекітілген. Телескоп бұранданың екінші ұшындағы екі ілмек нүктесіне бекітіледі, бұл оған бұрылуға мүмкіндік береді. Көптеген қазіргі заманғы, көптеп өндірілген каталиоптрикалық шағылыстыратын телескоптар (200 мм немесе одан үлкен диаметрлі) осы типті болып келеді. Бұл бекіткіш Altazimuth бекіткішіне ұқсас, бірақ азимут осі еңкейтіліп, жердің айналу осімен сәйкес келу үшін, әдетте "клин" деп аталатын құрылғымен жабдықталған. Көптеген орташа өлшемді кәсіби телескоптарда да экваторлық бұрандалы бекіткіштер қолданылады, олардың диаметрі әдетте 0,5 – 2,0 метр аралығында болады.
The Open Fork mount has a Fork attached to a right ascension axis at its base. The telescope is attached to two pivot points at the other end of the fork so it can swing in declination. Most modern mass produced catadioptric reflecting telescopes (200 mm or larger diameter) tend to be of this type. The mount resembles an Altazimuth mount, but with the azimuth axis tilted and lined up to match earth rotation axis with a piece of hardware usually called a "wedge". Many mid size professional telescopes also have equatorial forks, these are usually in range of 0.5 2.0 meter diameter.
Ағылшын немесе електілік
Ағылшын тауы немесе Йөк тауы – жоғарғы және төменгі ұштарында оң көтерілу осьтері бар рама немесе "йөк", ал телескоп осы йектің орта тұсына бекітіліп, оны еңіс осі бойынша қозғалуға мүмкіндік береді. Телескоп көбінесе толығымен шанышқының ішіне орналастырылады, бірақ Вильсон тауының 2,5 метрлік рефлекторы сияқты ерекше жағдайлар да бар. Неміс тауындағыдай қарсы салмақтар болмайды. Түпнұсқа ағылшын шанышқы дизайнының кемшілігі – телескопты солтүстік немесе оңтүстік аспан полюсіне тым жақын бағыттау мүмкін емес.
The English mount or Yoke mount has a frame or "yoke" with right ascension axis bearings at the top and the bottom ends, and a telescope attached inside the midpoint of the yoke allowing it to swing on the declination axis. The telescope is usually fitted entirely inside the fork, although there are exceptions such as the Mount Wilson 2.5 m reflector, and there are no counterweights as with the German mount. The original English fork design is disadvantaged in that it does not allow the telescope to point too near the north or south celestial pole.
Жылқының тұғыры
Атқұбырлы орнату ағылшын немесе жүктік орнатулардың конструкциялық кемшілігін жойып, полярлық осьті ашық "атқұбырлы" құрылыммен алмастырады, бұл телескопқа Поляр жұлдызына және оған жақын жұлдыздарға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Хейл телескопы – атқұбырлы орнатудың қолданылуының ең танымал мысалы.
The horseshoe mount overcomes the design disadvantage of English or Yoke mounts by replacing the polar bearing with an open "horseshoe" structure to allow the telescope to access Polaris and stars near it. The Hale telescope is the most prominent example of a horseshoe mount in use.
Көлденең оське орнату
Көлденең ось. Ол "виртуалды полярлық ось" деп аталатын осьтің айналасында бұрылатын бетке ие болу арқылы осыған қол жеткізеді. Бұл платформада орналасқан кез келген нысанды, кішкентай камералардан бастап толыққанды обсерватория ғимараттарына дейін экваторлық режимде бақылауға мүмкіндік береді. Мұндай платформалар көбінесе Добсон телескопы сияқты альтазимуттық орнатулы әуесқой астрономиялық телескоптармен қолданылады, олардың түнгі аспанды бақылау мүмкіндігін арттыруға көмектеседі.
The Cross axis It achieves this by having a surface that pivots about a "virtual polar axis". This gives equatorial tracking to anything sitting on the platform, from small cameras up to entire observatory buildings. These platforms are often used with altazimuth mounted amateur astronomical telescopes, such as the common Dobsonian telescope type, to overcome that type of mount's inability to track the night sky.