Израильдегі «Херут» партиясы: Тарихы мен саяси қызметі

Кіріспе

Herut – Ұлттық қозғалыс (Herut – HaTnu'a HaLeumit), көбінесе Herut (חרות) деп аталатын, Израильдегі ұсақ оңшыл саяси партия. Өзінің тарихи "Херут" партиясының идеологиялық жалғасы екенін көрсете білгенімен, ол жаңа және тәуелсіз партия болды. 1999, 2003 және 2006 жылғы сайлауларға қатысты.

Тарих

Партия 1999 жылғы 23 ақпанда Бени Бегин, Майкл Клейнер және Дэвид Реем он төртінші Кнессет кезінде Ликудтан бөлініп шыққанда құрылды. Бұл бөлініс Ликуд көшбасшысы Биньямин Нетаньяхумен Уай өзенінің меморандумы және Хеброн келісіміне байланысты келіспеушіліктердің нәтижесінде болды, олар палестиналықтарға жер беруге келісім берген болатын. Ол кезде Кнессет депутаты болмаған бұрынғы премьер-министр және Херут партиясының жетекшісі Ицхак Шамир жаңа партияны қолдады. Херут 1999 жылғы сайлауға Ұлттық одақтың құрамында қатысты, оның төрағасы Бегин болды. Бұл оңшыл альянс Моледет және Ткума партияларынан тұрды. Премьер-министрлікке бірдей өткен сайлауда Бегин өзінің кандидатурасын ұсынбақ болған, бірақ сайлауға үш күн қалғанда, өзі мен Нетаньяху арасында оңшыл дауысты бөлуге жол бермеу үшін сайлаудан бас тартты (бірақ бұл көмектеспеді, өйткені Нетаньяху Эхуд Баракқа 12%-дан астам айырмамен жеңіліп қалды). Кнессет сайлауында Ұлттық одақ дауыс берушілердің 3%-ын және төрт мандатты ғана жеңіп алды. Партияның нәтижесіз өнер көрсетуі Бегиннің партия төрағасы лауазымынан кетуіне және Кнессеттің мерзімі басталғанға дейін саясаттан кетуіне әкелді, ал Херуттың бір мандатын Клейнер иеленді. 2000 жылдың 1 ақпанында Клейнер Ұлттық одақтан шығып, Херут партиясын Кнессетте тәуелсіз партия ретінде қайта құрды. 2003 жылғы сайлауда партия жеке бағдарламамен қатысты. Олар "аяу" деген мағынаны білдіретін נץ әріптерін таңдады және "оңшылдардың ең аяулысы" деген ұранды қолданды. Тізімді Клейнер бастады, ал екінші орында заңсыз деп танылған "Ках" партиясының бұрынғы мүшесі Барух Марзель орналасты. Партия жалпы дауыс берудің 1,1%-ын құраса да, сайлау шегінен (1,5%) өте алмады және 36 202 дауыс жинады. Бірақ Марзель көп ұзамай өзінің жеке партиясын – еврей ұлттық фронтын құрды. Херут 2006 жылғы сайлауға да қатысты, тағы да נץ әріптерін пайдаланды. Бұл жолы Клейнерге тәжірибелі саяси белсенділер Ели Йосеф пен Израиль Коэн қосылды. Кампанияның басты хабары "Палестиналықтарды шығарып, өтемақы төлеу" болды. Украинадан көшіп келген және 1993 жылы Израильдің сұлулық патшайымы атанған Яна Чудрикер партия тізімінде төртінші орынды иеленді. Кампания барысында Чудрикердің паранжа киген суреті жарияланды, бұл арабтардың Израильге демографиялық қауіп төндіруіне қарсы ескерту ретінде берілді. Сондай-ақ, "Демографиялық өзгерістер бізді улайды" деген ұран қолданылды (иврит тілінде "у" және "паранжа" сөздерінің дыбысталуы ұқсас). Бұл жарнаманы жариялағаннан кейін Бас прокурор Менахем Мазуз полицияға партияны расизмге ұлтау үшін тергеу жүргізуді тапсырды. Партияның телеарнадағы үгіт-насихат жұмысы да сынға ұшырады, ал Орталық сайлау комиссиясы кейбір бөлімдерін алып тастады. Комиссия төрағасы және Жоғарғы сот судьясы Дорит Бейниш алынған бөлімнің ашық түрде расистік ұранға сілтеме жасағанын және егер эфирге шығарылса, араб халқының сезімдерін қатты ренжітетінін мәлімдеді. Сайлауда партия бар болғаны 2387 дауыс жинады – бұл 0,07%, жаңа сайлау шегінен (2%) әлдеқайда төмен. 2009 жылғы сайлауға дейін Клейнер мен Бегин Ликудқа қайта қосылды. Херут 2009 жылғы сайлауға және одан кейінгі сайлауларға қатыспады және ол таратылған деп есептеледі.

The party was formed on 23 February 1999 when Benny Begin, Michael Kleiner and David Re'em broke away from Likud during the fourteenth Knesset. The breakaway was the result of disagreements with Likud leader Benjamin Netanyahu over the Wye River Memorandum and the Hebron Agreement, which had ceded land to the Palestinians. Though not an MK at the time, former Prime Minister and Herut leader Yitzhak Shamir backed the new party. Herut participated in the 1999 elections as part of the National Union, a right wing alliance of itself, Moledet and Tkuma with Begin at its head. In the simultaneous election for Prime Minister, Begin had originally planned to stand, but dropped out three days before the election to avoid splitting the right wing vote between himself and Netanyahu (though it didn't help, as Netanyahu lost to Ehud Barak by more than 12%). In the Knesset election, the National Union won only 3% of the vote and four seats. The party's poor performance led to Begin resigning as head of the party and retiring from politics before the Knesset term began, and Herut's one allocated seat was taken by Kleiner. On 1 February 2000, Kleiner pulled out of the National Union, establishing Herut as an independent party in the Knesset. In the 2003 elections the party ran alone. It chose the ballot letters נץ, meaning "hawk", and used the slogan "the 'hawkiest' on the right". Kleiner led the list, with Baruch Marzel, a former member of the outlawed Kach party taking second place. The party won 36,202 votes, though it was only 1.1% of the total, and not enough to pass the 1.5% electoral threshold. Soon after Marzel left to found his own party, the Jewish National Front. Herut participated in the 2006 elections, again with the letters נץ. This time Kleiner was joined by veteran activists Elie Yossef and Israel Cohen. The main campaign message was "Evacuate Compensate the Palestinians" (, Pitzui Pinui laFalestinim). Yana Chudriker, an immigrant from Ukraine and beauty queen of Israel (1993) was assigned number 4 on the party list. The campaign presented Chudriker wearing a burqa as a warning against the demographic threat of Arabs to Israel and the slogan was "The Demographics Will Poison Us" (in Hebrew the words "poison" (ra'al, רעל) and "burqa" (r'ala, רעלה) sound similar). The poster's publication resulted in Attorney General Menachem Mazuz ordering the police to investigate the party for inciting racism. The party's television campaign also drew criticism, and segments were removed by the Central election committee. Committee chairman and Supreme Court Judge Dorit Beinisch asserted that the removed segment from the advertisement clearly made reference to a blatantly racist slogan and retorted that if aired, would most probably hurt the feelings of the Arab population. In the election itself, the party won just 2,387 votes—0.07%, well below the new electoral threshold of 2%. Prior to the 2009 elections, Kleiner and Begin rejoined the Likud slate. Herut did not run in the 2009 elections or subsequently and is considered defunct.