Кіріспе
Англиялық футболшы (туған жылы 1962)
Пол Энтони Уолш (1 қазан 1962 жылы туған) – ағылшын футболшысы, бұрынғы кәсіби ойыншы, қазір теледидардағы сарапшы ретінде жұмыс істейді. 17 жылдық мансабында Англия футбол лигасы мен Премьер-лигада 521 ойында 127 гол соқты. 1983 жылдың маусымынан бастап 11 айлық халықаралық карьерасында Англия құрамасы сапында 5 рет ойнады. «Чарльтон Атлетик» клубында карьерасын бастады, 1979 жылдың қыркүйегінде 16 жасында тұңғыш рет негізгі құрамда алаңға шықты. 1980–81 жылдары «Чарльтонның» үшінші дивизионнан жоғары көтерілуіне көмектесті, ал 1981–82 жылдары PFA жыл командасының құрамына енді. 1982 жылдың шілдесінде «Лутон Таун» клубы оның трансфері үшін 400 000 фунт төлеген кезде екінші дивизионнан бірінші дивизионға ауысты. Өз өнерін танытып, 1984 жылы PFA жыл жас ойыншысы атанды. 1984 жылдың мамырында 700 000 фунт стерлингке «Ливерпуль» клубына өтті. Клуб сапындағы екінші маусымында PFA жыл командасына іліккен, «Ливерпуль» лига титулын және Футбол лигасының Суперкубогын жеңіп алды. «Энфилдте» жарақаттармен күрескенімен, 1984 жылғы FA Charity Shield, 1984 жылғы Еуропа Суперкубогы, 1985 жылғы Еуропа кубогы және 1987 жылғы Футбол лигасы кубогының финалдарына қатысты. Сондай-ақ, «Ливерпульдің» 1985–86 жылдары лига титулын және ФА кубогын жеңіп алуына көмектесті, ал 1984–85 және 1986–87 жылдары лигада күміс жүлдегер атанды. 1988 жылдың ақпанында 500 000 фунт стерлингке «Тоттенхэм Хотспер» клубына сатылды және 1991 жылы «Ноттингем Форест» клубына қарсы ФА кубогының финалында «шпорлар» сапында ойнады. Алайда, клубтағы бапкерді ұрып соққаннан кейін негізгі құрамнан шығарылды. «Квинс Парк Рейнджерс» клубындағы қысқа мерзімді жалға алудан кейін 1992 жылдың маусымында 400 000 фунт стерлингке «Портсмут» клубына ауысты. «Фраттон Паркте» жанкүйерлердің сүйікті ойыншысы болды, 1992–93 жылдары маусымның үздік ойыншысы деп танылды және 1993–94 жылдары PFA жыл командасына енді. 1994 жылдың наурызында 750 000 фунт стерлингке «Манчестер Сити» клубымен келісім шарт жасап, Англияның жоғары лигасына оралды. 1995 жылдың қыркүйегінде 600 000 фунт стерлингке «Портсмут» клубына қайта оралды, бірақ 1996 жылдың ақпанында тізе буынының зақымдануына байланысты карьерасын аяқтауға мәжбүр болды. Ойыншылық жолын аяқтағаннан кейін футбол сарапшысы болды және Sky Sports телеарнасының Soccer Saturday бағдарламасында жиі пайда болатын болды. Англия құрамасы сапында 5 рет ойнап, 1 гол соқты.
Клубтық мансап
Пол Уолш 1962 жылдың 1 қазанында Пламстедте Дон мен Джун Уолш отбасында дүниеге келді. Оның әкесі электрик болса, анасы Tate & Lyle компаниясында жұмыс істеді. Ол Арсенал клубын жақтап өсті, бірақ әкесі Вест Хэм Юнайтед клубының маусымдық билет иесі еді. Оны жергілікті жастар командасы Лондиниумда ойнағанда Чарлтон Атлетик клубының скауты Джим Фиббинс байқады және 14 жасында жасөспірімдер құжасына қол қойды. 1986 жылы Shoot журналына берген сұхбатында Уолш Лондиниум командасының бас жаттықтырушысы Джон О'Коннорды өзінің мансабына ең зор әсер еткен адам деп атады. Оқуын бітірген соң, Чарлтонға толық уақытқа жұмысқа орналасқанға дейін ет фабрикасында, кейін жеміс-жидек қаптау фабрикасында жартылай күн жұмыс істеді.
Чарлтон Атлетик
Уолш 1978 жылы қыркүйек айында резервтік құрамда тұңғыш рет өнер көрсетті. Ол 16 жасында Англия футбол лигасының негізгі құрамында дебют жасады, 1979 жылы 22 қыркүйекте Шрусбери Таунмен өткен Екінші дивизион матчының екінші таймырында Дик Тайдманды алмастырды. Менеджер Энди Нельсон оған 17 жасқа толған күні алғашқы кәсіби келісімшартын ұсынды – екі жылдық келісімшарт бойынша аптасына 100 фунт төленді. Бірақ Нельсон келесі наурыз айында қызметтен босатылды, ал «Адикс» 1979–80 маусымының соңында үшінші дивизионға түсіп қалды. Майк Фланаганды «Кристал Пэлас» клубына сатқаннан кейін, жаңа менеджер Майк Бейли 1980–81 маусымында Уолшты Дерек Хейлспен шабуылда ойнатты. Лига кубогының жеребесіне байланысты маусым «Брентфордқа» қарсы үш матчпен басталды, ал Уолш «Гриффин Паркте» өткен 3–1 есебімен жеңіліс тапқан матчта алғашқы голын соқты. Одан кейін «Долинада» өткен қайта матчта 5–0 есебімен жеңіске жетіп, хет-трик жасады; бұл оны клуб тарихында хет-трик соққан ең жас ойыншы етті. Ол маусымды барлық турнирлерде 18 голмен аяқтады, ал Хейлс дивизиондағы PFA жыл командасының құрамына енді. «Чарлтон» маусымның көп бөлігінде турнир кестесінде көш бастады, бірақ ақпаннан бастап көрсеткен нәтижелерінің нашарлауы титулдан айырды, алайда үшінші орын алып, жоғары дивизионға өтуді қамтамасыз етті. Бейли «Чарлтонды» тастап, «Брайтон мен Хов Альбион» клубының менеджері Алан Мюллеридің орнын басты, ал «Чарлтон» клубының басшылығы ирониялық түрде Мюллериді Бейлидің орнына тағайындады. «Чарлтон» 1981–82 маусымын 13-ші орында аяқтады, ал Уолш барлығы 15 гол соқты. Ол дивизион чемпионы «Лютон Таунға» қарсы жақсы ойын көрсетті, бұл капитан Мал Донагиге қиын күн болды, және осы көрсеткіші оған келесі клубына өтуге жеткілікті болды.
Лутон қаласы
Уолш 1982 жылғы шілде айында Лутон Таунның бас жаттықтырушысы Дэвид Плейтпен 400,000 фунт стерлинг және Стив Уайттың трансфері шартымен келісім жасады. «Кенилворт-роудта» Лутон үшін өткізген екінші ойынында ол «Ноттс Каунти» клубына қарсы 5:3 есебімен жеңіске жетіп, хет-трик авторы атанды. Оның екінші голы маусымның үздік голы деп танылды, ол көптеген қорғаушыларды жеңіп, қақпашыны асырып түсті. 1982–1983 маусымының соңғы күні Лутонға Бірінші дивизионда қалу үшін «Мэн Роудта» «Манчестер Ситиді» жеңу қажет болды, және Радомир Античтің соңғы минуттағы волейі «Шляптарға» 1:0 есебімен жеңіс сыйлады, осылайша олар элиталық дивизионда қалды. Ойыннан кейін Плейт доп алаңының бойымен жүгіріп өтті, бұл 1980-ші жылдардағы Англия футболының есімде қалған сәтіне айналды. Лутон 1983–1984 маусымын өте жақсы бастады және Бокс күнінде үшінші орында болды. 10 желтоқсанда Уолш «Виктория Граундта» «Сток Сити» клубына қарсы өткен ойында 4:2 есебімен жеңіске жетіп, хет-трик жасады. Алайда, 24 ойында тек үш жеңіске жеткеннен кейін Лутон титулға талапкерлерден құлдырауға ұшыраған командаға айналды, сондай-ақ «Уотфордқа» қарсы «ФА Кубогынан» 4:3 есебімен жеңілді.
"Тоттенхэм Хотспур"
Уолш 1988 жылғы ақпан айында Терри Венаблз бас жаттықтырушы болып тағайындалғаннан кейін «Тоттенхэм Хотспур» клубымен 500,000 фунт стерлингке келісім жасады. Ол ішімдікке құмарлығын тоқтатпады және Нил Раддок, Терри Фенвик және Дэвид Хауэллспен бірге клубтың алаңдағы табысына кері әсер ететін ішімдік мәдениетінің «жетекшісі» болғанын мойындады. Ол 1987–88 маусымын «шпорлар» сапында 11 ойында бір гол соғып аяқтады. Кейін ол өзінің «70% мүмкіндікпен ойнағанын» айтты. Уолш 1988–89 маусымында жаңадан келген Пол Стюартпен бірге ойнады, ал тағы бір жаңа ойыншы Пол Гаскойн клубтың шабуылдық әлеуетін және ішімдік мәдениетін арттырды. Уолш бас жаттықтырушы Терри Венаблздің ойыншыларға, әсіресе өзіне тым кешірімді болғанын айтты, өйткені оған «біршама көбірек назар қажет болды». Ол маусымды «есімде қалмаған» деп сипаттады, себебі «шпорлар» 32 матчта 6 гол соғып, 5 рет алмастырылса, турнир кестесінде алтыншы орынға көтерілді. Венаблс Гарри Линекерді «Барселонадан» қайтарды, ал Стюарт 1989–90 маусымында Линекердің шабуылдағы серігі ретінде таңдалды, Уолш орындықта қалды. Стюарттың жарақаты Уолшқа негізгі құрамға оралуға мүмкіндік берді, ол қарсыласы «Арсеналға» қарсы өткен матчта 2:1 есебімен жеңіске жеткізген голды соқты, бірақ бұл көрсеткішін дамыта алмады және қайтадан құрамнан шығарылды. Маусым соңында «Уимблдонға» қарсы өткен ойынның бірінші жартысында ол Джордж Бестпен түнгі ішімдікке берілгендіктен алаңнан шығарылды. «Шпорлар» сол маусымда лигада үшінші орынды иеленді. Ол 13 матчта 3 гол соқты және 18 рет алмастырылды. 1990–91 маусымының алғашқы тоғыз матчында ол орындықта отырды, бірақ алғашқы ойынында «Шеффилд Юнайтедке» қарсы өткен матчта 4:0 есебімен жеңіске жетіп, хет-трик жасады. Алайда Венаблс оны келесі матчқа қоспады, Уолш «көңілі тоңды және ашуланды», өйткені Стюарт пен Линекерді ығыстыра алмайтынын сезінді, бірақ ол маусымды 20 матчта бастап, 19 рет алмастырылды. Ол 1991 жылғы Англия кубогының финалында «Уэмблиде» ойнады, «Ноттингем Форестке» қарсы өткен 2:1 есебімен жеңіске жеткенде 82-ші минутта Винни Сэмвейстің орнына алаңға түсті. Уолш 1991–92 маусымының алдындағы дайындық кезеңінде екі апта жамбас жарақатынан кейін өткізіп жіберді, ал «Уайт Харт Лейнде» өткен резервтік команданың бірінші ойынында резервтік команданың бас жаттықтырушысы Рей Клеменстің бетіне соққы берді, өйткені Клеменс оны бір сағаттан кейін алаңнан шығарды. Уолш екі аптаға дисквалификацияланды, қайтып келгеннен кейін бір айға «Куинс Парк Рейнджерс» клубына жалға берілді. «QPR» клубының бас жаттықтырушысы Джерри Фрэнсис оны тұрақты келісімшартқа алуды қалады, бірақ клуб «шпорлардың» сұраған 800,000 фунт стерлинг мөлшерін төлей алмады. Ол маусымды 22 матчта 3 гол соғып, 15 рет алмастырылды.
Портсмут
1992 жылғы маусым айында Уолш 400,000 фунт стерлинг сомаға «Портсмут» клубымен келісімшарт жасады, себебі менеджер Джим Смит 1992–93 маусымда жаңа бірінші дивизиондағы жоғарылауға дайындық жұмыстарын жүргізіп жатқан болатын. Оны жоғары лигадан тартып алу үшін «Помпей» клубының менеджері Джим Смит оған төрт жылдық келісімшарт ұсынды, бұл келісімшарт «Тоттенхэм» клубындағы жалақысынан жоғары болды. Сонымен қатар, клуб оның лондондық үйін сатып алып, оңтүстік жағалауға көшуіне көмектесті. Өзінің автобиографиясында ол «Портсмутқа» қосылуға аса құштар емес екенін мойындады, бірақ мансабына жаттығулар мен дұрыс тамақтану арқылы кәсіби көзқараспен қарауға шешім қабылдағанын, осылайша 1992–93 маусымын жақсы физикалық формада бастауға ниеттенгенін айтты. Ол өзінің жаңа тәсілін алғашқы баласының дүниеге келуімен байланыстырды. Алайда, қызықтысы, Сент-Люсияға отбасымен демалысқа барғанда жұқтырған вирустың салдарынан маусымның басында бір айға жаттығудан қалып қойды және физикалық дайындығы төмендеді. Ол Гай Уитингхэммен шабуылдағы серіктестік құрып, алаң орталық шебіндегі Алан Маклауглин мен Марк Чемберлендер тиімді төрттік шабуыл ұйымдастырды. Маусымның соңына қарай «Портсмут» турнир кестесінде көшбасшы болып тұрды және автоматты түрде жоғарылау үшін құлдырап бара жатқан «Сандерлендті» жеңуі керек еді. Бірақ олар матчты 4–1 есебімен ұтылып, Уолш алаңнан қуылды; ол ашуға беріліп, «Рокер Парк» стадионының шешіну бөлмесін қиратты. «Портсмут» гол айырмасы бойынша автоматты түрде жоғарылау мүмкіндігінен айрылды, Уолш плей-офф ойындарына қатыса алмады, ал «Портсмут» жартылай финалда «Лестер Сити» клубына есе жіберді. Уитингхэм барлық турнирлерде 47 гол соқса да, жанкүйерлер «Жылдың ойыншысы» деп Уолшты таңдады. Уитингхэм сатылып кеткеннен кейін Уолш жаңадан келген Джерри Крейнимен тиімді серіктестік құра алмады, соның салдарынан «Портсмут» 1993–94 маусымында жоғарылауға ұмтыла алмады. Дегенмен, Уолш Лига кубогында «Олд Траффорд» стадионында «Манчестер Юнайтед» клубымен 2–2 тең түскен кезде екі гол соқты, осылайша шабуылшыларға зәрулік танытқан жоғары лига клубтарының назарына қайта оралды.
Манчестер Сити
Манчестер Ситидің бас жаттықтырушысы Брайан Хортон, оның бұрынғы капитаны Лутон клубынан, 1994 жылғы наурызда Уолш қызметі үшін Портсмутқа 750 000 фунт төледі. Жұлдызды шабуылшы Ниалл Куинн жарақат алғандықтан, «Сити» Премьер-лигадағы қалған он бір ойында төртіншіден соңғы орында тұрды және тағы бір жаңа шабуылшы, Уве Рослермен келісім жасады – ол әлі ағылшын тілін білмейтін неміс ойыншысы еді. Алайда, екеуі тез арада бір-бірін түсінісіп, қанат шегіндегі ойыншылар Питер Бигри мен Никки Саммербидің келуі «Ситиге» шабуылдауға қажетті күшті сыйлады. Уолш пен Рослер соңғы он ойында бірге тоғыз гол соқты. Хортон ұзақ мерзімді жарақаттан қайтқан Ниалл Куиннді 1994–95 маусымында Рослер мен Уолшпен бірге негізгі құрамға қосуға тырысты, нәтижесінде өте күшті шабуылдық команда құрылды. «Сити» желтоқсан айында алтыншы орында тұрып, 1970 жылдан бері алғаш рет Еуропалық жарыстарға қатысу мүмкіндігіне жақындады, бірақ содан кейін он ойын жеңіссіз өтті және Уолш үш ай бойы гол соға алмады, бұл «Ситидің» турнир кестесінде төмен түсуіне әкелді. Олар маусымды 17-орында аяқтады және Хортон жұмыстан босатылды. Жаңа бас жаттықтырушы Алан Болл 1995–96 маусымында жаңа ойыншы Георги Кинкладзе айналасында команда құруға тырысты, ал Уолш Мэн Роудтан кету уақыты келді деп ойлады.
Портсмутқа оралу
1995 жылдың қыркүйегінде бұрынғы «Тоттенхэм» командаласы, қазір «Портсмут» клубының бас бапкері Терри Фенвик Уолшты «Фрэттон Паркке» алмастырды, оның орнына Джерри Крейниді (£600,000 сомасында) берді. Уолш клубпен үш жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол 10 ақпанда «Лестер Сити» командасына қарсы ойынға шықты, бірақ тізесі ауырсынып, салдарынан крест тәрізді байланыс жарақаттанып, ол ешқашан кәсіби футбол ойнамады, алайда зейнеткерлік туралы мәлімдемесін келесі жылға дейін жасамады. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін клубтың бірінші команда жаттықтырушысының көмекшісі болды. 1998 жылдың мамырында «Фрэттон Паркте» оған арналған ойын өткізілді. Ол клубта өте танымал болды және 2005 жылдың ақпанында «Football Focus» сауалнамасында клубтың «культтік қаһарманы» анықтау бойынша командаласы Алан Найттан кейін екінші орын алды.
Халықаралық мансап
Уолш 1979 жылы Югославияда өткен Адрия кубогына Англия жастар құрамасының жазғы сапарына шақырылды. Ол 1980 жылы Шығыс Германияда өткен 18 жасқа дейінгі Еуропа чемпионатына да ілікті, оны Англия жеңіп алды, бірақ турнирде тек екі ойында қосалқы құрамда алаңға шықты. 1982 жылы «Лутон Таун» клубына қосылғаннан кейін, ол 1984 жылғы 21 жасқа дейінгі УЕФА Еуропа чемпионатында Англияның 21 жасқа дейінгі құрамасының негізгі ойыншысы болды. Ол Грекиямен екі матчте де ойнады және Англияны плей-офф кезеңіне шығарған Венгрияға қарсы жеңіс голын соқты. Уолш 1983 жылдың 12 маусымында Боби Робсон басшылығымен Австралиямен 0:0 есебімен тең түскен жолдастық ойында Англия құрамасы сапында тұңғыш рет алаңға шықты. Үш күннен кейін ол Брисбендегі Ланг Парктегі турненің екінші матчында Австралияға қарсы жалғыз голды соқты. Содан кейін ол Олимпиадалық саябақтағы стадионда Австралиямен 1:1 есебімен тең түскен жеті күн ішінде үшінші рет Англия құрамасының намысын қорғады. "Егер ол 21 жасқа дейінгі Еуропа чемпионатының финалында ойнауға жігерленбесе, онда ол мен үшін ойыншы емес." Бобби Робсон сөзіне адалдығын танытты және Уолш 1984 жылғы 21 жасқа дейінгі футболшылар арасындағы Еуропа чемпионатының финалында ойнау мүмкіндігінен бас тартып, жаңа клубы «Ливерпульмен» маусым соңындағы турнеге қатысты.
Ойын стилі
1986 жылы Боб Пейсли Уолшты "жекеше ойлайтын" деп сипаттады, оның өзімшіл ойыны, үлкен жылдамдығы және допты жүргізу қабілеті оны жалғыз шабуылшы рөліне ең лайықты етеді. Ол екі аяғымен де зор күшпен соққы бере алатын. Оның шаршаңқы мінезі болғандықтан, кейде тәртіпсіздік үшін ескерту алып, қызыл карточка көрсетілген. "Пол Уолш кейбір күндері командамен өзі жеке күресе алады. Ол қозғырлы, күшті болғанда, доп аяғына байланған мультфильм кейіпкері сияқты алаңды айналып шапқан. Бұл тым жылдам ойнатылған фильмді тамашалаудай. Оның жасаған барлық тәсілдерін бағалау үшін оны баяулатып қарағыңыз келеді. Ол қорғаушыны жанынан асып өтеді, содан кейін кері бұрылып, оның ішінен өтеді, тіпті сәттілік үшін оны тағы да жеңіп алады." Боб Пейсли Уолш туралы 1987 жылғы "Боб Пейслинің 1986–87 жылғы бірінші команда құрамына жеке көзқарасы" кітабында былай жазған.
Зейнеткерліктен кейін
Уолш қысқа мерзімге футбол агенті болып жұмыс істеді және Ли Брэдбери Манчестер Ситиге өтетін кезде оны өкілдік етті. Ол сондай-ақ жылжымайтын мүлікке және басқа да бизнеске инвестиция салды, бірақ австралиялық алаяқ Питер Фостерге инвестиция салғаннан кейін ақшасын жоғалтты. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Уолш БАҚ-та жұмыс істей бастады, ал 2001 жылы Sky Sports телеарнасында сарапшы ретінде жұмыс істей бастады және содан бері Soccer Saturday және Football First бағдарламаларында үнемі пайда болады. 2007 жылдың желтоқсанында ол Гэмпширде жол жүру ережесін бұзуға байланысты айыппұл салуға қарсы науқанды бастады.
Жеке өмір
1990 жылы Бевке үйленді, ал 1991 жылғы 12 қаңтарда олардың тұңғыш баласы – Джордан дүниеге келді. 1995 жылғы 22 қарашада олардың тағы бір ұлы, Мейсон туды, ол 2014 жылғы сәуірде AFC Борнмут сапында кәсіпқой футболшы болды. Уолш 2015 жылы "Бұл жақсы болмас па?" деген автобиографиясын жарыққа шығарды. Оның ұлы Мейсон "Богнор Регис Таун" командасы үшін ойнады.