Stern журналы: тарихы мен эволюциясы

Кіріспе

Неміс апталық жаңалықтар журналы Stern (, неміс тілінде "Жұлдыз", барлық кіші әріптермен стильделген) – Германияның Гамбург қаласында, Bertelsmann компаниясының еншілес кәсіпорны Gruner + Jahr басып шығаратын, суреттері көп, солшыл-либералды, апталық ағымдағы оқиғалар журналы. Негізін қалаушы Анри Нанненнің редакторлық басшылығымен (1948–1980) таралымы 1,5–1,8 миллионға жеткен, бұл осындай журналдардың арасында Еуропадағы ең жоғары көрсеткіш. Соғыстан кейінгі Батыс Германиядағы көп таралымды журнал үшін бұл ерекше жағдай еді, әсіресе 1975 жылы Себастьян Хаффнердің мақалаларында, Stern неміс тарихының бұрынғы трагедияларының себептерін және мәнін зерттеді. Бірақ 1983 жылы жалған Гитлер күнделіктерін сатып алу және тарату арқылы оның беделіне ауыр нұқсан келді. Сатудың күрт төмендеуі жаңа ғасырда газеттерді оқушылардың азаюын күткендей болды. 2019 жылға қарай таралымы жарты миллионнан асты.

Журналистік стилі

Анри Наннен алғашқы 16 беттік санын 1948 жылғы 1 тамызда шығарды (мұқабасында актриса Хильдегард Кнеф суреті болды). Ол Италиядағы әскери пропаганда бөлімшесі SS Standarte Kurt Eggers-те соғыс кезінде қызмет өткергеніне қарамастан, Ганновердегі британдық әскери үкіметтен лицензия алуға қол жеткізді. Ол журналды Гамбургке көшірді, онда 1965 жылы Gruner + Jahr құрылды, қазір ол Еуропадағы ең ірі баспа үйлерінің бірі. Наннен басшылығымен Stern Германияда "пайдалы журналистика" деп аталатын nutzwertiger Journalismus үлгісін көрсетуге ұмтылды. Басты назар оқырмандарға редакциялық шешімдерге немесе (бәсекелес баспагер Аксель Шпрингердің сенсациялық басылымдарындағыдай) тақырыптар арқылы пікірлерін қалыптастыруға емес, мәселе бойынша жетерлік ақпарат беруге бағытталды, осылайша олар өздерінің қорытындыларын жасауға мүмкіндік алады. Осының нәтижесінде мақалалар көбірек зерттеу жұмысын қамтитын, ұзақ болды, ал ұқсас бағыттағы Der Spiegel журналынан әлеуметтік және өмір салты мәселелерінің кең ауқымымен, сондай-ақ иллюстрация мен графикалық дизайнға көбірек сүйенуімен ерекшеленді.

Аденауэр консенсусынан айырылу

Стерн либералдық және солшыл көзқараспен Батыс Германиядағы соғыстан кейінгі саяси және әлеуметтік тәртіпті Конрад Аденауэрдің ұзақ канцлерлігімен (1949–1963 жж.) байланыстырды. 1962 жылғы «Шпигель» ісінде Стерн конституциялық нормалар мен баспасөз бостандығын бұзу деп бағалап, үкіметтің журналдың жарық көруші бәсекелесін іс жүзінде жабуын айыптап шықты. Федеративтік Республика мәдениетінде ескі «авторитарлық мемлекет» талап еткен құрметтен бас тартудың маңызды кезеңі саналған жарыста Стерн (Springer Press және Die Zeit-пен бірге) «Der Spiegel» журналына баспаханалар, телетайптар мен кеңселер ұсынды, осылайша журнал ұлттық қауіпсіздік ақпаратын жариялау бойынша тергеу жүргізіліп жатқанда да жариялануын жалғастыра алды. Стерн «Қызыл Армия фракциясының» («Баадер-Майнхоф тобы») кейінгі зорлық-зомбылығын ақтауға ешқандай себеп таба алмады, бірақ 1960 жылдары «қалалық партизандар» алғаш пайда болған студенттік наразылық қозғалысына толығымен қарсы болған жоқ. 1967 жылғы маусымда Себастьян Хаффнерге Батыс Берлинде студент Бенно Онесоргтың қазасына полицияның жауап беруін «жоспарланған, суыққандықпен жасалған, қастықпен ұйымдастырылған қырғын» деп айыптауға рұхсат берді. «Springer» журналының «Bild» газеті «Студенттер қауіп төндіреді: Біз де жауап қайтарамыз» деп жауап берді. Студенттік солшылдар сияқты, Стерн де соғыстан кейінгі кезеңде ұлттық-социалистік өткенге қатысты үнсіздікті бұзуға дайын болды. Сериалды жарияланымдарда Хаффнер Гитлердің соғысының 19 ғасырдағы Германияның бірігуі жағдайында болған оқиғалардың нәтижесінде алдын ала болжауға болатын трагедия екенін айтты. Бұл жаңа социал-демократиялық канцлер Вилли Брандттың «Шығыс саясатына» редакциялық қолдау көрсетуімен үйлесетін позиция болды. Көптеген консерваторлардың пікірінше, бұл Германияның соғыстан кейінгі бөлінісін және шығыстағы аумақтық жоғалтуларды мәңгілік деп қабылдаумен тең болды. Стерн (No. 50, 1970) 1970 жылғы 20 желтоқсанда Свен Саймонның (Аксель Спринггердің ұлы) Варшава геттосы көтерілісінің ескерткіші алдында тізе бүгіп отырған Вилли Брандттың суретін екі бетке жариялады. Сурет Брандттың поляк мезбені, премьер-министр Йозеф Циранкевичпен жасаған сұхбатымен бірге жарық көрді, олар сол күні Варшава шартына қол қойған еді. Сонымен қатар, Стерн келісімге қарсы шығып, оның құпия хаттамаларынан материалдар жариялаған консервативті «Quick» апталығын қаралауға тырысты. Ол журналдың редакторы Ханс ван Нухуйсты қос агенттікпен айналысқан деп айыптады, ол бір кезде Шығыс Германияның «Штази» қызметінде жұмыс істеген. Стерн жала жабу туралы шағымды сәтті жоққа шығарды.

Stern was open to the questioning, from a liberal and left perspective, of the post war political and social order in West Germany identified with the long Chancellorship (1949–1963) of Konrad Adenauer. In the 1962 Spiegel affair, Stern denounced as violations of constitutional norms and press freedom, the effective closure by the government of the magazine's publishing rival. In a contest seen a key turning point in the culture of the Federal Republic away from the deference demanded by the old Obrigkeitsstaat ('authoritarian state'), Stern (together with Springer Press and Die Zeit) offered Der Spiegel presses, teletypes and office space so it could continue publishing while being investigated for national security disclosures. Stern found nothing to extenuate in the later violence of the Red Army Faction (the "Baader Meinhof Gang"), but in the 1960s it had not been completely hostile to the student protest movement from which the "urban guerillas" first emerged. In June 1967, it permitted Sebastian Haffner to denounce the police response to a demonstration in West Berlin in which student protester Benno Ohnesorg was killed, as "a systematic, cold blooded, planned pogrom". In contrast the Springer's [[Bild responded: "Students threaten: We shoot back". Like the student left, Stern was willing to break the relative post war silence on the recent National Socialist past. In serialisations Haffner developed his thesis that Hitler's war was a tragedy foretold in the circumstances of German unification in the nineteenth century. It was a position consistent with editorial support for the Ostpolitik of the new Social Democratic Chancellor Willi Brandt. As interpreted by many conservatives this amounted to an acceptance of Germany's postwar division, and territorial losses in the east, as permanent. Stern (No. 50, 1970) published Sven Simon's (Axel Springer Jr.) iconic picture of Brandt kneeling before the memorial to the Warsaw Ghetto Uprising on 20 Dezember 1970 on a double spread. It was accompanied by an interview with Brandt's Polish host, premier Józef Cyrankiewicz, with whom he had that day signed the Treaty of Warsaw. At the same time, Stern sought to discredit the rival conservative weekly Quick, which in opposition to the Treaty had published material from its secret protocols. It accused the magazine's editor Hans van Nouhuys of having been a double agent, at one time in the employ of the East German Stasi. Stern successfully withstood the charge of defamation.

Екінші толқын феминизммен кездесулер

Соғыстан кейінгі қалыптасқан конвенцияларға тағы бір қарсылық ретінде, 1971 жылдың 6 маусымында «Стерн» журналы «Біз аборт жасадық!» деген тақырыппен шықты (№ 24/1971). Элис Шварцер бастамасымен 374 әйел жүктілігін тоқтату фактісін мойындады. Олар Батыс Германияның қылмыстық кодексінің – Strafgesetzbuch – 218-бабына наразылық білдірді, аталған кодекс бойынша аборт заңсыз еді. Көптеген адамдар бұл жариялымды 1970-ші жылдардағы феминистік қайта жанданудың маңызды кезеңі деп санайды. Алайда, 1978 жылы Шварцер және тағы тоғыз әйел «Грунер + Яхр» және Нанненді журналдың жиі шығатын «мұқаба қыздары» әйелдердің адамдық қадір-қасиетін «тек жыныстық объект ретінде» көрсету арқылы төмендетіп, олардың құқығын бұзды деген негізбен сотқа берді. Сотқа берудің тікелей себебі модель Грейс Джонстың суреті болды, оны Шварцер өзінің ай сайынғы «Эмма» журналында (7/1978) «қолында фалликалық микрофон, ал аяқтарында ауыр тізбектер бар қара әйел» деп сипаттады. (Кейін Шварцер бұл суреттің нәсілшілдік сипаты да болуы мүмкін екенін ойлады). Наннен журналдың жалаңаш суреттерін Франсиско Гойяның «Жаланаш Маха» (1797) картинасымен салыстырып қарау қажеттігін және баспасөз бостандығы мәселесі туындап отырғанын айтты. Арыз берушілер бұқаралық ақпарат құралдарында кең таралған жұмсақ порнографиялық тәжірибелерді заң жүзінде айыптауға мүмкіндік таппады, бірақ Наннен бұл іс «бізді ойландырды» деп мойындады. Журналдың редакциялық саясатында айқын өзгеріс болған жоқ. «Мұқаба қызы» дәстүрі, кейде мәшһүр адамдардың суреті түрінде («Мадоннамен үйде жалғыз», 10 қаңтар 1992 ж.), жалғасты. Феминистер мақалалардың мазмұнына да қарсылық білдірді. 1990 жылы «Стерн» журналы «Мен мазохистпін» деген тақырыпта мақала жариялады, онда автор Сина Алина Гейслер өзінің BDSM қоғамының мүшесі ретіндегі әдеби дебюті туралы айтты. Бұл оқиға қызу пікірталас тудырды, кейін әйелдер журналдың редакциясына кіріп, әйелдерге деген жек көрушілік зорлық-зомбылықты әдемілеу деп есептегендігіне алаңдады.

Гитлер күнделіктерінің жанжалы

1983 жылдың сәуірінен бастап, «Гитлер күнделіктері» деп аталған материалдарды бөліп жариялау Стерннің беделіне одан да көп нұқсан келтірді. Көп ұзамай ғылыми сараптама журнал 9,3 миллион немец маркасын төлеген «күнделіктердің» жалған екенін көрсетті. Осының салдарынан журнал редакторының отставкаға кетуіне, қызметкерлердің «басшылықтың дәстүрлі редакциялық арналарды және қауіпсіздік шараларын айналып өтуіне» қарсылық білдіру үшін наразылық акциясы ұйымдастырылды, сондай-ақ неміс журналистикасының ең төменгі деңгейі саналатын ірі баспасөз дауры туды. «Кейде зерттеушілік репортаждарымен танымал болған» басылым «сенсациялық ақша табу журналистикасының» ақымақтығы мен қауіп-қатерінің символына айналды. Стерннің сенімділігіне ауыр соққы берілді және журналдың скандалға дейінгі мәртебесі мен беделін қайта жаңарту үшін көп жылдар кетті.

Трамп:

2017 жылдың 24 тамызындағы басылымында Stern қақпақ беті дау тудыру қабілетін және оған дайындығын көрсетті (және осы мақсатта пайдалы журналистиканың шектеулерін елемейтінін дәлелдеді). Фотошоп арқылы АҚШ президенті Дональд Трамптың америкалық туға оралған күйінде, нацистік сәлем беру позын жасағаны бейнеленген. "Sein Kampf" деген тақырып, Адольф Гитлердің "Менің күресім" атты автобиографиялық манифестіне сілтеме жасайды. Ал кіріспе тақырыбы: "Неонацистер, Ку-клукс-клан, расизм: Дональд Трамп Америкадағы жеккөрушілікті қалай қоздырды". Лос-Анджелестегі Саймон Визентал орталығы президент Трамптың 13 мамырдағы "Бірлік үшін жиналғандар" митингісінен кейін, Вирджиния штатының Шарлоттсвилл қаласында "нацистер мен ККК наразылары мен оларға қарсылардың арасын ажыратуға тырысқан сөздері" президенттің сәтсіздігін сынап, "ірі неміс басылымында президентті соңғы Гитлер ретінде көрсетуін" "ақиқаттан алыс және шектен шыққан" деп сипаттады. Олар: "Немістер нацистік символдар мен Адольф Гитлермен байланысты терминдерді қолдану арқылы өткендегі қылмыстарды кемсітіп, жасырып отырғанын білуі керек", - деді. Германиядағы еврей лидерлері де Трампты жаңа Гитлер ретінде көрсету нацистік геноцидтің мәнін төмендетті (жеңілдетті) деп мәлімдеді. Stern былай деп жауап берді: "Шарлоттсвиллдегі оңшыл наразылар нацистік сәлеммен қолдарын көтерді, ал АҚШ президенті бұл әрекеттен немесе осы адамдардың санасынан бас тартқан жоқ. Керісінше, Дональд Трамп олардың кейбіреулерін "жақсы адамдар" деп атады. Осы көзқараспен ол наразылармен сәйкес келеді және оларды жоғары деңгейде қарсы алады – міне, осыны Stern қақпағы бейнелейді. Әрине, біз ұлттық социалистердің жасаған қылмыстарын азайтуға емеспіз". Трамп Stern журналының тағы бірнеше қақпағында пайда болды. 19 қаңтар 2017 жылғы басылымда ол Линкольн ескерткішінің тағында отырған: "Император, Дональд Трамп әлемді қалай өзгертіп жатыр және неге ол біз үшін соншалықты қауіпті". 10 қыркүйек 2020 жылғы басылымда ол жақын планмен көрсетілген: "Америкалық психопат, Дональд Трамп демократияны қалай жүйелі түрде жояды".

In its 24 August 2017 edition Stern demonstrated its continued ability and willingness to generate cover page controversy (and, for the purpose, to discard the restraints of nutzwertiger Journalismus). A photo shopped image depicted then United States President, Donald Trump, draped in the American flag while giving a stiff armed Nazi salute. "Sein Kampf", read the headline, or "his struggle" – a reference to Adolf Hitler's autobiographical manifesto, Mein Kampf. The sub headline reads: "Neo Nazis, Ku Klux Klan, racism: How Donald Trump fuelled hatred in America". The Los Angeles based Simon Wiesenthal Center, while critical of President Trump's failure, in his remarks following the 13 May "Unite the Right" rally in Charlottesville, Virginia, to "make a distinction between Nazis and KKK protesters and those who opposed them", described "the depiction of the president as a latter day Hitler by a major German publication" as "untrue and beyond the pale". "Germans", they suggest, "must surely know that by misappropriating [ ] Nazi symbols and terms associated with Adolf Hitler, they belittle and becloud the crimes of the past." Jewish leaders in Germany similarly argued that the depiction of Trump as the new Hitler diminished (verharmlost) Nazi genocide. Stern responded: "The right wing protesters in Charlottesville raised their arms in the Nazi salute and the American president has not distanced himself from this gesture or from the mindset of the people. On the contrary, Donald Trump had seen in some of them 'fine people.' With this attitude, he identifies with the protesters and greets them in a transcendent sense – that is exactly what the Stern cover visualises. It is, of course, far from us to want to minimise the atrocities of the National Socialists". Trump made several other Stern covers. For the 19 January 2017 edition he was seated on the Lincoln Memorial throne: "The Emperor, how Donald Trump is changing the world and why he is so dangerous for us". For the 10 September 2020 edition he was in close up: "American Psycho, how Donald Trump is systematically destroying democracy".

Сату мен айналыстың төмендеуі

1992 жылы «Quick» жабылғанының нәтижесінде, ғасыр басында «Stern» журналы әлі де миллионнан астам дана сатылып тұрды. 2010 жылы таралымы 896 000 данаға, ал 2020 жылы 390 000 данаға дейін төмендеді. Бұл көрсеткіш «Bunte» журналынан 50 000 данаға көп болғанымен, алғаш рет «Der Spiegel» журналынан төмен болды. 2023 жылдың қазанына қарай сатылым 313 200 данаға төмендеп, екі бәсекелесінен де артта қалды: «Der Spiegel» – 690 600 дана.

«Stern» журналы 1995 жылдан бері онлайн өкілдігіне ие. 2015 жылдан бері электрондық нұсқасының таралымы үш есеге артты: 2015 жылдың екінші тоқсанында 8 500 дана болса, 2020 жылдың төртінші тоқсанында 26 800 данаға жетті. Жалпы таралымның айтарлықтай төмендеуі жалғасуда. Таралымның төмендеуіне сәйкес, жарнамалық сату да төмендеді: 2003 жылы 218 миллион евро болған жарнамалық кіріс 2020 жылға қарай 107,3 миллион евроға дейін азайды. «Stern» журналы 2020 жылы ең көп жарнамалық сатуға ие танымал журналдар тізімінде бірінші орынға ие болғаны, газет қағазының жалпы құлдырауының көрсеткіші болып табылады.

Логотиптер

1948 жылдың тамызынан бастап осы журналдың үш түрлі логотипі болған. Бірінші логотип 1948 жылдан 1970 жылға дейін, екінші логотип 1970 жылдан 2013 жылға дейін, ал үшінші және қазіргі логотип 2013 жылдан бері қолданылып келеді.