Кіріспе
1993 жылғы Nirvana әні, ал 2007 жылғы Джо Хиллдің кітабы. "Heart Shaped Box" – американдық гранж-тобы Nirvana-ның әншісі және гитарисі Курт Кобейн жазған әні. Бұл ән топтың үшінші және соңғы студиялық альбомы In Utero-да үшінші трек ретінде пайда болды, ол 1993 жылдың қыркүйегінде DGC Records лейблымен шығарылды. Альбом шығар алдында Скотт Литт продюсер Стив Альбинидің бастапқы миксіне наразылық білдіргендіктен, In Utero альбомындағы екі ән Литт тарапынан қайта микстелді. Литт жасаған ремиксте Кобейннің қосымша вокалдық гармониясы мен гитарасы да бар болды, бұл альбомның 12 негізгі трегінің арасында 1993 жылдың ақпан айында Альбинимен бірге түсірілмеген жалғыз элементтер еді. "Heart Shaped Box" 1993 жылдың 30 тамызында In Utero альбомының бірінші синглы ретінде жарық көрді. АҚШ-та сингл шығарылмағанымен, альбом сатумен бәсекелеспеу үшін ән американдық радиода кеңінен ойналып, Billboard Modern Rock Tracks тізімінде бірінші орынға ие болды. Физикалық сингл Португалия, Ұлыбритания, Ирландия, Финляндия және Жаңа Зеландия сияқты бірнеше елде топ-10-ға енді. Сондай-ақ, ол көптеген басқа елдерде де топ-40-қа кірді. Бұл ән 1994 жылдың 1 наурызында Германияның Мюнхен қаласында өткен Nirvana-ның соңғы концертінде орындалған соңғы ән болды. "Heart Shaped Box" Кобейннің 1994 жылдың сәуір айындағы өзіне қол жұмсауынан бұрын Nirvana-ның соңғы музыкалық видеоклипі болды. Антон Корбийн түсірген клип 1994 жылғы MTV Video Music Awards сыйлықтарында "Ең үздік альтернативтік видео" сияқты екі жүлдеге ие болды.
the 2007 book by Joe Hill
"Heart Shaped Box" is a song by the American grunge band Nirvana, written by vocalist and guitarist Kurt Cobain. It appears as the third track on the band's third and final studio album, In Utero, released by DGC Records in September 1993. It was one of two songs on In Utero remixed by Scott Litt prior to the album's release, due to the band's dissatisfaction with the original mixing by producer Steve Albini. The Litt remix also featured additional vocal harmonies and guitar by Cobain, which were the only elements on the album's 12 main tracks not recorded during the original sessions with Albini in February 1993. "Heart Shaped Box" was released as the In Utero's first single on August 30, 1993. Although the single was not released in the United States, to avoid competing with album sales, the song generated considerable American radio airplay, reaching number one on the Billboard Modern Rock Tracks chart. The physical single reached the top 10 in several countries, including Portugal, the United Kingdom, Ireland, Finland, and New Zealand. It also reached to Top 40 in numerous other countries. It was the final song performed at Nirvana's last concert, on March 1, 1994, in Munich, Germany. "Heart Shaped Box" was also the final Nirvana song to receive a music video before the suicide of Cobain in April 1994. The video, directed by Anton Corbijn, won two awards, including Best Alternative Video, at the 1994 MTV Video Music Awards.
Ремикс
Гитара эффектісі ән ремикстелген кезде алынып тасталды, "All Apologies" екінші синглымен бірге, Скотт Литт Сиэтлдегі Bad Animal Studios-та 1993 жылдың мамырында, альбом шығуына бірнеше ай бұрын жасады. Кобейн мен Новоселич Альбинидің альбомның түпнұсқалық араластыруында вокал мен бас тым үнсіз екеніне келісіп, болашақ екі синглді қайта араластыруды шешті. Литттің "Heart Shaped Box" әніне жасаған ремиксінде Кобейннің жаңадан жазылған вокалдық үйлесімдері мен акустикалық гитарасы да болды.
Кейінгі орындалуы
1993 жылдың 25 қыркүйегінде топ "Heart Shaped Box" әнін, сондай-ақ "Rape Me" әнін Нью-Йорктегі NBC студиясындағы Saturday Night Live бағдарламасында орындады. Бұл екінші гитарист Пат Смирмен бірге олардың алғашқы шоуы болды. "Heart Shaped Box" - 1994 жылдың 1 наурызында Германияның Мюнхен қаласындағы Мюнхен Рим әуежайының 1-терминалында өткен Nirvana тобының соңғы концертінде орындалған соңғы ән болды.
Құрамы
"Heart Shaped Box" – төрт минут отыз тоғыз секундқа созылатын альтернативті рок әні. Musicnotes.com сайтында BMG Rights Management компаниясы жариялаған ноталық музыкаға сәйкес, ән 4/4 такт өлшемінде жазылған, темпі минутына 100 соққыны құрайды. Гарр былай деп жазды: «Әннің мәтіні [қатерлі ісікке] сіңіп тұрғанмен, оның сөздері қарым-қатынастағы физикалық және эмоционалдық тәуелділіктерді бейнелейтіндей көрінеді». Кобейннің In Utero альбомына жазылмаған түсіндірмелері, алғаш рет «Аспаннан ауыр» кітабында сипатталған және келесі жылы «Журналдар» жинағында жарияланған, «Heart Shaped Box» туралы түсінік берді, ол «толыққандай ыдырады», Кросстың сөзінше, «бірақ «Оз сиқыршысы», «I Клавдий», Леонардо да Винчи, еркек теңіз жылқылары (жас ұрпақтарын көтеріп жүретін), Ескі Батыстағы расизм және Камилла Паглия туралы қамтиды». 1993 жылы «Circus» журналына берген сұхбатында Кобейн «Эй/ Күте тұрыңыз/ Менде жаңа шағым бар» деген ән шұбырған сөздерінің өзін бұқаралық ақпарат құралдары қалай қабылдайтынына сіңіп тұрғанын түсіндірді. 2012 жылы Лав Twitter-де «Heart Shaped Box» әнінің өзінің қынабы туралы екенін жазды. Американдық әнші Лана Дель Рейге, ол өткен аптада Сиднейдегі концертте әнді орындаған, Twitter арқылы жазып: «Сен әннің менің қынабым туралы екенін білесің бе? «Менің көңілімнің бір бөлігін таста, мен оны қайтадан көтере аламын», – деді. Ол сондай-ақ, «Менің қынабым туралы кейбір мәтіндерге мен де үлес қостым» деп жазды. Бұл твиттерлер жарияланғаннан кейін дереу өшірілді.
Шығару
"Heart Shaped Box" 1993 жылдың 30 тамызында In Utero альбомының алғашқы коммерциялық синглі ретінде CD, кассета, 7 дюймдік және 12 дюймдік винил форматтарында жарық көрді. Сингл тек Еуропа үшін шығарылып, Ұлыбритания сингл чартында бесінші орынға дейін көтерілді. Синглдің барлық нұсқаларында Гролдың (Grohl) жазған "Marigold" әні B-жақ ретінде болды, ал 12 дюймдік винил және CD нұсқаларында In Utero альбомынан "Milk It" әні де қосылды. АҚШ-та DGC лейблы қыркүйек айының басында әннің промо-нұсқаларын американдық колледж, қазіргі заманғы рок және альбомдық рок радиостанцияларына жіберді. Лейбл Top 40 радиостанцияларына белсенді түрде үндемеді, Geffen Records маркетинг бөлімінің басшысы: "Nirvana хит-синглдің арқасында 5 миллионға жуық [жазба] сатқан жоқ. Олар осыншама альбомды өздерінің кім екендіктеріне байланысты сатты" деп түсіндірді. Дегенмен, сингл АҚШ-та шектеулі санда импорт ретінде қолжетімді болды. "Heart Shaped Box" Billboard Modern Rock Tracks чартында жетінші орыннан бастап, ақырында чартта бірінші орынға шықты. Сондай-ақ, ән Mainstream Rock Tracks чартында төртінші орынға жетті.
Сыни қабылдау
Rolling Stone журналында In Utero альбомын қарап шыққан Фрике "Heart Shaped Box" әнін "Stone Temple Pilots тіпті егжей-тегжейлі нұсқаулармен де жаза алмайтын ән" деп атады, сондай-ақ оны "Dumb" әнімен бірге мысал ретінде келтірді. Егер X буыны "өзінің Леннонына ие болса – рок-н-ролл құтқарылуына шынайы сенетін, бірақ қарапайым катарсисті нағыз құтылумен шатастырмайтын адам – Кобейн оған ең жақын" деді. Kerrang! журналынан Фил Александр "Heart Shaped Box" синглі, "All Apologies" және "Penny Royal Tea" әндері арқылы Кобейн өзінің буынының ең тартымды ән жазушыларының бірі екенін тағы да дәлелдеді. NME журналынан Джон Малви бұл әнді "Teen Spirit" әніне ғашық болған, ал қазір Курт сияқты өсудің салдарынан алаңдап жүрген буын үшін бір түрлі тұншықтырған, жартылай бұзылған әнұран" деп сипаттады.
Мұра
2002 жылы Nirvana-ның аттас ең үлкен хиттер альбомын шолуда, Pitchfork журналисі Уилл Брайант былай деп жазды: "Мен әрқашан 'Heart Shaped Box' әнін, оның эллиптикалық гитаралық үлгісі мен жарылғыш хорларымен, Кобейннің ең табысты композицияларының бірі деп есептедім. Оның ауыр символизміне қарамастан, ән Кобейннің туу, менструалдық цикл және әйел анатомиясы туралы ойларына терең үңіледі, өлеңдеріндегі алғашқы шиеленіспен тығыз байланысып, хорларында керемет катарсиспен босатылады." The Daily Beast газетінің Эндрю Романо оны "Кобейннің жазған ең жақсы әніне жақын" деп атады, оған "сайкес келетін тамаша музыкалық бейнеклиппен". 1999 жылы ән Kerrang! журналының "Барлық уақыттағы 100 ең ұлы рок-трек!" тізімінде 10-шы орынды иеленді. The Guardian және Kerrang! журналдары әнді Nirvana әндерінің ең жақсы 20-сының тізімінде бірінші және екінші орындарға қойды. 2022 жылы Pitchfork оқырмандары оны 1990-шы жылдардың ең жақсы 30-шы әні деп таныды.
20 жылдығы
2013 жылдың қыркүйегінде In Utero альбомының 20 жылдығына орай қайта шығарылған нұсқасын насихаттау үшін "Heart Shaped Box" синглы екінші рет жарық көрді. Үш тректен тұратын промо-CD сингл қайта шығарылған "Super Deluxe" басылымының алғашқы 2000 данасына қоса берілді, және оның құрамына Альбинидің әннің түпнұсқалық миксі мен Альбинидің 2013 жылы дайындаған ремиксі B-жақтары ретінде енді.
Алдын ала жұмыстар
"Heart Shaped Box" видеосы In Utero альбомы үшін түсірілген жалғыз музыкалық видео және топтың шығарған соңғы видеосы болды. Кобейн бастапқыда "Come as You Are", "Lithium", "In Bloom" және "Sliver" әндері үшін топтың соңғы төрт музыкалық видеосын түсірген американдық режиссер Кевин Керслейкке жүгінген. 14 шілде мен 12 тамыз аралығында Керслейк бес нұсқа дайындады, олардың ішінде Кобейннің видеода көруді қалаған американдық жазушы Уильям С. Берроузбен сүйіскен көрінісі және топтың мойындары ағаш бұтақтарынан ілген тұрғандары бар еді. Алайда, түсіруге дайындық жұмыстары жүргізілмеді, ал тамыздың соңында топ голландиялық фотограф және видео режиссер Антон Корбинмен жұмыс істеуді жөн көрді. Корбин видеода жұмыс істеу үшін Лавтың ұсынысымен таңдалғанын айтады және Англияның Ливерпуль қаласынан шыққан, Лавтың қысқа уақыт тұрған және оған әсер еткен Echo & the Bunnymen рок-тобымен байланысын атап өтті. Корбиннің сөзіне göre, Кобейн "Echo & the Bunnymen" тобы үшін түсірген музыкалық видеоларын жіберуді сұраған, ал кейін Новоселиктен видео туралы суреттер мен идеялар келген. Корбин еске алғандай, Кобейннің видеоға ұсынған жоспары "өте нақты болды. Мен бұрын ешбір видео үшін мұндай детальды жоспар көрген емеспін. Маған ол қатты ұнады, бірақ бастапқыда біреудің соншама көп идеямен келуіне таң қалдым, себебі менің видеоларым көбінесе менің жеке ойларымнан туады. Бірақ сосын оған көз жібердім де, бұл өте жақсы екенін түсіндім. Ән жазып, осылай нақты идеялармен келетін адамға қатты таң қалдым". Новоселик Кобейннің бастапқы жоспары екі беттен тұрғанын айтады; ол Кобейн диктант айтқанда, жаңа ноутбугінде теріп жатқанын еске алады. 2013 жылы Daily Beast журналисі Эндрю Романомен сұхбаттасқанда Корбин "видеодағы қарт адамды ойнаған актердің түсірілім алаңында күйзеліске ұшырап құлап кеткен" керемет сәтін еске алды. Оның ішек рагы болғаны, бірақ ол осы туралы білмеген. Бір нәрсе жарылып кетті. Қанның иісі қалды. Жедел жәрдем шақыруға тура келді, ол бірден ауруханаға жеткізілді. Бұл өте ауыр жағдай болды". Корбиннің айтуынша, қартты таңдау ең қиын болды, себебі "Лос-Анджелесте қарт адамға ұқсайтын қартты табу оңай емес еді. Соңында біз джаз клубының иесі немесе радиода джаз станциясы бар керемет адамды таптық".
Қысқаша мазмұны
"Жүрек пішінді қорап" видеосы әуежайдағы төсекке жатқан қарт кісіге тамырға дәрі салғанда топтың бақылауымен басталып, соңымен аяқталады. Видеоның көп бөлігі Гаррдың "нағыз емес, ашық ауадағы" деп сипаттаған ортада өтеді: ортасында үлкен крест тұрған, қызыл мак гүлдеріне толы дала, ал жанында ескі, қорқынышты ағаштардан тұратын ормандар (бұл екі элемент те "Оз сиқыршысы" фильмінің маңызды сахналарында кездеседі). Әннің бірінші куплетінде Санта Клаус шапаны мен белдемше киген қарт кісі крестке көтеріледі, оны қарғалар жауып тұрады. Екінші куплетінде Ку-клукс-кланның шапаны мен сүйір шляпасы киген қыз ағаштағы адам ұрықтарына жетісуге тырысады, ал семіз әйел адамның ішкі органдарынан жасалған костюм киген, арқасына періште қанаттары бекітілген, "In Utero" альбомының мұқабасындағы қанатты анатомиялық модельге ұқсайды. Екінші куплеттің бір сәтінде қыз үш қарғаны крестен қууға тырысады, ал қарт кісі, енді митра киген, крестке байланып қойылған. Әннің гитаралық солосы кезінде қыздың шляпасы басынан ұшып, мак даласындағы суға түседі, онда ол қара түске айналады. Соло кезіндегі қысқа көріністе тамырға ұрық салынып жатыр. Үшінші куплетінде Кобейн гитарасыз камераға тікелей ән айтады, ал Грол мен Новоселич жұлдыздары бар бөлмеде оның артында тұрады. Бөлме шындығында Корбжин жобалаған, үстінде үлкен жүрек орналасқан қорап, бірақ топ бастапқыда оның сыртқы түріне наразылық білдірді, ал Новоселич оны алыстан түсірмеуді сұрады. Соңғы хордың басында жүрек бейнеленген қораптың қысқа көрінісі пайда болады. Топ алғашқы екі хорда аспаптарымен ойнап тұрғанда бейнеленген, ал соңғы хордада олар аспаптарызсыз, сол жұлдыздармен безенілген қорапта, төсек, лампасы бар түнғы үй және шайға қадаулы кресло көрсетілгенде бейнеленеді. Тыныш куплетердегі аспан мен қораптың қабырғалары көк түсті, ал күшті хорлар мен соло кезінде қызыл түсті. Видео барысында Кобейн камераға қайта-қайта шабуыл жасайды, оның беті фокусқа кіріп, шығып тұрады. The Daily Beast газетіне берген сұхбатында Корбжин видео идеяларының "шамамен 15 пайызын" өзі ойлап тапқанын, ал қалғаны Кобейннің идеясы екенін айтты. "Мысалы, семіз әйел туралы идея менікі еді", - деді ол. "Мен үшін ол - Ана Жер. Тағы да бірнеше нәрселер болды, мысалы, механикалық құстар мен жалған көбелектер және т.б.". Гаррдың сөзіне сәйкес, Кобейн бастапқыда нағыз жануарларды пайдалануды жоспарлаған. Видеоның "Original" және "Director's Cut" нұсқалары 2013 жылы Live and Loud DVD-де бонус материал ретінде жарияланды, ол жеке шығарылым ретінде де, сондай-ақ "In Utero" альбомының 20 жылдығына арналған "Super Deluxe" жинағының бір бөлігі ретінде де қол жетімді болды.
Сот ісі
1994 жылғы 9 наурызда Керслейк «Heart Shaped Box» видеосы бойынша авторлық құқықтың бұзылуы үшін Nirvana-ны сотқа берді. Керри Борзильоның «Nirvana: A Day by Day Eyewitness Chronicle» кітабында айтылғандай, Керслейк 1993 жылғы 28 тамызда видеоны енді түсірмейтінін біліп, Корбжинге хат жолдап, оның ұсынған бес нұсқасының ешқайсысы түйінді видеода пайда болмауын сұрады. Керслейктің сот талабында Кобейн мен Nirvana-ның дискілік компаниясы Керслейктің видеоға арналған үшінші нұсқасын мақұлдағаны, ал Кобейн оны «Кәмпел» деп сипаттағаны жазылған. 1993 жылғы 1 қыркүйекте Кобейн Керслейкке қоңырау шалып, ертеңгі күні өтетін 1993 жылғы MTV Video Music Awards-қа шақырды, онда Керслейктің «In Bloom» видеосы «Ең үздік баламалы видео» номинациясына ие болды. Керслейк шақыруды қабылдап, марапатты жеңгеннен кейін сахнаға көтерілді. Біраз уақыттан кейін Керслейк Кобейнге «kurdt» деп тікелей арнап хат жазып, шақыру үшін алғыс айтты, бірақ Корбиннің түсірілімінде оның идеялары қолданылғаны туралы хабарларға наразылығын білдірді. Кобейн жауап бермеді, бірақ видео туралы талқылау үшін адвокаттар мен дискілік компания өкілдерінің кездесуі ұйымдастырылды. Бұл сот ісі видеоның таралуына кедерес келтірмеді және соттан тыс келісімге келді. 2019 жылы Кобейннің бұрынғы менеджері Дэнни Голдберг өзінің Кобейн туралы «Serving the Servant» өмірбаянында бұл сот ісі туралы айта келіп: «Видео көрсетілгеннен кейін Керслейк Куртты «Жүрек пішіндес қорап» идеясы үшін жауапты деп, менің ойымша, абсурдты талаппен сотқа берді. Куртқа бұл қатты тиді. Ол қайтыс болғаннан кейін Nirvana тобының қалған мүшелері Керслейкпен келісімге келді» деп жазды.
Басқа релиздер
1993 жылғы 13 желтоқсанда Сиэтлдегі 48-ші құрсауда MTV үшін өткен топтың концертінен тікелей нұсқасы 2013 жылғы қыркүйекте жарық көрген Live and Loud DVD-де пайда болды. 1993 жылғы 30 желтоқсанда Калифорния штатының Инглвуд қаласындағы Great Western Forum-да жазылған тікелей орындау нұсқасы 1996 жылғы қазанда шыққан From the Muddy Banks of the Wishkah концерттік жинақта жарияланды. Толық концерт In Utero альбомының 30 жылдығына арналған "Super Deluxe" нұсқасында 2023 жылғы қазан айында шығарылады. "Super Deluxe" In Utero альбомының 30 жылдығына арналған қайта басылымына сондай-ақ 1994 жылғы 7 қаңтарда Сиэтлдегі Сиэтл Орталық Аренасында өткен топтың концерті де кіреді, онда "Heart Shaped Box" әнінің де нұсқасы орындалды.