Кіріспе
Корк портындағы арал, Ирландия. Ұлы арал – Корк портында, Ли өзенінің сағасында және Ирландияның Корк қаласына жақын орналасқан арал. Аралдағы ең ірі қала – Коб (1849 жылдан 1920 жылға дейін Куинстаун деп аталған). Аралдың экономикалық және әлеуметтік тарихы дәстүрлі түрде қала маңындағы теңіз шаруашылығы, кеме құрылысы және кеме қатынасымен байланысты болған. XXI ғасырдың басында жаңа теңіз саласы дамыды. Туризм және оған байланысты қызметтер жергілікті экономиканың маңызды бөлігіне айналды, оның ішінде Корк портының аралдағы тоқтау орындары круиздік кемелерді қызықтырды. Бұл Ирландия Республикасындағы круиздік кемелерге арналған жалғыз тоқтау орны.
Great Island is an island in Cork Harbour, at the mouth of the River Lee and close to the city of Cork, Ireland. The largest town on the island is Cobh (called Queenstown from 1849 to 1920). The island's economic and social history has historically been linked to the naval, ship building, and shipping activities in the town's environs. In the early 21st century, a different marine industry has arisen. Tourism and related services have become a significant part of the local economy, including cruise ships attracted by the Port of Cork berthing facilities on the island. This is the only dedicated cruising ship berth in the Republic of Ireland.
Тарих
Бұл аралдың ежелгі атауы Ард-Неймеад, "Неймеадтың биік (немесе маңызды) аралы" болған. 11 ғасырдағы Лебор Габала Эренн еңбегінде айтылғандай, Неймхед тарихқа дейінгі дәуірде осы аймақты басып алған топтың басшысы болған. Ұлы аралдағы тарихқа дейінгі және ерте ортағасырлық қоныстардың археологиялық куәліктері Ұлттық ескерткіштер қызметінің ескерткіштер мен орындар тізілімінде сақталған. Оларға рингфорт, фулахт фиад, қасиетті бұлақ және ара уы құрылыстары кіреді. 13 ғасырдың басында арал англо-нормандық Ходнетт әулетінің бақылауында болды. Барри әулеті (кейін Барримор графтары) бірнеше ғасыр бойы аймақта билікті ұстап тұрды, соның салдарынан арал "Барримор аралы" немесе Оileán Mór an Bharraigh, яғни "Баррилердің үлкен аралы" деп аталды. Ұлы аралдағы ең ірі елді мекен – Коб қаласы 19-шы және 20-шы ғасырлардың басында аймақтағы кеме қатынасы және теңіз шаруашылығының дамуына байланысты айтарлықтай өркендеді.
Орналасуы және кіру мүмкіндігі
Ұлы арал Ирландияның оңтүстік жағалауындағы Корк портында орналасқан және Клонмель мен Темплерробин азаматтық округтерінен тұрады. Арал солтүстікке қарай Фота аралына көпір арқылы жалғасқан, ал ол өз кезегінде материкке тас жолмен қосылады. Бұл көпір, Белвелли көпірі, 1803 жылы Ұлы аралды қоршалаған бұғаздардың ең тар жерлерінің біріне салынған. 200 жылдан астам уақыттан бері ол аралға жалғыз жол көпірі болып табылады. Фота аралы арқылы Ұлы аралға дейін теміржол көпірі мен теміржол желісі созылып жатыр. Ұлы аралдағы теміржол станцияларына Карригало станциясы, Рашбрук станциясы және Кобтағы соңғы станция жатады. Паром қызметі де аралды (Карригало маңындағы нүктеден) материкке (Пассаж Вест маңындағы нүктеден) байланыстырады. 2017 жылы болған аймақтық жел дауылдары кезінде (Офелия дауылдары да бар) құлаған ағаштар мен күшті желдер Ұлы аралға баратын жалғыз жол көпірінің жабылуына себеп болды. Паром және теміржол қызметтері тоқтатылып, 12 000 тұрғын аралда қалды. Бұл жағдай аралға шұғыл түрде кіру ережелерін және жоспарларын қайта қарау туралы талаптарға әкелді. Тұрғын үйлер негізінен Коб маңында шоғырланған, ал аралдағы басқа да елді мекендерге Баллимор, Баллино және Белвели жатады. Сондай-ақ Рашбруктағы Веролм Корк кеме құрылыс шебі де бар. Бұл шебі бұрын Ирландия теңіз күштері үшін, мысалы LÉ Eithne сияқты кемелер құрылысының орны болған. Көптеген ауыр өнеркәсіп кәсіпорындары қазір жабылды. Коб қаласында әлі де бірнеше шағын кеме құрылыс компаниялары жұмыс істеп тұр. Туризм қазір арал экономикасы үшін маңызды. Марлог Вуд (Coillte басқарады) және Ұлы арал бұғазының ерекше қорғалатын аймағы (Ұлттық саябақтар және жабайы табиғат қызметінің бақылауында). Соңғысы, Ұлы аралдың ерекше қорғалатын аймағы, аймақтың тұзды батпақтарындағы жануарлар мен құстардың мекендеу ортасын қорғау үшін консервациялық шараларды (аквакультура шектеулерін қоса алғанда) ұсынады. Ұлы аралдың ерекше қорғалатын аймағында ірі балық түрлері сирек кездеседі, бірақ 2018 жылдың ортасында аралдың жанында үлкен көк акула тіркелген.