Кіріспе

Американдық бас әншісі (1942–1995)

Дэвид Мелвин Инглиш (12 қазан 1942 – 23 ақпан 1995), көбінесе Melvin Franklin сахналық атымен немесе "Blue" лақап атымен танымал, американдық бас әншісі болды. Франклин 1960 жылдан 1995 жылға дейін Motown тобының негізін қалаушы мүшесі ретінде ең көп танылды.

Ерте өмір

Дэвид Инглиш Алабама штатының Монтгомери қаласында, жақын жердегі Мобилден келген өспүрiм ана Роза Инглиш отбасында дүниеге келді. Оның биологиялық әкесі Мобильдегі Инглиш отбасының шіркеуінің пасторы болды; ол оны зорлап жүкті еткен. Дэвид туылғаннан кейін Роза Инглиш Виллард Франклинге үйленiп, Детройтке көшiп келді. Алайда, әжесі жас Дэвидтi тәрбиелеуге талап етті және оны өз қамқорлығында қалдырды. Кейiн Дэвид Инглиш 1952 жылы он жасында анасы мен әкесiмен бiрге Детройтке көшiп келді. Өспiрiм шағында әкесiнiң тегiн қабылдап, сахналық есiмiн алған Дэвид Инглиш (кейiн Мелвин Франклин) Детройттегi бiрнеше жергiлiктi әншiлер тобының мүшесi болды, соның iшiнде The Voice Masters, олармен бiрге Ламонт Дозье және Дэвид Раффин де болды, және жиi Ричард Стритпен бiрге өнер көрсеттi. 1959 жылы The Voice Masters Берри Гордидiң әпкесi Аннамен бiрлесiп құрған Anna Records лейблiмен келiсiмшарт жасады. Топ бiрнеше сингл жазды, соның iшiнде "Needed" және "Hope and Pray". Франклин көбiнесе Стрит пен Раффиндi өзiнiң "туыстарым" деп атайтын (бiрақ олар туыс емес). Осы кезде Франклин болашақ Supremes әншiсi Мэри Уилсонмен романтикалық қарым-қатынаста болды.

1958-1960: Карьераның алғашқы жылдары

1958 жылы Детройттегі Солтүстік-Батыс орта мектебінде Франклиннің сыныптасы Отис Уильямс өзінің әншілер тобын – «Отис Уильямс және Сибиряқтар» деп атады. Топ жеке әндер жазу үшін продюсер Джонни Мэй Мэтьюспен келісімшартқа отыруда болды. Бірақ топтың бас әншісі Артур Уолтон орта мектепті бітіру үшін топтан шығып кетті. Оның орнын толтыру үшін Уильямс «Голос Мастерс» тобынан Франклинді еске түсірді. Ол жақын маңдағы көшеде келе жатқан Франклинді көріп, оған бас әнші ретінде топқа қосылуды ұсынды. Франклин: «Мен сені танымаймын. Менің анамнан рұқсат ал». Уильямс Роза Франклинге жағдайды түсіндірді, ол ұлының топқа қосылуына келісім берді. Топтың жетекші әншісі Вернард Плейн де топтан кетіп, Франклин оның орнына Стритті алып келді. «Сибиряқтар» (кейін «Отис Уильямс және Дистанттар» деп аталды) – Уильямс, Франклин, Стрит, Элбридж «Ал» Брайант және Джеймс «Пи Уи» Кроуфорд – Мэтьюстың «Северлік рекордс» студиясында «Come On» (1959) және «Alright» (1960) сияқты әндерді жазды. Осы шақта Франклин қысқа мерзімге Уэйн штаттық университетінде оқыды. Топтың Мэтьюспен авторлық құқықтары үшін болған дауы келісімшартты бұзуға әкелді. 1960 жылға қарай Дистанттар Стриттің кеткенінен кейін үш адамнан тұратын топқа айналды.

1961-1995: Азғырулар

Дистанттар атауын жоғалтқаннан кейін қалған мүшелер Пол Уильямс пен Эдди Кендрикспен бірігіп, Эльгинстерді құрды. 1961 жылдың наурыз айында Элгинс Motown Records компаниясымен жаңа атаумен – The Temptations – келісімшартқа отырды. The Temptations тобының мүшесі ретінде Франклин итальяндық "Nel blu, dipinto di blu" (ағылшын тілінде "Volare" деп те аталады) әніне деген құштарлығы үшін топтастары арасында "Blue" деген лақап атқа ие болды. Франклин мен Отис Уильямс – топты ешқашан тастамаған жалғыз негізін қалаушылар. Карьерасы бойы музыкадағы ең танымал бас әншілерінің бірі болған Франклиннің терең вокалы топтың айрықша белгісіне айналды. Франклин топпен бірге "I Truly, Truly Believe" ("The Temptations Wish It Would Rain", 1968), "Silent Night" ("Give Love At Christmas", 1980), "The Prophet" ("A Song for You", 1975) және өзінің ең танымал өнернамасы "Ol' Man River" сияқты бірнеше әнді орындады. Франклин көбінесе ad libs, үйлесімді вокалдарды орындауға және, психоделикалық жанр дәуірінде, негізгі тармақтардың маңызды бөліктерін жеткізуге шақырылды. Франклин The Temptations тобының 1970 жылғы "Ball of Confusion (That's What the World Is Today)" хит-синглінен "and the band played on" деген жолды есімде қалдыра орындады. 1978 жылдың күзінде Франклин Батыс Голливудтағы шаштараздың алдында көлік тонауын тоқтатуға тырысқанда қолы мен аяғына оқ тиді. Ол досымен сөйлесіп тұрғанда көлігін іске қосып кеткен еді. Күрес барысында, көлік тонаушы Франклинді The Temptations тобынан танып, оны машинадан итеріп, жылдамдықпен қашып кетті. Осы оқиға Франклиннің The Temptations тобының Польшаға жоспарланған гастрольдік сапарына қатысуына кедергі келтірді, сол кезде Польша әлі де темір перде артында болды. Отис Уильямс сауығу кезеңінде Франклиннің бас партиясын орындады. The Temptations-тен басқа, Франклин дауыс актері ретінде де жұмыс істеді. 1984 жылы ол "Pole Position" анимациялық сериалындағы "Wheels" кейіпкеріне дауыс берді. 1989 жылы Франклин The Temptations тобының мүшесі ретінде Рок-н-ролл Даңқ залына енгізілді. 1994 жылдың жазында Франклин жедел жәрдеммен ауруханаға жеткізіліп, некротизациялық фасцит диагнозы қойылды. Оның өмірін сақтап қалу үшін хирургтар Франклиннің қолына операция жасады, бірақ иммундық жүйесі әлсіз болғандықтан, Франклиннің жағдайы нашарлау қаупінде болды. Бірнеше айдан кейін, 1994 жылдың қыркүйегінде The Temptations Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдыз алды. 1995 жылдың қаңтарында Франклиннің The Temptations тобымен жазған соңғы әні "Life Is But a Dream" ("Өмір – бұл жай ғана арман") альбомы For Lovers Only ("Жалғыз ғашықтар үшін") болды. Франклиннің қазасынан кейін оның орнына Рей Дэвис келді.

Жеке өмір және өлім

Франклин қайтыс болған кезде екінші әйелі Кимберлимен үйленген болатын. 1968 жылы Франклинге ревматоидты артрит диагнозы қойылды, ол аурудың белгілерімен күресу үшін кортизон қолданды, осылайша өнер көрсетуін жалғастыра алды. Кортизонды үнемі пайдалану оның иммундық жүйесін басқа инфекциялар мен денсаулық проблемаларына осал қылды; нәтижесінде Франклин 1980-жылдардың басында қант диабетіне шалдықты, ал кейін некротизациялық фасцитпен ауырды. Денсаулығын емдеу үшін Франклин гастрольдік сапарларда өзімен бірге оттегі баллондары алып жүрді. 1995 жылдың қаңтар айында «For Lovers Only» альбомын жаздырып жүргенде Али Олли Вудсон мен Уильямс Франклиннің аяғынан, оның ішкі киімінде қан байқады. Оны үйге алып қайтып, 17 ақпанда ол комаға түсіп, есін жоғалтты. 1995 жылдың 23 ақпанында Франклин 52 жасында Седарс-Синай медициналық орталығында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. Оның қосылуына көп адам келді, Смоки Робинсон Франклинді «Really Gonna Miss You» әнімен еске алды (бұл сәт «The Temptations» мини-сериалында қайта жаңғыртылды). Ол Лос-Анджелес қаласының Голливуд-Хиллс ауданындағы Forest Lawn Memorial Park ескеру паркіне жерленген. 2013 жылдың ақпан айында Франклин «The Temptations» тобының мүшесі ретінде Grammy Lifetime Achievement Award сыйлығымен марапатталды. 17 тамызда Франклин «The Temptations» тобының мүшесі ретінде Rhythm and Blues Music Hall of Fame-ге енгізілді.

Танымал мәдениетте

1998 жылы Франклинді актер Д. Б. Вудсайд "The Temptations" тарихи мини-сериалында сомдады. Франклиннің өлімі шынайы оқиғадан өзгеше көрсетілді, ол анасының үйінің жанындағы ас үйдің сыртында көз жұмды. Франклиннің өлімі Отис Уильямс пен мини-сериал авторларының есінде әлі жақсы сақталғандықтан, олар Франклиннің өлімін нақты бейнелемеуге шешім қабылдады. 1999 жылдың сәуір айында Роуз Франклин Уильямсқа, Шелли Бергерге, Дэвид В. Пиккерге, де Пасс Энтертейнментке, Холлмарк Энтертейнментке және NBC-ге қарсы оның атын, келбетін және бейнесін рұқсатсыз пайдаланғаны үшін, сондай-ақ ұлының өлімін бұрмалап көрсеткені үшін сотқа шағымданып берді. Бұл сот процесі мини-сериал авторларына қарсы басталған бірнеше іспен біріктірілді, нәтижесінде сот шешімі айыпталушылардың пайдасына болды. 2001 жылдың қыркүйегінде АҚШ-тың алтыншы апелляциялық соты бұл шешімді күшінде қалдырды.