Кіріспе

Қаржылық ұғым: жеке және мемлекеттік алтын қорлары

Алтын қоры – ұлттық орталық банкте сақталатын алтын, ол негізінен алтын стандарты кезеңінде салымдарға, вексель иелеріне (мысалы, қағаз ақшаға) немесе сауда серіктестеріне жасалған төлем уәделерін орындауға кепілдік беру мақсатында, сондай-ақ құнды сақтау немесе ұлттық валютаның құнын қолдау үшін пайдаланылады. Дүниежүзілік алтын кеңесінің мәліметінше, 2019 жылы барлығы қазылып алынған және есепке алынған алтынның жалпы көлемі 190 040 метрикалық тоннаны құрады, бірақ басқа тәуелсіз бағалаулар 20%-ға дейін айырмашылықты көрсетеді. 2017 жылдың 16 тамызындағы АҚШ доллары бағасы бойынша бір метрикалық тонна алтынның құны шамамен 40,2 миллион долларды құрайды. Осы бағалау бойынша және WGC 2017 мәліметтерін пайдаланғанда, барлық қазылып алынған және есепке алынған алтынның жалпы құны 7,5 триллион доллардан аспайды.

Соғыс уақытындағы маңыздылығы

Тарихтың көп бөлігінде бір елдің алтын қоры негізгі қаржылық активі және соғыстың маңызды жүлдесі саналды. Бұл туралы 1939 жылдың қазан айында, Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Британ империясының Бас штабының бастығы жасырын меморандумда айтқан болатын. Британ әскерилері мен британдық құпия қызметі «Германияның Голландия мен Бельгияға шабуыл жасауы жағдайында қолданылатын шаралар» туралы есеп берді және оны Соғыс кабинетіне ұсынды: Бельгия үкіметі қалған бөлігін Оңтүстік Францияға жіберді. Соғыс басталғаннан кейін Францияда сақталған алтын Сенегалдың астанасы Дакарға жіберілді, ол кезде ол Францияның колониялық империясының бір бөлігі болды. Бұл Бельгия үкіметінің тілегіне қайшы болды, бельгиялықтар француздарға оны АҚШ-қа жіберуді бұйырды. 1940 жылы немістер Бельгия мен Францияны басып алғаннан кейін, Сенегалдегі Бельгияның алтын қорын талап етті. 1941 жылы Виши француздық шенеуніктері Германияның Рейхсбанкине 198 тонна алтын салынған 4944 жәшікті тасымалдауды ұйымдастырды және Германия үкіметі оны бейтарап елдерден тауарлар мен қару-жарақ сатып алу үшін пайдаланды. Франция банкі соғыстан кейін Бельгия Ұлттық банкіне алтынды жоғалтқаны үшін толық өтемақы төледі.

ХВҚ-ның үлесі

2011 жылдың басынан бері Халықаралық валюта қорының (ХВҚ) алтын қоры 2814,1 тоннаны (90,5 миллион троялық унцияны) құрап, өзгеріссіз сақталып келеді.