Кіріспе

АҚШ президенттік жарлығы

«Ақша айналымы туралы жарлық» – 1834 жылғы Монета заңына сәйкес, 1836 жылы президент Эндрю Джексон шығарған АҚШ президенттік жарлығы. Ол мемлекеттік жерге төлемдер алтын мен күміспен (ақшалай қаражатпен) жүргізілуін талап етті.

Тарих

Специялық жолдама – Үндістерді қоныстандырудан кейін жерге қатысты артық алдаулар туралы алақанды күштің өсуіне жауап болды, және бұл көбінесе жұмсақ валютамен жасалды. 1834-1836 жылдар аралығында мемлекеттік жерлерді сату бес есеге артты. Алдаушылар осы сатып алулар үшін құнсызданып бара жатқан қағаз ақшамен төледі. Үкімет заңдары жерді сатып алуды ақшалай немесе ақшамен қамтамасыз етілген банктердің қағаз ақшасымен аяқтауды талап еткенімен, сатып алушылардың көп бөлігі Джексонның АҚШ Екінші банкін қайта құруға вето қоюының салдарынан қатты ақшамен қамтамасыз етілмеген штаттық банктерден қағаз ақшаны пайдаланды.

Атқарушылық бұйрық

1836 жылдың 11 шілдесінде Джексон қазынашылық хатшысы Леви Вудбериге федералды заңмен Specie Circular шығаруды бұйырды, осыған сәйкес үкімет 1836 жылдың 15 тамызынан бастап 320 акрдан асатын мемлекеттік жерлерді сатуда алтын мен күміс монетасынан басқа ештеңе қабылдамайтын болды. Вирджиния штатының белгілі бір түрлеріне ерекше рұхсат берілді. Бұл жарлықтың күшімен заңды қоныс тебушілерге (спекулянттар емес, немесе 320 акр немесе одан аз жер сатып алатындарға) 1836 жылдың 15 желтоқсанына дейін қағаз ақша қолдануға рұқсат берілді.

Салдарлар

Джексонның президенттік өкілеттігінің соңғы актілерінің бірі болғандықтан, оның салдары көбінесе Мартин Ван Бюреннің президенттігі кезінде орын алып, оған байланысты болды. Джексонның жарлығы қағаз валютаның құнсыздануын одан әрі күшейтті. Бұл инфляцияны және бағаларды өсірді. Көптеген адамдар (сондай-ақ кейінгі тарихшылар) бағаның өсуіне және 1837 жылғы үрейге «Specie Circular» кінәлады. «Жарлықты кері қайтарыңыз!» деген ұрандар көтерілді, ал бұрынғы президент Джексон Ван Бюренге бұйрықты кері қайтармауды өтінді. Джексон оның жұмыс істеуі үшін жеткілікті уақыт берілуі керек деп сенді. «Specie Circular» жоюға бағытталған Вашингтондағы лоббилік күш-жігер, әсіресе банкирлер тарапынан күшейді. Басқалары, мысалы Николас Биддл, Джексонның АҚШ-тың Екінші банкін жеңгені мемлекеттік банктердің жауапсыз түрде қағаз ақша шығаруына тікелей себеп болды, бұл дағдарысты тудырды деп санайды. Бұйрықтан туындаған несиеге шектеулер көптеген банкроттықтарға және шағын банктердің жабылуына әкелді. Оңтүстікте туындаған экономикалық төмендеу 1840 жылдарға дейін мақта бағасын төмендетті. Несиеге жер сатып алған шағын фермерлер негізгі өнімдерден түсетін табысы екі есе азайғандықтан, несиелерін төлей алмады. Қарыздарын төлемеген жағдайда, «олардың жерлері мен құлдары қайтарылып алынып, әдетте, әлдеқашан орнығып қалған құл иелеріне аукционда сатылды. Кейбір фермерлер бірнеше акр жерді сақтап, қарапайым шаруалар ретінде күн көріске тырысты. Бірақ көптегендері барлығын жоғалтып, жалдауға және жерді бөліп өңдеуге мәжбүр болды. Мақта нарығы қалпына келген кезде, бай құл иелері Оңтүстіктің барлық ең жақсы жерлеріне ие болды».

Демократиялық бөліну

Демократиялық партия бұл мәселе бойынша екіге жарылды. Томас Харт Бентон сияқтылар нақты ақша қолдауын білдірді. Партияның Локофоко тобы да Бентонмен келісті. Сенаторлар Натаниел П. Таллмадж және Уильям С. Ривз партияның екінші жағын қолдады, қағаз ақшаны жақтады. Джорджия штатының сенаторы Джон Пендлтон Кинг Джексонды циркулярдың (сондай-ақ басқа да саясаттардың) салдары үшін кінәлады, 1837 жылғы сөйлеген сөзінде ол "қазіргі қиындықтарымыздың бірнеше жыл бұрын атқарушы биліктің апатты саясаты мен қатаң шараларынан туындағанына еш күмәнім жоқ. Бұл жалғыз себеп, және оның жеткілікті екені айқын" деді. АҚШ Өкілдер палатасында Джон Белл тіпті өз партияласы Джеймс К. Полкке қарсы, осы мәселе бойынша Өкілдер палатасының спикері лауазымы үшін күресті.