Кіріспе

Biagio Anthony "Ben" Gazzara (28 тамыз 1930 – 3 ақпан 2012) – американдық актер және кино, сахна, теледидар режиссері. Ол көптеген марапаттарға ие болды, оның ішінде Primetime Emmy Award және Drama Desk Award, сондай-ақ үш Golden Globe Award және үш Tony Award номинацияларына ие болды. Нью-Йорк қаласында итальяндық иммигранттар отбасында дүниеге келген Гаццара The New School-де оқыды және өзінің кәсіби мансабын Актерлер студиясында бастады, ол өмір бойы мүшесі болды. Оның шығармашылық жолындағы алғашқы рөлі 1955–1956 жылдардағы Бродвейдегі «Ыстық қалайы төбедегі мысық» (Cat on a Hot Tin Roof) қойылымында болды, ол оған үлкен даңқ әкелді. Отто Премингердің «Қылмыстың анатомиясы» (Anatomy of a Murder, 1959) фильмінде кісі өлтіргені үшін сотталып жатқан солдат рөліндегі есімді қалдырған ойыны Гаццараны кинода да табысқа жеткізді. «Өмірің үшін қаш» (Run for Your Life, 1965–1968) телесериалының жұлдызы ретінде ол үш Golden Globe Award және екі Emmy Award номинациясына ие болды. Ол өзінің жалғыз Emmy Award сыйлығын «Истериялық соқырлық» (Hysterical Blindness, 2002) телефильмі үшін жеңіп алды. Ол Джон Кассаветиспен жиі жұмыстасты, олар бірге «Күйеулер» (Husbands, 1970), «Қытайлық букмекердің өлтірілуі» (The Killing of a Chinese Bookie, 1976) және «Премьера кеші» (Opening Night, 1977) фильмдерінде жұмыс істеді. Оның басқа да белгілі фильмдері: «Ремагендегі көпір» (The Bridge at Remagen, 1969), «Капоне» (Capone, 1975), «Құрбандыққа шалынғандардың саяхаты» (Voyage of the Damned, 1976), «Сент-Джек» (Saint Jack, 1979), «Жол үйі» (Road House, 1989), «Испан тұтқыны» (The Spanish Prisoner, 1997), «Үлкен Лебовски» (The Big Lebowski), «Буффало '66», «Бақыт» (барлығы 1998), «Томас Кронның ісі» (The Thomas Crown Affair), «Самның жазы» (Summer of Sam, екеуі де 1999), «Догвилл» (Dogville, 2003) және «Париж, мен сені жақсы көремін» (Paris, je t'aime, 2006). Ол Еуропада, әсіресе Италияда да сәтті және жемісті кино мансабына ие болды, онда Джузеппе Торнаторе, Джулиано Монтальдо, Марко Феррери және Ларс фон Триер сияқты көрнекті режиссерлермен жұмыс істеді. Гаццара өзінің қатал, шынайы бейнелерімен, күшті, көбінесе адал емес кейіпкерлерді сомдауымен танымал болды. The Hollywood Reporter басылымының мәліметінше, «Гаццара өзін "шығармашылық еркіндікке" ие етіп көрсетті, негізгі емес туындыларда ерекше кейіпкерлерді іздеді немесе негізгі туындыларды өзгешелікпен толықтырды».

Ерте өмір және білім

Гаццара Нью-Йорк қаласында сицилиялық иммигранттар Анжелина мен Антонио Гаццараның ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесі жұмысшы және ағаш шебер болған, ал анасы екеуі де Агридженто провинциясынан шыққан – анасы Кастрофилипподан, әкесі Каникаттиден. Ол тек итальян тілінде сөйлейтін отбасында өсті және мектепке барғанға дейін ағылшын тілін үйренбеді. Гаццара Нью-Йорктің Кипс-Бэй ауданында өсті, ол Шығыс 29-шы көшеде тұрды. Ол көшенің арғы жағында орналасқан Мэдисон Сквер Ұлдар мен Қыздар клубының драма үйірмесіне қатысты. Ол Нью-Йорк қаласындағы Стьювесант орта мектебіне қабылданды, бірақ ақырында Бронкстағы Сент-Саймон-Сток мектебін бітірді. Кейін ол актерлік өнерге деген құштарлығының арқасында жас кезінде қылмыстық жолдан сақталғанын айтты. Ол Нью-Йорк қалалық колледжіне электр инженериясын оқуға түсті. Екі жылдан кейін ол мамандығынан бас тарды. Ол Нью-Йорктегі The New School драмалық шеберханасында белгілі неміс режиссері Эрвин Пискатордан актерлік сабақтарын алды, содан кейін Актерлер студиясына қосылды.

Ерте мансап

Гаццара "Treasury Men in Action" және "Danger" сияқты телешоуларда эпизодтық рөлдерде ойнады. 1953 жылы ол "End as a Man" пьесасындағы рөлі үшін Бродвейден тыс қойылымдарда үлкен мақтауға ие болды. Бұл қойылым Бродвейге көшіріліп, 1954 жылға дейін көрсетілді. 1954 жылы Газзара (өз тегін "Газзаррадан" өзгерткеннен кейін) Нью-Йорк қалалық заңдық көмек қоғамының істеріне негізделген NBC телеарнасының "Әділет" құқықтық драмасында бірнеше рет пайда болды. Ол сондай-ақ "Medallion Theatre" және "The United States Steel Hour" сияқты телешоуларда эпизодтық рөлдерде ойнады.

Бродвейдегі табысы

Гаццара, Теннесси Уильямстың «Ыстық қаңқадағы мысық» (1955–56) пьесасында Брик рөлін сомдағанда Барбара Бел Геддеспен бірге ойнап, Бродвейде сенсация тудырды, режиссерлігін Илия Казан жасады. Гаццара фильмдегі рөлден бас тартты. Студия бұл рөлді Джеймс Динге ұсынуды жоспарлаған, бірақ Диннің қазасынан кейін рөл Пол Ньюманға берілді. Содан кейін ол «Жаңбырға толы шляпа» (1956) пьесасында да ұзақ уақыт ойнады. Гаццара 1963 жылы Бродвейдегі «Актерлер студиясының» «Адамгершілік интерлюд» қойылымында қатысты.

Кинодағы жұмысы

Ол Сэм Шпигельдің продюсерлігімен 1957 жылы түсірілген "The Strange One" фильмінде басқа Актерлер студиясының мүшелеріне қосылды. Ол Бродвейдегі "Түнгі цирк" (1958) қойылымымен сәтсіздікке ұшырады және Playhouse 90, Kraft Television Theatre, Armchair Theatre және DuPont Show of the Month сияқты шоуларда эпизодтық рөлдерде ойнай берді. Екінші фильмінде ол Ото Премингердің "Қанға батқан жаза" (1959) атты сот драмасында әйеліне зорлық көрсеткені үшін сотталып жатқан сарбаз рөлін ойнады. Гаццара 1998 жылы Чарли Роузға 1950-ші жылдардың ортасында кинодағы рөлдерге көбінесе бас тартатын сахналық актер болғанын, бірақ кейіннен кез келген рөлге келісетін, көпке танымал актерге айналғанын айтты. "Театр сахнасында танымал болғанда, маған көп ұсыныстар түсті", - деді ол. "Қай фильмдерден бас тартқанымды айтпаймын, себебі сіз: "Сенің ақымақтығың!" дейсіз, мен де ақымақ едім". Ол Анна Магнани мен Тотомен бірге Италияға "Шырынды ұры" (1960) комедиясын түсіруге барды. АҚШ-та ол "Cry Vengeance!" телефильмін түсірді және "Жас дәрігерлер" (1961) фильмінде екінші рөлде ойнады. Ол сондай-ақ "What's My Line?" бағдарламасының құпия қонағы болды (6 қыркүйек, 1961 жыл). Ол "Конвикт 4" (1962) фильмінде түсті. Ол Италияға қайтып келіп, Дэвид Нивенмен бірге "Тұтқын қала" (1962) фильмін түсірді. Гаццара Сузан Плешетпен бірге "Өмірге құштарлық" (1965) фильмінде басты рөлді ойнады.

Тележұлдыз

Гаццара бірнеше телесериалда кеңінен танымал болды, бастапқыда 1963-1964 жылдары ABC телеарнасында көрсетілген "Қамау және сот" сериалымен. Ол сондай-ақ "Тағы бір Рождествоға арналған ән" (1964) телеарнайы бағдарламасында ойнады және 1964 жылы "Багажсыз саяхатшы" Бродвей қойылымында қысқа ғана рөлде болды. Ол сонымен қатар "Kraft Suspense Theatre" телешоуында эпизодтық рөлдерде пайда болды. Гаццара 1965-1968 жылдары NBC телеарнасында көрсетілген "Өмірің үшін қаш" сериалында танымал болды, онда ол өмірінің соңғы екі жылынан барынша пайдалануға тырысқан, өлімге кеселген адамды сомдады. Осы сериалдағы еңбегі үшін Гаццара "Драмалық сериалдағы ең үздік жетекші актер" номинациясы бойынша екі "Эмми" және "Драмалық сериалдағы актердің ең үздік орындауы" номинациясы бойынша үш "Алтын глобус" сыйлығына ие болды. Сериал аяқталғаннан кейін Гаццара "Егер сейсенбі болса, бұл Бельгия болуы керек" (1969) фильмінде эпизодтық рөлде ойнады және "Ремагендегі көпір" (1969) соғыс фильмінде басты рөлді сомдады.

Джон Кассаветес

Актердің ең күрделі кейіпкерлерінің бірі – 1970 жылдары досы Джон Кассаветеспен бірлесіп жасаған кейіпкерлері болды. Олар алғаш рет Кассаветстің «Күйеулер» (1970) фильмінде жұмыс істеді, онда Питер Фолк пен Кассаветспен бірге түсті. Гаццара Майкл Крайтонның режиссерлік дебюті «Қуу» (1972) телефильмінде ойнады. Ол сондай-ақ «Майкл шақырғанда» (1972), «От шарпығанда» (1972) және «Рико отбасы» (1972) телефильмдерінде түсті. «Сицилиялық байланыс» (1972) фильмін Италияда түсірді, ал «Нептун факторы» (1973) ғылыми-фантастикалық фильмінде ойнады. «Сен мені қайта көрмейсің» (1973) және «Жыртқыш» (1973) телефильмдері де оның еңбегінде болды. Ол алты Primetime Emmy жүлдесін жеңіп алған «QB VII» (1974) телесериалында ойнады. Алты жарым сағаттық сериал Леон Уристің кітабы негізінде жасалған және Антони Хопкинспен бірге түсірілді. Содан кейін ол «Капоне» (1975) тарихи фильмінде гангстер Аль Капоне рөлін ойнады. Кассаветес көмекші актерлердің қатарында болды. Гаццара 1975 жылы Бродвейде «Хьюи» спектаклінде өнер көрсетті, содан кейін «Қытайдық букмекердің өлтірілуі» (1976) фильмін Кассаветес режиссерлік етті, онда Гаццара бақытсыз стриптиз клубының иесі Космо Вителли рөлін ойнады. Ол «Жоғары жылдамдық» (1976) әрекет фильмінде түсті және «Қарғысқа ұшырағандардың саяхаты» (1976) фильміндегі көптеген жұлдыздардың бірі болды. Гаццара 1976 жылы Колин Дьюхерстпен бірге «Кім Вирджиния Вульфтен қорқады?» қойылымы үшін Бродвейге оралды. Бір жылдан кейін ол Кассаветестің тағы бір режиссерлік жұмысы «Премьера кеші» фильмінде сахна режиссері Мэнни Виктор рөлінде ойнады, ол Кассаветестің әйелі Жена Роулендс сомдаған актрисаның психикалық тұрақсыздығымен күреседі. Ол «Ричидің өлімі» (1977) атты танымал телефильмде ойнады.

Петр Богданович

Гаццараның мансабы Петер Богданович оны "Святой Джек" (1979) фильмінің бас рөліне шақырғанда серпіліс алды. Оның танымалдылығы артуы "Қан желісі" (1979) фильміндегі ер адамның басты рөліне және Лоренс Оливье мен Ричард Раундтри есімді актерлермен бірге түскен "Инчон" (1980) корей соғысы туралы эпикалық фильмдегі рөлді алуға көмектесті. Ол Богданович үшін "Бәрі күлді" (1981) фильмін де түсірді.

1980 жылдар

Гаццара Еуропада бірнеше фильм түсірді: "Әдеттегі ақымақтық туралы әңгімелер" (1981), "Триесттен келген қыз" (1982), "Дұрыс жанжал" (1984), "Менің жақын ұлым" (1985). Ол Роулендспен бірге сыншылар тарапынан жоғары бағаланған, СПИД тақырыбындағы "An Early Frost" (1985) телефильмінде ойнады, бұл үшін ол үшінші Эмми номинациясын алды. Актер оның ең көп көрілген рөлі болуы мүмкін деп әзілдеген Патрик Суэйзидің "Road House" фильмінде ол жаман рөлде ойнады. Гаццара 1990 жылдары 38 фильмде ойнады, олардың көп бөлігі теледидарға арналған. Ол Коэн ағайындылары ("Үлкен Лебовски"), Спайк Ли ("Сэмнің жазы"), Дэвид Мамет ("Испан тұтқыны"), Уолтер Хьюго Хури ("Мәңгілік"), Винсент Галло ("Бәуфало '66"), Тодд Солонц ("Бақыт"), Джон Туртурро ("Illuminata") және Джон МакТирнан ("Томас Корон ісі") сияқты көптеген белгілі режиссерлермен жұмыс істеді. Ол Бродвейде "Шимада" (1992) қойылымында ойнады. Жеті жиырмасында Гаццара белсенділігін жалғастырды. 2003 жылы ол "Йогиге ешкім ұнамайды" ("Nobody Don't Like Yogi") атты бродвейден тыс шоуда ойнады, ол сәтті өтті, сондай-ақ "Оян да ән айт!" (2006) қойылымында ойнады. Ол Даниялық Ларс фон Триердің режиссерлігімен түсірілген, Николь Кидманның қатысқан эксперименталды фильм "Догвилл" және "Истерикалық соқырлық" телефильмінің актерлік тобында болды (ол осы рөлі үшін Эмми сыйлығын алды). 2005 жылы ол "Pope John Paul II" телесериалында Агостино Касароли рөлін ойнады. Өлімінен аз уақыт бұрын 2012 жылдың басында ол "The Wait" фильміндегі түсірілімдерін аяқтады. Актерлікпен қатар, Гаццара кейде теледидар режиссері ретінде де жұмыс істеді; оның жұмыстарының ішінде "Columbo" эпизодтары "A Friend in Deed" (1974) және "Troubled Waters" (1975) бар. Гаццара "А Hatful of Rain" (1956), "Hughie and Duet" (1975) атты қысқа пьесалары және Колин Дьюхерстпен бірге "Кім Вирджиния Вульфтен қорқады?" (1977) пьесасының қайта қойылымы үшін "Тони" сыйлығына үш рет ұсынылды.

Жеке өмір

Гаццара үш рет үйленген, алғашқы әйелі актриса Луиза Эриксон болды (1951–1957). 1961 жылдың 25 қарашасында Сан-Францискода актриса Дженис Рулға үйленді. Олардың Елизабет есімді қызы дүниеге келді. 1979 жылы ажырасып кетті. 1982 жылы модель Елке Криватқа үйленді және өмірінің соңына дейін онымен бірге болды. Гаццара әйелінің бұрынғы қарым-қатынасынан болған қызы Даньяны асырап алды. Бірінші әйелінен ажырасқаннан кейін Гаццара сахна актрисасы Элейн Стричпен никелесуге келісті, ал кейін актриса Одри Хепбернмен махаббатта екенін айтты. Ол Хепберннің соңғы екі фильмінде – «Қан тамырлары» (1979) және «Барлығы күлді» (1981) фильмдерінде бірге түсті. 1968 жылы «Ремагендегі көпір» соғыс фильмін түсірілімі кезінде, Гаццара мен оның досы Роберт Вонның қатысуымен, Кеңес Одағы мен оның одақтастары Чехословакияға басып кірді. Түсірілім тобы уақытша ұсталды, ал кейін фильм Батыс Германияда аяқталды. Чехословакиядан шығар кезде Гаццара мен Вон танысқан чех қызметкерінің қашуына көмектесті. Олар оны шекарадан Австрияға көлікпен өткізіп, Прага көктеміне қарсы кеңес әскерінің шабуылынан бұрын, әлі басып алынбаған шекара бекеті арқылы өткізді. Гаццара 1994 жылы «Cigar Aficionado» журналында жарияланды, онда ол 1960 жылдардың ортасында күніне төрт қораптан сигарет шеккенін, кейін сигараға ауысқанын мойындады. 2012 жылдың 3 ақпанында Нью-Йорктегі Беллвью ауруханасында ұйқы безінің қатерлі ісігінен қайтыс болды. Оның денесі кремацияланды.

Фильм

Жыл Атауы Рөл жазбалары
1957 Жоко Де Пари
1959 Қылмыстың анатомиясы Лейтенант Фредерик Манион
1960 Жас ұрлық Лелло
1961 Жас дәрігерлер Др. Дэвид Коулман
1962 4 сотталған Джон Реско
1962 Тұтқын қала капитаны Джордж Стаббс
1965 Тірі Роджер Баннон
1969 Егер бұл сейсенбі болса, бұл Бельгия болуы керек Карта ойыншысы
1969 Ремагендегі көпір Сержант Анджело
1970 Патша: Монтгомери мен Мемфиске түсірілген жазба Өзін-өзі
1970 Күйеулері Гарри
1972 Сицилиялық байланыс Джузеппе "Джо" Коппола
1973 Нептун факторы Командир Адриан Блейк
1975 Капоне Аль Капоне
1976 Қытай букмекерінің қазасы Космо Вителли
1976 Жоғары жылдамдық Клифф Баумгартнер
1976 Жарам етілген Моррис Тропердің сапары
1977 Ашылған түн Мэнни
1979 Сент-Джек Джек Флоурс
1979 Қан сызығы Рис Уильямс
1981 Инчон Майор Франк Холсворт
1981 Олар бәрі де күлді Джон Руссо
1981 Менің әулеттерімнің абыройлы туралы әңгіме Чарльз Серкинг
1982 Триест қызы Дино Романи
1984 Дұрыс дау-дамаң Жадсы жоқ адам
1985 Ғажайыптар әйелі Альберто
1985 Менің сүйікті ұлым Адвокат Антонио Морелли
1986 Профессор Франко
1987 Бақылау Майк Зелла
1988 Көзден жылдам Бен Норрелл
1988 Дон Боско Джон Боско
1989 Шампан амер Поль Ривьер
1989 Road House Брэд Уэсли
1990 Океаннан тыс Джон Тана, сонымен қатар сценарийші және режиссер
1991 Мәңгі Марчелло Ронди
1994 Sherwood саяхаты Рафаэль де Пьетро
1994 Иерусалимде лашындар ешқашан өлмейді Моше
1995 Нефертити, күн қызы Аменхотеп III
1995 Аймақ Дик Алторп
1995 Бандиттер Амос
1996 Қылмыс орны Лейтенант Джек "Джигсоу" Ласки
1997 Фермер және Чейс Фермер
1997 Қара конспирация Вице-президент Саксон
1997 Стаг Фрэнк Гриеко
1997 Испан тұтқыны Клейн
1997 Жытырқын шеңберлер Марч
1998 Үлкен Лебовски Жекки Трихорн
1998 Өліп қалғанға дейін тым шаршаған Джон Сейдж
1998 Buffalo '66 Джимми Браун
1998 Бақыт Ленни Джордан
1998 Illuminata Ескі Флавио
1999 Жазғы Сам Луиджи
1999 Томас Краун ісі Эндрю Уоллес
1999 Бөтелкедегі акула Аранжировщик
1999 Жүректер патшасы Бартосса
1999 Paradise Cove Герцог Манти
2000 Көк ай Фрэнк Кавалло
2000 Кедей Лиза Баяндамашы
2000 Сенім Элликот Уинслоу
2000 Home Sweet Hoboken 2000 Өте жаман адамдар Жино Минетти
2000 Қорғанның жұмағы Джим
2000 Тізім D. A. Бернард Салман
2000 Ешкімнің жерінде Адвокат Скальци
2003 Құпия қонақ Соломос
2003 Dogville Джек Маккей
2005 Bonjour Michel Мишель Терранова
2005 Шуберт Дон Хосе
2006 Париж, мен сені жақсы көремін Бен, "Латын кварталы" сегменті
2006 Жағалау Мырза Боб Харрис
2008 Палладинді іздеу Джек Палладин
2008 Eve Джо, қысқа метражды фильм
2009 Киелі ақша Ватикан банкирі
2009 13 Шлондорф
2010 Кристофер Рот Пол Андерсен
2011 Chez Gino Көке Ағай
2011 Ristabbànna Натале

Теледидар

Жыл Атауы Рөл жазбалары
1951–1954 Қауіп-қатер Әртүрлі рөлдер 4 эпизод
1952–1953 Қазынашылық ерлер әрекетте Әртүрлі рөлдер 2 эпизод
1952–1958 Kraft Television Theatre Әртүрлі рөлдер 2 эпизод
1954 Medallion Theatre Дик Эпизод: "The Alibi Kid"
1954 The United States Steel Hour Ричард Элгин Jr. Эпизод: "The Notebook Warrior"
1954 Justice Әртүрлі рөлдер 3 эпизод
1957–1958 Playhouse 90 Әртүрлі рөлдер 2 эпизод
1959 Armchair Theatre Джим Мейсон Эпизод: "You'll Never See Me Again"
1959 DuPont Show of the Month Карлос Перес Эпизод: "Body and Soul"
1961 Cry Vengeance! Дэвидде Телевизиялық фильм
1963–1964 Arrest and Trial Керекше детектив Сяржант Ник Андерсон Басты рөл, 30 эпизод
1964 A Carol for Another Christmas Фред Телевизиялық фильм
1965 Kraft Suspense Theatre Пол Брайан Эпизод: "Rapture at Two Forty"
1965–1968 Run for Your Life Пол Брайан Басты рөл, 85 эпизод, сонымен қатар режиссер, 5 эпизод
1967 Bob Hope Presents the Chrysler Theatre Сидней Эпизод: "Free of Charge"
1971 The Name of the Game Режиссер Эпизод: "Appointment in Palermo"
1972 When Michael Calls Доремус Коннелли Телевизиялық фильм
1972 Fireball Forward Генерал-майор Джо Барретт
1972 The Family Rico Эдди Рико
1972 Pursuit Стивен Грейвс
1973 You'll Never See Me Again Ник Барон
1974 QB VII Эйб Кэди Басты рөл, 2 эпизод
1974–1975 Columbo Режиссер, 2 эпизод
1977 The Death of Richie Джордж Вернер Телевизиялық фильм
1977 The Trial of Lee Harvey Oswald Ансон "Кип" Робертс
1982 A Question of Honor Детектив Джо ДеФалко
1984 Hollywood's Most Sensational Mysteries Баяндамашы
1985 An Early Frost Ник Пирсон
1985 A Letter to Three Wives Портер Холлоуэй
1987 Police Story: The Freeway Killings Капитан Том Райт
1987 Downpayment on Murder Гарри Карделл
1990 People Like Us Гас Бейли
1991 Lies Before Kisses Грант Сандерс
1993 Blindsided Айра Голд
1993 Love, Honor & Obey: The Last Mafia Marriage Джозеф Бонанно
1993 Cycle Simenon Джон Эпизод: "Les gens d'en face"
1994 Parallel Lives Чарли Дьюк Телевизиялық фильм
1994 Fatal Vows: The Alexandra O'Hara Story Әке
1995 Convict Cowboy Бастық
1996 Una donna in fuga Дон Пеппе
1996 Strangers Дәрігер Эпизод: "A New Life"
1997 The Notorious 7 Дом Диабло Телевизиялық фильм
1998 Valentine's Day Джо Будда
1998 Angelo nero Padre Guelfi
1998 Il tesoro di Damasco Грегорио Кос
1999 Tre stelle Полковник Маршалл Минисериал
2000 Un bacio nel buio Телевизиялық фильм
2000 Piovuto dal cielo Чезаре Пальмиери
2001 Law & Order: Special Victims Unit E.A.D.A. Эпизод: "Wrath"
2001 Brian's Song Тренер Халас Телевизиялық фильм
2002 Hysterical Blindness Ник
2005 Pope John Paul II Агостино Касароли Басты рөл, 2 эпизод
2006 And Quiet Flows the Don Генерал Секретов Минисериал
2007 Donne sbagliate Франко Мареско Телевизиялық фильм
2008 Empire State Building Murders Паули Дженовезе
2009 L'onore e il rispetto Фред 6 эпизод
2013 Pupetta: Il coraggio e la passione Отелло Ди Белла Басты рөл, 4 эпизод