Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
"Елу тоғызыншы" – 1859 жылы Канзас аумағының батысы мен Небраска аумағының оңтүстік-батысындағы Пайк Пик аймағына алтын іздеу үшін ағылған адамдарды атау үшін қолданылатын термин. 1858 жылдың шілдесінде Уильям Гринберри "Грин" Рассел басқарған кеншілер тобы Канзас аумағының солтүстік-батысындағы Роки тауларының етегінде, Оңтүстік Платт өзенінің жағасында алтынның кен орындарын тапқаннан кейін Пайк Пик алтын асығысы басталды. Көптеген "Елу тоғызыншылар" Канзас аумағы арқылы Канзас өзенінің аңғарымен батысқа қарай "Смоки Хилл" жолымен сапар шекті. Бұл жол бойындағы соңғы маңызды азаматтық елді мекен – Манхэттен, Канзас, таулардан бірнеше жүз шақырым шығысқа қарай орналасқан. Одан тауларға дейін "Елу тоғызыншылар" белгіленбеген далаларды кесіп өтуге мәжбүр болды, көбінесе жолдарынан адасып, кейде жазық индейлерімен кездесті. Пайк Пикке жол аясында қанша болашақ кенші қаза тапқаны туралы ешқандай жазба жоқ. Солтүстік, немесе Платт өзені жолы, Орегон жолымен Небраска арқылы Платт өзенін бойлап өтіп, содан кейін Оңтүстік Платт өзенінің бойымен алтын аймағына қарай бұрылатын. Оңтүстік жолы Санта-Фе жолымен Арканзас өзені бойымен қазіргі Пуэбло, Колорадоға дейін, содан кейін солтүстікке қарай Фонтейн Крикке дейін алтын кендеріне дейін созылды. "Елу тоғызыншылардың" ең танымал өкілдерінің қатарында Буффало Билл Коди және миллионер кенші Хорас А. В. Табор болды (бірақ Табор кейінгі "Колорадо күміс асығысынан" кейін ғана байлық жинады). Пайк Пик маңында алтын асығысы басталғаннан кейін ғана алтын табылды, бірақ ол Жоғарғы жазықтардан батысқа қарай сапар шегетін саяхатшылар үшін көрінетін алғашқы нысан болды. Осыдан "Пайк Пик немесе құлаймын" деген ұран пайда болды.
A "Fifty Niner" is the term used for the gold seekers who streamed into the Pike's Peak Country of western Kansas Territory and southwestern Nebraska Territory in 1859. The discovery of placer gold deposits along the South Platte River at the foot of the Rocky Mountains in northwestern Kansas Territory by a party of miners led by William Greeneberry "Green" Russell in July 1858 precipitated the Pike's Peak Gold Rush. Many Fifty Niners took the "Smoky Hill Trail" west through Kansas Territory up the Kansas River valley. The last significant civilian settlement along this route was Manhattan, Kansas, several hundred miles east of the mountains. Between there and the mountains the Fifty Niners had to cross the unmarked plains, often getting lost, and sometimes confronting Plains Indians. There is no record of how many prospective miners died en route to Pikes Peak. The northern, or Platte River, route followed the Platte River through Nebraska along the Oregon Trail, then angled down along the South Platte River to the gold region. The southern route followed the Santa Fe Trail along the Arkansas River to the vicinity of present day Pueblo, Colorado, then north up Fountain Creek to the gold fields. Among the most famous of the Fifty Niners were Buffalo Bill Cody and millionaire miner Horace A. W. Tabor (although Tabor didn't make his fortune until the subsequent "Colorado Silver Boom"). No gold was found near Pikes Peak until after the gold rush, but it was the first visible landmark for those traveling west across the High Plains. This gave rise to the slogan, "Pike's Peak or Bust."