Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қазіргі Рио-де-Жанейродағы француз колониясы, Бразилия (1555–1567)
Оңтүстік Америкадағы француз колониялары
French colony in present day Rio de Janeiro, Brazil (1555 67)
the French colonies in South America
Франция Антарктикасы (бұрын France antartique деп те жазылатын) – қазіргі Бразилиядағы Рио-де-Жанейрода болған француз колониясы. Ол 1555 және 1567 жылдар аралығында құрылып, Рио-де-Жанейродан Кабо-Фриоға дейінгі жағалауды бақылады. Бұл колония гугеноттар үшін тез арада панажайға айналды және 1567 жылы португалдар тарапынан жойылды.
France Antarctique (formerly also spelled France antartique) was a French colony in Rio de Janeiro, in modern day Brazil, which existed between 1555 and 1567, and had control over the coast from Rio de Janeiro to Cabo Frio. The colony quickly became a haven for Huguenots, and was ultimately destroyed by the Portuguese in 1567.
Колонияландыруға ұмтылу
Еуропалықтар Бразилияға алғаш рет 1500 жылдың сәуір айында, Педро Альварес Кабрал басқарған португал коронасының тапсыруымен, қазіргі Порто-Сегуро (Баия) жеріне келді. Бірақ, Сальвадор (алғашқы бразилиялық астана) және Сан-Висенте (алғашқы португалдық бекінісі) қалаларын есептемегенде, жарты ғасыр өткен соң да бұл аймақ көбінесе зерттелмеген күйінде қалды.
Europeans first arrived in Brazil in April 1500, when a fleet commanded by Pedro Álvares Cabral on behalf of the Portuguese crown arrived in present day Porto Seguro, Bahia. Except for Salvador (the first Brazilian capital city) and São Vicente (the first Portuguese settlement), however, the territory still remained largely unexplored half a century later.
Францияның Бразилияға қатысы
Француз норманды теңізшілерінің Жаңа дүниеге жасаған алғашқы саяхаттары туралы болжамдар бар: Жан Кузен 1488 жылы, Христофор Колумбтан төрт жыл бұрын Бразилияға, Амазонканың сағасына қонғанда Жаңа дүниені ашқан деген әңгіме бар, бірақ бұл әлі дәлелденбеді. Оның саяхаттарынан кейін 1504 жылы Бино Паульмиер де Гоннвилл "L'Espoir" кемесімен саяхат жасады, бұл жақсы тіркелген және Эссомерик есімді тупи үндісін әкелді. Франция Португалиямен саудасын жалғастырды, әсіресе матаға қызыл бояу ретінде қолданылатын бразилия ағашын (Pau Brasil) тасыды. 1550 жылы Франция королі Генрих II-нің Руандағы салтанатты кіру рәсімінде шамамен елу адам жалаңаш үндістерді, сондай-ақ француздың тупинамба одақтастары мен табахара үндістері арасындағы шайқасты бейнеледі.
Early expeditions of French Norman sailors to the New World have been suggested: Jean Cousin has been said to have discovered the New World in 1488, four years before Christopher Columbus, when he landed in Brazil around the mouth of the Amazon, but this remains unproven. His travels were succeeded by that of Binot Paulmier de Gonneville in 1504 onboard L'Espoir, which was properly recorded and brought back a Tupi Indian named Essomericq. France continued to trade with Portugal, especially loading brazilwood (Pau Brasil), for its use as a red dye for textiles. In 1550, in the royal entry for Henry II of France, at Rouen, about fifty men depicted naked Indians and a battle between the Tupinamba allies of the French, and the Tabajaras Indians.
1557 жыл - кальвинисттер келді
Португалдықтар қарсылық танытпағандықтан, Вильгейнон 1556 жылы колонияны кеңейтуге тырысты. Ол өзінің кемелерінің бірі – Гранде-Робержді – Хенри II патшаға, Гаспар де Колиньиге және кейбір мәліметтерге сәйкес, протестанттық көшбасшы Джон Кальвинге хаттармен Хонфлерге жіберді. Қосымша қолдау сұрау үшін бір кеме Францияға жіберілгеннен кейін, Франция патшасы үш кемені қаржыландырып, дайындады және оларды Вильгейнонның туысы Сиер Де Боа ле Конттың басқаруына берді. Жаңа отаршылардың саны шамамен 300-ге жуық болды, олардың ішінде үйлендіруге 5 жас қыз, аудармашылар дайындауға 10 ұл, сондай-ақ Кальвин жіберген 14 кальвинист, және кейін колония туралы жазба жазған Жан де Лерри де бар еді. Адмирал Вильгейнон 1558 жылы Францияға оралды, себебі француз протестанттары мен католиктері арасындағы діни шиеленіс оны қынжырды, олар екінші топпен бірге келген (Француз дін соғыстарын қараңыз). Бразилияға Мем де Самен бірге келген екі ықпалды иезуит миссионері, Жозе де Анчиета мен Мануэль да Нобрега, Тамоио тайпаларын бейбіттендіруде маңызды рөл атқарды. Олардың ықпалымен Мем де Са өзінің туысы Эстасио де Саға жаңа шабуыл күшін жинауға бұйрық берді. Эстасио де Са 1565 жылдың 1 наурызында Рио-де-Жанейро қаласын құрды және тағы екі жыл бойы француздармен шайқасты. Туысы жіберген әскери күшеюдің көмегімен, 1567 жылдың 20 қаңтарында француз күштерін толық жеңіп, оларды Бразилиядан қуып шығарды, бірақ бір айдан кейін шайқаста алған жараларынан қайтыс болды. Колиньи мен Вильгейнонның арманы бар болғаны 12 жылға созылды. Францияның Бразилиядағы аумақты басып алуға жасаған екі әрекетіне (екіншісі Франция Эквиноксиал деп аталды және қазіргі Сан-Луисті, Мараньяно штатын басып алды) жауап ретінде, 1612 және 1615 жылдар аралығында португалдық тәж Бразилиядағы отарлау күшін кеңейтуге шешім қабылдады.
Unchallenged by the Portuguese, who initially took little notice of his landing, Villegaignon endeavoured to expand the colony by calling for more colonists in 1556. He sent one of his ships, the Grande Roberge, to Honfleur, entrusted with letters to King Henry II, Gaspard de Coligny, and according to some accounts, the Protestant leader John Calvin. After one ship was sent to France to ask for additional support, three ships were financed and prepared by the king of France and put under the command of Sieur De Bois le Comte, a nephew of Villegaignon. The new colonists, numbering around 300, included 5 young women to be wed, 10 boys to be trained as translators, as well as 14 Calvinists sent by Calvin, and also Jean de Léry, who would later write an account of the colony. Admiral Villegaignon had returned to France in 1558, disgusted with the religious tension that existed between French Protestants and Catholics, who had come also with the second group (see French Wars of Religion). Urged by two influential Jesuit priests who had come to Brazil with Mem de Sá, named José de Anchieta and Manuel da Nóbrega, and who had played a big role in pacifying the Tamoios, Mem de Sá ordered his nephew, Estácio de Sá to assemble a new attack force. Estácio de Sá founded the city of Rio de Janeiro on 1 March 1565 and fought the Frenchmen for two more years. Helped by a military reinforcement sent by his uncle, on 20 January 1567 he imposed final defeat on the French forces and decisively expelled them from Brazil, but died a month later from wounds inflicted in the battle. Coligny's and Villegaignon's dream had lasted a mere 12 years. Largely in response to the two attempts of France to conquer territory in Brazil (the other one was named France Équinoxiale and occupied present day São Luís, State of Maranhão), between 1612 and 1615, the Portuguese crown decided to expand its colonization efforts in Brazil.
Бразилиядағы басқа француз тілдері
1502 жылы Бразилия ашылғанына екі жыл өткен соң, португал корольі бразилия ағашымен сауда жасау үшін монополиялық компания құрды. Бір жылдан кейін француздер жағалауға келді, металл тауарларын бразилия ағашына айырбастады. Француздарды жағалауда қалдырып, тіл үйреніп, келесі жылғы жүкті ұйымдастырды. Бразилиялық үндістер Францияға әкелінді, онда олар және олар туралы хабарлар еуропалықтардың табиғат күйі мен асыл жабайы туралы ойларын қалыптастырды. Португал және француз саудагерлері бір-бірімен таласты, португал соғыс кемелері француздарды қуу үшін жіберілді, бірақ 1516 жылы нақты табысқа жете алмады. 1555 жылы француздер қазіргі Рио-де-Жанейроға (жоғарыда) қоныстануға тырысты. Олар 1567 жылы қуылды. 1530 жылдары 900 адамнан тұратын Жоао де Баррос/Айрес да Кунья экспедициясы солтүстік жағалауды жаулап алуға жіберілді. Ол жағаға құлап, көбісі қаза тапты. Осы апаттан кейін португалдар солтүстік жағалауға назар аудармады, ал француздер солтүстік жағалауда және Сан-Франциско өзенінің сағасына дейін сауда жасады. Олар жергілікті потигуар тайпасымен одақтасты. 1582 жылы португал экспедициясы Параиба-ду-Норте өзенінде бес француз кемесін жойды, бірақ потигуарлар оларды қуды. 1612 жылы француздер Франция Эквиноксиале деп аталатын жерге, қазіргі Сан-Луиске қоныстануға тырысты, бірақ екі жылдан кейін қуылды. Бірнеше онжылдықтан кейін француздер тек француз Гвианасынан басқа барлық жерден кетіп қалды.
In 1502, two years after the discovery of Brazil, the Portuguese king created a monopoly company to trade in brazilwood. One year later the French appeared along the coast, trading metal goods for Brazilwood. Frenchmen were often left along the coast to learn the languages and organize the next year's load. Brazilian Indians were taken to France where they, and reports of them, inspired European ideas of the state of nature and the noble savage. Portuguese and French traders fought each other and Portuguese warships were sent to drive off the French without clear success, notably in 1516. In 1555 the French tried to settle in what is now Rio de Janeiro (above). They were driven out in 1567. In the 1530s the 900 man João de Barros/Aires da Cunha expedition was sent to colonize the northern coast. It was wrecked on the shore and almost everyone died. After this disaster the Portuguese neglected the north coast and the French moved in, trading along the north coast and as far south as the mouth of the São Francisco River. They allied with the local Potiguar. In 1582 a Portuguese expedition destroyed five French ships on the Paraíba do Norte River but was driven off by the Potiguar. In 1612 the French tried to settle France Équinoxiale at what is now São Luís but they were driven out two years later. After a few decades the French were gone, except for French Guiana.