Кіріспе

Желілік протоколдар жиынтығы

DECnet – Digital Equipment Corporation компаниясы құрастырған желілік протоколдар жиынтығы. Алғаш рет 1975 жылы екі PDP 11 миникомпьютерін байланыстыру үшін шығарылған, ол теңдестірілген желілік архитектуралардың біріне айналып, DEC компаниясын 1980-ші жылдары желілік саланың қуатты ойыншысына айналдырды. Бастапқыда үш деңгейден тұрған, кейіннен (1982 жылы) жеті деңгейлі OSI стандартына сәйкес желілік протоколға дамыды. DECnet, DEC компаниясының флагмандық OpenVMS операциялық жүйесіне бастапқы құрамынан бері енгізілген. Кейін Digital оны Ultrix, OSF/1 (кейін Tru64) сондай-ақ Apple Macintosh және IBM PC-ге DOS, OS/2 және Microsoft Windows нұсқаларымен PATHWORKS деген атпен порттады, бұл жүйелерге VAX машиналарының DECnet желілеріне терминал түйіндері ретінде қосылуға мүмкіндік берді. DECnet протоколдары Digital Equipment Corporation компаниясымен толығымен жобаланған болса, DECnet Фаза II (және одан кейін) жарияланған талаптары бар ашық стандарттар болып табылды, және DEC компаниясынан тыс бірнеше іске асырылымдар жасалды, оның ішінде FreeBSD және Linux үшін. Linux ядросындағы DECnet коды 2010 жылдың 18 ақпанында қолдаусыз деп белгіленді және 2022 жылдың 22 тамызында алынып тасталды.

Эволюция

DECnet – DIGITAL Network Architecture (DNA) жүйесін іске асыратын аппараттық және бағдарламалық желілік өнімдердің нақты жиынтығы. DIGITAL Network Architecture желілік архитектураны жалпылай анықтайтын, архитектураның әр қабатының сипаттамаларын көрсететін және әр қабатта жұмыс істейтін протоколдарды сипаттайтын құжаттар жиынтығын қамтиды. Желілік протоколдарды талдау құралдары DIGITAL протоколдарының барлығын "DECnet" деп жіктеуге ұмтылса да, шын мәнінде LAT, SCS, AMDS, LAST/LAD сияқты маршрутизацияланбаған DIGITAL протоколдары DECnet протоколдары емес және DIGITAL Network Architecture құрамына кірмейді. DECnet эволюциясын зерттеу – ДНК дамуын зерттеумен бірдей. ДНК-ның бастауы 1970 жылдардың басында болды. DIGITAL алғашқы ДНК спецификациясын IBM өзінің Systems Network Architecture (SNA) жүйесін жариялаған шақтарда жариялады. Осы уақыттан бері ДНК дамуы келесі кезеңдерден өтті:

1981-1986 жылдар

IV кезең және IV+ кезең (1982). IV кезең бастапқыда RSX 11 және VMS жүйелері үшін шығарылды, кейін TOPS 20, TOPS 10, ULTRIX, VAXELN және RSTS/E қолдау алды. 16 биттік мекенжайлармен 64 449 түйінге дейінгі (63 аймақ, әрқайсысында 1023 түйін) желілерді қолдау, DDCMP-ден асып түсетін кеңейтілген деректер байланысы мүмкіндіктері, таңдалған деректер байланысы ретінде Ethernet жергілікті желісін қолдау, иерархиялық маршрутизациялау (аймақтар, 1-ші және 2-ші деңгейлі маршрутизаторлар), VMS кластерін қолдау (кластер псевдонимі) және хост-қызметтер (CTERM) үшін кеңейтілген бейімделмелі маршрутизациялау мүмкіндігі енгізілді. CTERM бір компьютердегі пайдаланушыға екінші компьютерге қашықтан кіруге мүмкіндік берді, бұл TCP/IP протоколы стегінде Telnet атқаратын функциямен бірдей болды. Digital сондай-ақ PATHWORKS клиенті деп аталатын өнімді шығарды, көбінесе PATHWORKS 32 клиенті ретінде танымал, ол DOS үшін DECnet IV кезеңінің көп бөлігін және 16 және 32 биттік Microsoft Windows платформаларын (Windows Server 2003-ке дейін) жүзеге асырды. IV кезеңде, әсіресе төменгі деңгейлерде OSI (7 қабатты) моделіне ұқсас 8 қабатты архитектура іске асырылды. OSI стандарттары сол кезде толыққанды дамымағандықтан, көптеген IV кезең протоколдары меншіктік болып қалды. Ethernet-тің іске асырылуы ерекше болды, өйткені бағдарламалық жасақтама желідегі Ethernet интерфейсінің физикалық мекенжайын AA 00 04 00 xx yy-ге өзгертіп, онда xx yy хосттың DECnet желілік мекенжайын көрсетті. Бұл ARP қажет емес жергілікті желіде жұмыс істеуге мүмкіндік берді, себебі жергілікті желі мекенжайын DECnet мекенжайынан алуға болады. Алайда, бұл бір DECnet торабынан екі желілік картаны бір жергілікті желі сегментіне қосуға тыйым салды. Бастапқыда VAX/VMS және RSX 11 үшін шығарылған, кейін бұл RT 11 ерекшелігімен DIGITAL шығарған барлық операциялық жүйелерге дейін кеңейтілді. DECnet стектері Linux, SunOS және басқа платформаларда кездеседі, ал Cisco және басқа желілік өнімдерді ұсынатын компаниялар DECnet желілерімен ынтымақтаса алатын және олардың ішінде жұмыс істей алатын өнімдерді ұсынады. DECnet IV кезеңінің толық сипаттамалары қолжетімді. DECnet IV кезеңі шығарылған кезде компания сонымен қатар LAT деп аталатын, сериялық терминалдарға терминал серверлері арқылы қол жеткізуге арналған меншіктік хаттаманы шығарды. LAT OSI физикалық және деректер байланысы қабаттарын DECnet-пен бөлісті, ал LAT терминал серверлері серверлік бейнені жүктеу және байланысты жүктеуді өңдеу үшін MOP-ты пайдаланды. DECnet IV кезеңіне енгізілген жақсартулар ақырында DECnet IV+ кезеңі деп аталды, бірақ бұл протоколды қолдайтын жүйелер DECnet IV кезеңі жүйелерімен толыққанды өзара әрекеттесе алды.

1987 ж. және одан кейінгі жылдар

V және V+ кезеңдері (1987). Өте үлкен (архитектуралық тұрғыдан шектелмеген) желілерді қолдау, жаңа желілік басқару моделі, жергілікті немесе таратылған атау қызметі, IV кезеңге қарағанда өнімділіктің жақсаруы. Меншікті желіден Ашық жүйелер өзара байланысына (OSI) ISO стандарттарын интеграциялау арқылы көп өндірушілі байланыс және DNA IV кезеңімен үйлесімділікті қамтамасыз етуге көшу, осы екі мүмкіндік гибридтік желілік архитектураны (DNA және OSI) құрады, онда интеграцияланған тасымалдау қабатын бөлісетін жеке "мұнаралар" болды. IETF RFC 1006 (OSI over IP) және RFC 1859 (NSP over IP) стандарттары арқылы TCP/IP-ге ашық тасымалдау деңгейіндегі байланыстар қосылды (суретті қараңыз). Кейіннен ол OSI өзара байланысын көрсету үшін DECnet/OSI деп аталды, содан кейін TCP/IP протоколдары енгізілгендіктен DECnet Plus деп өзгертілді.

DEC Easynet

DEC-тің ішкі корпоративтік желісі Easynet деп аталатын DECnet желісі болды, ол DEC-тің Engineering Net (E NET) желісінен дамыған. 1984 жылы ол 2000-нан астам түйіннен, 1987 жылы 15000 түйіннен (39 елде), ал 1990 жылы 54000 түйіннен тұрды.

DECnet Интернеті

DECnet әртүрлі ғылыми зерттеу орталықтарында қолданылды, олар өз желілерін DECnet Интернет деп аталатын халықаралық желі құру үшін байланыстырды. Бұл АҚШ ғарыш физикасын талдау желісі (US SPAN), Еуропа ғарыш физикасын талдау желісі (E SPAN), Энергия ғылымдары желісі және басқа да зерттеу мен білім беру желілерін қамтыды. 1989 жылы желі 17 000-нан астам түйінден тұрды. Әр түрлі адрестік кеңістіктердегі желілер арасындағы маршрутизация "кедейдің маршрутизациясы" (PMR) немесе адрес аудару шлюздерін пайдалану арқылы жүзеге асырылды. 1983 жылдың наурызында Колумбия университеті, Карнеги Меллон университеті және Кейс-Вестерн Резерв университеті қосылды. 1986 жылдың мамырына қарай Нью-Йорк университеті, Стивенс технология институты, Вассар колледжі және Оберлин колледжі қосылды. Кейіннен тағы бірнеше университеттер қосылды.

Жалпы сілтемелер

Карл Маламуд, DECnet/OSI V фазасын талдау. Ван Хостранд Рейнхольд, 1991. Джеймс Мартин, Джо Либен, DECnet V кезең: OSI іске асыру. Цифрлық баспасөз, 1992. OpenVMS үшін DECnet Plus нұсқаулықтары http://www.hp.com/go/openvms/doc/ мекенжайында қолжетімді. DECnet IV кезең OpenVMS нұсқаулықтары; бұл IV кезең нұсқаулықтары OpenVMS Freeware V5.0 дистрибуциясында http://www.hp.com/go/openvms/freeware және басқа сайттарда сақталған. DECnet IV кезеңінің архитектуралық нұсқаулықтары (DDCMP, MOP, NICE, NSP, DAP, CTERM, маршрутизацияны қоса алғанда); https://web.archive.org/web/20140221225835/http://h71000.www7.hp.com/wizard/decnet/ (түпнұсқалар Linux үшін DECnet-те көшірілген). Cisco-ның DECnet құжаттамасы http://docwiki.cisco.com/wiki/DECnet мекенжайында.