Кіріспе

Джон Томас Биггерс (13 сәуір 1924 – 25 қаңтар 2001) – Харлем Ренессансынан кейін және Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталу кезеңінде көзге түскен афроамерикалық монументалист суретші. Биггерс нәсілдік және экономикалық теңсіздікті сынаған туындылар жасады. Ол сондай-ақ Хьюстон қаласындағы Техас штатының негрлер университетінің (қазіргі Техас оңтүстік университеті) өнер кафедрасын құруға бастама көтерді, бұл тарихи түрде афроамерикалықтарға арналған жоғары оқу орны.

Ерте өмір және білім

Биггерс Солтүстік Каролинадағы Гастонияда әкесі салған шағын үйde дүниеге келген. Оның әкесі Пол баптист уағыздаушысы, фермер, аяқ киім жасаушы, мектеп мұғалімі және үш бөлмелі мектеп директоры болды. Оның анасы Кора ақ нәсілді отбасылардың үй шаруасын атқаратын. Жеті баланың ең кішісі Биггерс шығармашылық пен білімді бағалайтын жақын отбасында өсті. 1937 жылы күйеуі қайтыс болғаннан кейін, Кора қара балаларға арналған балалар үйіне жұмысқа орналасты. Ол Джон мен оның інісі Джоны Солтүстік Каролина штатының Кингс-Маунтин қаласында афроамерикалық балаларға арналған американдық миссионерлер қауымдастығының мектебі Линкольн академиясына жіберді. Линкольнді бітіргеннен кейін Биггерс тарихи қара колледжге, Хэмптон институтына (қазіргі Хэмптон университеті) оқуға түсті. Биггерс сантехник болуды жоспарлаған (Хэмптонға берген өтінішіне қазандық бөлмелерінің суреттері қоса берілген). Оның өмірі күрт өзгерді, екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын Австрияда нацистердің қуғын-сүргінінен қашып келген 1939 жылғы еврей босқыны Виктор Ловенфельдпен сурет сабағына қатысқанда. Лоуэнфилд студенттерін африкалық америкалықтардың туындыларымен таныстырды және оларға Хэмптон мұражайындағы маңызды жинағы бар африкалық өнердің діни және әлеуметтік контекстін түсінуге көмектесті. Сондай-ақ, ол мексикалық монументалистер Хосе Клементе Орозко, Дэвид Альфаро Сикейрос және Диего Ривераның, сондай-ақ американдық регионалистер Грант Вуд, Реджинальд Марш, Томас Харт Бентон және Гарри Стернбергтің жұмыстарын зерттеді. Ол Гарлем эпохасының суретшілері Уильям Артис пен Хейл Вудруфтың және жазушылар В. Е. Б. Дю Буа мен Ален Локктан әсер алды. "Соңғы отыз төрт жыл бойы Биггерс африкалық америкалық суретшілер мен мұғалімдердің келесі буынын тәрбиеледі, олар Биггерстің мұрасының маңызды бөлігін құрайды". Биггерс мырза 1983 жылы Техас Оңтүстік университетінен зейнетке шықты. Ол ТСО-да оқыған кезде Рут көшесінің 3527-ші үйінде тұрды. 1950 жылы Биггерс Хьюстонның Көркемсурет мұражайындағы жылдық көрмеде "Ана сүйкімділігі" картинасы үшін бірінші жүлде алды. "Дегенмен, нәсілдік сегрегация саясаты қара нәсілді келушілерді мұражайға тек бейсенбі күндері ғана кіргізді, сондықтан ол көрменің ашылуына қатыса алмады". Биггерс 1952 жылы Хьюстонның Жас әйелдер қауымдастығының "Көк үшбұрыш" филиалы үшін монументальді сурет салуға тапсырыс алды. YWCA-ны африкалық америкалық қыздар мен әйелдердің күш-қуатын арттыру орны ретінде қарастырып, Биггерс докторлық диссертациясы үшін осы монументальді суретінен шабыттанды. Оның монументальді суреті "Америкалық өмір мен білімге қара әйелдің үлесі" деп аталды. Биггерс монументальді суретті оны көретін қыздар мен әйелдердің әлемін бейнелейтіндей етуді қалады. Ол афроамерикалық әйелдердің отбасылары мен қоғамдары үшін жасаған құрбандықтары мен еңбектерін, сондай-ақ барлық нәсілдің әйелдерінің адам құқықтарын құрметтейді. Монументальді сурет революциялық болды, ол батыр әйелдердің әлеуметтанулық, тарихи және білім беру әсерін көрсетеді.

ЮНЕСКО стипендиясы

Биггерс 1957 жылы ЮНЕСКО – БҰҰ Білім, ғылым және мәдениет ұйымынан стипендия алды. Осы стипендияның арқасында ол Африкаға сапар шеккен алғашқы афроамерикалық суретшілердің бірі болды. ЮНЕСКО-ның қолдауымен ол әйелі Хейзелмен бірге Гана, Бенин, Нигерия және Того елдеріне сапар шегіп, Батыс Африканың мәдени дәстүрлерін тікелей зерттеді. Биггерс Гана мен Нигерияға жасаған сапарын "позитивті дүрбелең" және "өмірімдегі ең маңызды тәжірибе" деп сипаттады. Ол африкалық дизайн мотивтерін және саяхаттарынан алған өмірлік көріністерді келесі туындыларының маңызды элементтері ретінде пайдаланды. Биггерс 1969, 1984 және 1987 жылдары Африкаға тағы да оралды. Биггерс Ловенфельдтің өнер дамуына ықпал еткенін, оған нәсілдік немесе діни нанымдары үшін адамдардың тартқан азабына кең көзқарас қалыптастырғанын айтады. Ол 76 жасында Хьюстон қаласында дүниеден өтті.

Мансап

Биггерс африкалық мифтер мен аңыздарды зерттегенде, оны ерекше қызықтырған нәрсе – Еуропалық әлемнің патриархалды бейнелерімен қарама-қайшы келетін, матриархалды деистік жүйенің жаратылыс туралы әңгімелері болды. Африка туралы ойлары мен бейнелері Оңтүстіктің ауылдық өмірінің естеліктерімен үйлесіп, оның туындылары геометриялық, стильдік және символдық сипатқа ие болды. Ол кілем сияқты геометриялық өрнектерді жұмысының біріктіруші элементі ретінде пайдаланды және түстерін жарқыратып, жеңілдетті. Кейінірек Биггерс нәсілдік және экономикалық теңсіздікке ашық сын айтқан туындыларынан (Қала көшелерінің құрбаны #2, 1946) аллегориялық жұмыстарға (Теңізден туған, 1964 және Шотган: Үшінші округ, 1987) көшті. Верандада тұрған әйелмен бірге кескінделген қарапайым мылтық символы ең қарапайым тұрғын үй түрі ретінде ғана емес, сонымен қатар барлық жаратылыс әйелдер арқылы жүзеге асатындықтан, әйелдерге сілтеме ретінде де түсіндіріледі. Ол көптеген бұзық бөліктерден әдемі мата жасауды бейнелейтін, жаратылыс күшінің тағы бір символы ретінде, кілемнің бөліктеріне ұқсас үшбұрышты шатыр пішінін қайта-қайта қолданды. 1994 жылы Биггерс Майя Энджелудың «Біздің әжелеріміз» өлеңіне иллюстрация жасады. 1995 жылы Хьюстонның Көркемөнер мұражайы Биггерстің «Джон Биггерстің өнері: Жоғарғы бөлмеден көрініс» атты ретроспективті көрмесін өткізді. Көрме Бостон, Хартфорд (Коннектикут штаты) және Рали (Солтүстік Каролина штаты) қалаларына да сапар шекті. «Ол 50 жылдан астам уақыт бойы афроамерикалық мәдениетіне баса назар аударған тұлға», – деді көрменің кураторы, афроамерикалық өнер туралы танымал автор, Техас Оңтүстік университетінің мұражайының профессоры және кураторы Альвия Уордлоу. Уордлоу ретроспекцияға арналған каталогта «Джон Биггерстің өнері: Жоғарғы бөлмеден көрініс» (1995 жылы Гарри Н. Абрамс баспасынан шыққан) Биггерстің картиналары, суреттері, гравюралары мен мүсіндерінің кең таңдауын ұсынады. 1996 жылы Биггерс Солтүстік Миннеаполистегі «Өмірді тойлау» монументалды суретінің бастапқы дизайнын жасауға шақырылды, бұл қаланың басым көпшілігі афроамерикалықтар тұратын аймағы. Суретті жергілікті Миннесота суретшілері, соның ішінде Сеиту Джонс және Та Кумба Айкен сияқты белгілі суретшілер тобы аяқтады. Жаңа тұрғын үйлер салуға байланысты сурет 2001 жылы алынып тасталды. 2016 жылы Шарлоттадағы Монет мұражайы «Джон Биггерс: Дөңгелектер ішінде дөңгелектер» атты көп жылдық көрмесін ашты, онда суретшінің 12 маңызды картинасы, суреті және гравюрасы, сондай-ақ оның мүсінінің сирек мысалы қойылды. «Бай символдық тіл мен әдемі шеберлікті пайдалану арқылы Биггерс жеке, отбасылық және аймақтық тарихтар, дәстүрлер, символдар арасындағы байланыстарды тапты және оларды кең мәдени және тарихи мәселелерді түсіндіру үшін біріктірді», – делінген көрменің жарнамасында. Оның мансабының бойында қайталап келетін тақырыптар – әйелдердің, отбасының және қиындықтарды жеңудің маңыздылығы – көрмеде көрсетілген туындыларда айқын көрінеді.

Аукциондық жазбалар

2009 жылдың 8 қазанында «Суон галереясы» Биггерстің туындыларының арасындағы аукциондық рекордты жаңартты. Олар «Shotguns» (1987) картинасын – канваға жасалған акрил және май бояуын – афроамерикандық бейнелеу өнері аукционында 216 000 долларға сатты. Оңтүстіктің афроамерикандық қауымдастықтарында кездесетін «мылтық үйлер» стилінің көрнекті мысалы болған бұл картина кеңінен көрмеленді және Биггерстің ең маңызды туындысы саналды. 1987 жылы суретшіден тікелей сатып алынғаннан бері ол жеке коллекцияда сақталды. Биггерстің хат алмасулары, фотосуреттері, баспа материалдары, кәсіби құжаттары, тақырыптық жинақтары, жазбалары және суретші және педагог ретіндегі қызметін көрсететін аудиовизуалды материалдары Атланта қаласындағы (Джорджия штаты) Эмори университетінің қолжазбалар, мұрағаттар және сирек кітаптар кітапханасында сақтаулы. Оның туындылары төменде аталған коллекцияларда бар.