Кіріспе

Афроамерикалық суретші

Майкл Рей Чарльз (1967 жылы туған) – Луизиана штатының Лафайетте қаласында туған американдық суретші. 2018 жылы ол Рим сыйлығына ие болды.

Білім және өмірбаяны

Ол жастық шағының көп бөлігін Лос-Анджелесте, Нью-Орлеанда және Луизиана штатының Сент-Мартинвилл қаласында өткізді. 1985 жылы Сент-Мартинвилл орта мектебін бітірді. Сол күздің соңында Луизиана штатының Лейк-Чарльс қаласындағы Макниз мемлекеттік университетіне түсті. Келесі үш жарым жыл ішінде Чарльз 1989 жылы BFA дәрежесін алғанға дейін дизайн және жарнаманы оқыды. 1993 жылы Хьюстон университетінен MFA дәрежесін алғаннан кейін, Чарльз Остиндегі Техас университетінде оқытумен айналысты және 2014 жылы Хьюстон университетінде жұмыс істеді.

Жұмыс және зерттеу

Чарльздің жұмысы мен зерттеулері – афроамерикалықтардың тарихи нәсілдік стереотиптерінің мұрасын зерттеуге арналған. Оның еңбегі афроамерикалықтарға американдық тарихында қалай қарағанын және олардың төмендеткіш стереотиптердің салдарынан өзін қалай қабылдағанын қарастырады. Чарльз өзінің жарқын және графикалық суреттері мен гравюраларында Самбо, Джемима әпке, күлімсіреп тұрған пиканнилер және Том аға сияқты қара карикатуралар мен стереотиптерді пайдаланады, осы арқылы қазіргі заманғы нәсілдік көзқарастарға сын айтады. Оның суреттері антикалық және қабыршақталған көрініске ие, ол ескі коммерциялық өнердің тозығы жеткен түріне ұқсайды. Осылармен ол «Мәңгілік бостандық» деп аталатын ойдан шығарылған өнімге арналған сатирикалық науқанын ұсынады. Бұл өнім Американың, әсіресе тұтыну нарығының афроамерикалықтарға берген жалған еркіндік уәделерін бейнелейді, олардың бұрмаланған бейнелері арқылы. Өткен мен қазіргі арасындағы байланысты көрсету үшін Чарльз кең таралған қара стереотиптік кейіпкерлерді алып, оларды заманауи стильде қайта қарастырады. Мысалы, Джемима әпке, мама, – Чарльзтің шығармаларында жиі сынға алатын карикатуралардың бірі. Мама кейіпкері тарихи түрде ақ отбасы үшін қамқорлық көрсететін қызметші болып келген. Алайда, Чарльз Норман Роквеллдің «Рози-тігінші» картинасын пародиалайтын суретінде Джемима әпке кейіпкер ретінде бейнеленген. Ол ақ және қара Америкаға жасаған танылмаған үлесін көрсету үшін патшалықпен отырады (бұл сол кездегі жарнамада ешқашан кездеспеген сурет). Сонымен қатар, оның мама бейнесіне жасаған ирониялық сипаттамалары коммерциялық өнердегі оның төмендігіне қатысты қатал сынды білдіреді. Чарльз мамалардың және басқа қара кейіпкерлердің жасалған бейнесін ақтарға қауіпсіз көріну үшін жасалған әрекет деп санайды. Осыған ұқсас тәсілді Чарльз «Blackface» кейіпкерлері мен «Minstrel» шоуларының суреттерін бейнелеуде де көруге болады. Чарльз нәсілшілдік және кемсітушілік бейнелерге қарсы тұру арқылы, тұрақты нәсілшілдік стереотиптерді әшкерелеуге болады деп сенеді. Алайда, оның өнеріне жасаған тікелей тәсілі көрермендерде күшті эмоцияларды оятуға бағытталған. Көптеген адамдар оны осы үшін сынағанмен, кейбіреулері Чарльздің батыл сұрақтарына ризашылық білдірді. Мысалы, режиссер Спайк Ли суретшінің шығармаларын «кино тәрізді» деп сипаттаған. «Оның туындылары – бір парақты плакаттар, Голливудтың ешқашан жасауға батылмаған фильмдер, олар елдегі нәсіл және жыныс мәселелерін зерттейді».

Еңбек жолы мен жетістіктері

1991 жылы Чарльз өзінің алғашқы жеке көрмесін Хьюстондағы Мишель Барнс басқарған Қоғамдық суретшілер ұжымында ұсынды. Чарльз 2001 жылы PBS телеарнасының "Art:21" атты сериясында көрсетілген алғашқы суретшілердің бірі болды. Бұл серия 21-ші ғасырдың көрнекті суретшілерін таныстырады. 2003 жылы "Black Issues In Higher Education" журналында Чарльз қырық жасқа дейінгі болашақ афроамерикандық ғалымдардың бірі ретінде мойындалды. 2000 жылы ол Спайк Лидің "Bamboozled" фильміне консультант болды және бірнеше деректі фильмдердің тақырыбына айналды. Ол Ұлттық өнер қорының мүшесі, Буш суретшілер стипендиясының және алғашқы Жер асты жолының екі жылдық көрмесінің қазылар алқасының құрамына кірді. Оның туындылары 2006 жылғы "Race is the Place" деректі фильмінде, Барселонадағы Cotthem галереясында және Бельгияның Остенде қаласындағы PMMK қазіргі заманғы өнер мұражайында қойылды. Ол ұлттық және халықаралық деңгейде лекция оқып, көрмелерге қатысады, ал оның жұмыстары Нью-Йорк, Дюссельдорф, Париж, Бельгия, Испания, Норвегия, Майами және Санта-Фе қалаларында жеке және топтық көрмелерде көрсетілді. Оның туындылары көптеген кітаптарда, журналдарда және газеттерде жарияланды, сондай-ақ әлемнің көптеген мемлекеттік және жеке коллекцияларында сақталған, оның ішінде Хьюстон көркемсурет мұражайы, Олбрайт Нокс көркемсурет галереясы, Сан-Антонио өнер мұражайы, Қазіргі заманғы өнер мұражайы және Остин өнер мұражайы бар. Чарльз ұлттық және халықаралық ареналарда көрмелерге қатысуын жалғастыруда. Оның туындылары әлі де кітаптарда, журналдарда және газеттерде жарияланып, көптеген мемлекеттік және жеке коллекцияларға енгізілуде. Чарльз 2014 жылға дейін Остиндегі Техас университетінің өнер және өнер тарихы факультетінде өнер профессоры болып жұмыс істеді. 2014 жылы Чарльз Хью Рой және Лили Кранц Калленнің есімдерімен аталатын Хьюстон университетінің өнер мектебінде сурет салу бойынша ерекше профессор болып тағайындалды. Ол Хьюстон қаласында тұрады. 2019 жылдың қыркүйегінде Чарльз Остиндегі UMLAUF галереясында жаңа көрме ашты. Көрмеге бұрынғы және жаңа туындылар, құл кемесі Клотильда туралы арнайы жұмыс, сондай-ақ Чарльздың жарнамадағы нәсілшілдік бейнелер туралы зерттеу коллекциясынан таңдалған экспонаттар кірді.